दिन-विशेष-लेख-सांकेतिक भाषांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस-2

[Atul Kaviraje]

सांकेतिक भाषांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस

IDSL 2024 - सांकेतिक भाषेच्या अधिकारांसाठी साइन अप करा

मूकबधिर लोकांच्या मानवी हक्कांच्या पूर्ण अनुभूतीसाठी सांकेतिक भाषेच्या महत्त्वाविषयी जागरुकता निर्माण करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र महासभेने 23 सप्टेंबर हा आंतरराष्ट्रीय सांकेतिक भाषा दिन म्हणून घोषित केला आहे.

2024 च्या आंतरराष्ट्रीय सांकेतिक भाषा दिनाची थीम "साइन अप फॉर साईन लँग्वेज राइट्स" आहे. डिसेंबर 2006 मध्ये स्वीकारल्या गेलेल्या अपंग व्यक्तींच्या (CRPD) अधिकारावरील UN कन्व्हेन्शनच्या 20 व्या वर्धापन दिनाजवळ येत असताना, कर्णबधिर लोकांच्या भाषिक मानवी हक्कांद्वारे राष्ट्रीय स्तरावर CRPD च्या चांगल्या अंमलबजावणीसाठी प्रयत्न करूया. सांकेतिक भाषांद्वारे निर्माण झालेली एकता जग अधोरेखित करेल. कर्णबधिर समुदाय, सरकारे आणि नागरी समाज संस्था त्यांच्या देशांच्या दोलायमान आणि वैविध्यपूर्ण भाषिक भूदृश्यांचा भाग म्हणून राष्ट्रीय सांकेतिक भाषांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि ओळखण्यासाठी त्यांचे सामूहिक प्रयत्न - हातात हात घालून - सुरू ठेवतात.

वर्ल्ड फेडरेशन ऑफ द डेफच्या मते, जगभरात 70 दशलक्षाहून अधिक कर्णबधिर आहेत. त्यापैकी 80% पेक्षा जास्त विकसनशील देशांमध्ये राहतात. एकत्रितपणे, ते 300 हून अधिक भिन्न सांकेतिक भाषा वापरतात.

सांकेतिक भाषा या पूर्णपणे विकसित नैसर्गिक भाषा आहेत, ज्या बोलल्या जाणाऱ्या भाषांपेक्षा संरचनात्मकदृष्ट्या वेगळ्या आहेत. एक आंतरराष्ट्रीय सांकेतिक भाषा देखील आहे, जी बहिरा लोक आंतरराष्ट्रीय सभांमध्ये आणि अनौपचारिकपणे प्रवास करताना आणि समाजीकरण करताना वापरतात. हे सांकेतिक भाषेचे पिडजिन स्वरूप मानले जाते जे नैसर्गिक सांकेतिक भाषेइतके जटिल नाही आणि मर्यादित शब्दकोष आहे.

समाजात कर्णबधिर लोकांच्या समावेशाची गुरुकिल्ली म्हणून राष्ट्रीय सांकेतिक भाषा. राष्ट्रीय सांकेतिक भाषा पूर्ण, जटिल नैसर्गिक भाषा आहेत ज्यात उच्चारात्मक, ध्वन्यात्मक, सिलेबिक, मॉर्फोलॉजिकल, सिंटॅक्टिक, प्रवचन आणि संस्थेच्या व्यावहारिक स्तरांचा समावेश आहे. त्या मूकबधिर मुलांची मातृभाषा आणि नैसर्गिक भाषा आहेत. ते कर्णबधिर समाजात आणि समाजात कर्णबधिर मुलांच्या समावेशाचे वेक्टर आहेत, त्यांची स्वतःची ओळख आणि समुदाय तयार करतात.

अपंग व्यक्तींच्या हक्कावरील अधिवेशन सांकेतिक भाषेच्या वापरास मान्यता देते आणि प्रोत्साहन देते. हे स्पष्ट करते की सांकेतिक भाषा समान आहेत.

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-23.09.2024-सोमवार.     
==========================================