सर्वपल्ली राधाकृष्णन जन्म: ५ सप्टेंबर १८८८ — भारतीय तत्वज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ-2-👶

[Atul Kaviraje]

सर्वपल्ली राधाकृष्णन

जन्म: ५ सप्टेंबर १८८८ — भारतीय तत्वज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ, भारताचे दुसरे राष्ट्रपती आणि पहिले उपराष्ट्रपती-

५. राष्ट्रपतीपद आणि दूरदृष्टी 🇮🇳🕊�
अ) भारताचे दुसरे राष्ट्रपती: १९६२ मध्ये डॉ. राधाकृष्णन यांची भारताचे दुसरे राष्ट्रपती म्हणून निवड झाली. त्यांच्या राष्ट्रपतीपदाच्या काळात (१९६२-१९६७) त्यांनी देशाची प्रतिष्ठा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उंचावण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. 🌟

ब) आंतरराष्ट्रीय संबंधांना चालना: त्यांनी अनेक देशांना भेटी दिल्या आणि भारताच्या शांततामय धोरणांचा पुरस्कार केला. त्यांचे आंतरराष्ट्रीय संबंधांवरील विचार हे 'वसुधैव कुटुंबकम्' या भारतीय संस्कृतीच्या मूल्यांवर आधारित होते.

क) लोकशाही मूल्यांचे संरक्षण: राष्ट्रपती म्हणून त्यांनी भारतीय संविधानाने घालून दिलेल्या लोकशाही मूल्यांचे आणि परंपरांचे रक्षण केले. त्यांचे भाषणे नेहमीच प्रेरणादायी असत आणि त्यातून ते लोकांना नैतिकतेचे आणि जबाबदारीचे महत्त्व समजावून सांगत.

६. नैतिक आणि आध्यात्मिक विचार 🙏🧘�♂️
अ) सर्वधर्म समभाव: डॉ. राधाकृष्णन सर्वधर्मांचा आदर करत होते. त्यांच्या मते, सर्व धर्मांचे अंतिम उद्दिष्ट एकच आहे, ते म्हणजे सत्य आणि ईश्वरप्राप्ती. "धर्म हे विविध मार्गांनी एकाच ध्येयाकडे घेऊन जातात," असे त्यांचे मत होते. 🤝

ब) मानवी मूल्यांवर भर: त्यांनी शिक्षण आणि जीवनात मानवी मूल्यांना सर्वोच्च स्थान दिले. सत्य, अहिंसा, करुणा, प्रेम आणि सहानुभूती ही मूल्ये माणसाने अंगी बाळगावीत, असे ते नेहमी सांगत.

क) आध्यात्मिक दृष्टिकोन: त्यांचे तत्त्वज्ञान हे केवळ बौद्धिक नव्हते, तर त्यात खोलवर आध्यात्मिक दृष्टिकोन होता. त्यांनी जीवनातील अध्यात्मिक पैलूंचे महत्त्व पटवून दिले आणि मानवी अस्तित्वाला एक गहन अर्थ दिला.

७. ऐतिहासिक घटनांचे महत्त्व 📜🗓�
अ) शिक्षक दिन घोषित करणे (१९६२): त्यांच्या जन्मादिवशी, ५ सप्टेंबर रोजी, 'शिक्षक दिन' साजरा करण्याचा निर्णय हा त्यांच्या शिक्षक म्हणून असलेल्या निष्ठेचा आणि शिक्षणाच्या महत्त्वाचा एक ऐतिहासिक टप्पा होता. यामुळे शिक्षकांना समाजात सन्मान मिळाला.

ब) संयुक्त राष्ट्रसंघात भारताचे प्रतिनिधित्व: त्यांनी अनेक वेळा संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या (United Nations) बैठकांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. जागतिक शांतता आणि सहकार्यासाठी भारताची भूमिका त्यांनी प्रभावीपणे मांडली. 🌐

क) शीतयुद्धाच्या काळात भूमिका: सोव्हिएत युनियनमधील राजदूत म्हणून त्यांच्या कार्यामुळे भारताला शीतयुद्धाच्या काळात आपले अलिप्ततावादी धोरण राखण्यास मदत झाली.

८. मुख्य मुद्दे आणि विश्लेषण 🧠🔍
अ) शिक्षण, तत्वज्ञान आणि राजकारण यांचा संगम: राधाकृष्णन यांचे जीवन हे शिक्षण, तत्वज्ञान आणि राजकारण या तीन क्षेत्रांचा एक अद्भुत संगम होते. त्यांनी प्रत्येक भूमिकेत आपले वेगळेपण सिद्ध केले. त्यांचे तत्त्वज्ञान हे त्यांच्या राजकीय विचारांना आणि कार्यांना आधार देत होते. 🔄

ब) आधुनिक भारताच्या उभारणीतील योगदान: त्यांनी शिक्षण, संस्कृती आणि राजकारण या तिन्ही स्तरांवर आधुनिक भारताच्या उभारणीत मोलाचे योगदान दिले. त्यांचे विचार आजही तरुणांना आणि धोरणकर्त्यांना प्रेरणा देतात.

क) त्यांच्या विचारांची प्रासंगिकता: त्यांचे शांतता, सहिष्णुता, सर्वधर्म समभाव आणि शिक्षणाचे महत्त्व यावरील विचार आजही तितकेच प्रासंगिक आहेत. जागतिक स्तरावर शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आणि मानवी मूल्यांचे संवर्धन करण्यासाठी त्यांचे विचार मार्गदर्शक आहेत.

इमोजी सारांश: 👶📚👨�🏫🇮🇳✨🌍☮️🧠💖

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-05.09.2025-शुक्रवार.
===========================================