कप्तान विक्रम बत्रा (PVC)-९ सप्टेंबर १९७४-एक अमर गाथा-1-

[Atul Kaviraje]

कप्तान विक्रम बत्रा (PVC)-

जन्म: ९ सप्टेंबर १९७४, हिमाचल प्रदेश — Kargil युद्धातील वीर सेनानी, भारताचा सर्वोच्च शौर्य पुरस्कार (परमवीरचक्र) प्राप्त

कॅप्टन विक्रम बत्रा (PVC): एक अमर गाथा 🇮🇳

जन्म: ९ सप्टेंबर १९७४, पालमपूर, हिमाचल प्रदेश ⛰️

कारगिल युद्धातील वीर सेनानी, भारताचा सर्वोच्च शौर्य पुरस्कार 'परमवीरचक्र' प्राप्त 🎖�

९ सप्टेंबर हा दिवस भारताच्या इतिहासात एका महान योद्ध्याच्या जन्माचा साक्षीदार आहे, ज्याने आपल्या पराक्रमाने राष्ट्राच्या गौरवाचे प्रतीक बनले. कॅप्टन विक्रम बत्रा, ज्यांना 'शेरशाह' या नावानेही ओळखले जाते, हे कारगिल युद्धाचे ते नायक आहेत ज्यांनी आपले जीवन देशासाठी समर्पित केले. त्यांच्या अदम्य साहस, नेतृत्व आणि बलिदानाने प्रत्येक भारतीयाच्या मनात ते कायमचे कोरले गेले आहेत. हा लेख कॅप्टन विक्रम बत्रा यांच्या जीवनाचा, शौर्याचा आणि त्यांच्या महान योगदानाचा सखोल आढावा घेतो.

१. परिचय (Introduction) 🌟
कॅप्टन विक्रम बत्रा यांचा जन्म ९ सप्टेंबर १९७४ रोजी हिमाचल प्रदेशातील पालमपूर येथे झाला. त्यांचे वडील जी.एल. बत्रा हे सरकारी शाळेचे मुख्याध्यापक होते आणि आई कमलकांता बत्रा या शाळेच्या शिक्षिका होत्या. त्यांचे संपूर्ण बालपण राष्ट्रभक्ती आणि शिस्तीच्या वातावरणात व्यतीत झाले. त्यांच्या घरी त्यांचे भाऊ विशाल आणि दोन बहिणी सीमा व नूतन होत्या. विक्रम लहानपणापासूनच धाडसी आणि उत्साही होते. त्यांचा सैन्यात दाखल होण्याचा निश्चय त्यांच्या शालेय जीवनापासूनच स्पष्ट होता. भारताचे सर्वोच्च लष्करी शौर्यपदक 'परमवीरचक्र' त्यांना मरणोत्तर प्रदान करण्यात आले, जे त्यांच्या अतुलनीय धैर्याचे प्रतीक आहे.

२. प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण (Early Life and Education) 📚
कॅप्टन विक्रम बत्रा यांचे बालपण पालमपूरच्या सुंदर निसर्गरम्य परिसरात गेले.

कुटुंबाचे संस्कार: त्यांच्या कुटुंबात देशभक्ती आणि उच्च नैतिक मूल्यांना महत्त्व दिले जात होते. वडील आणि आई दोघेही शिक्षक असल्याने त्यांना शिक्षणाचे महत्त्व होते.

शालेय शिक्षण: त्यांनी डी.ए.व्ही. पब्लिक स्कूल, पालमपूर येथून प्राथमिक शिक्षण घेतले आणि नंतर केंद्रीय विद्यालय, पालमपूर येथून पुढील शिक्षण पूर्ण केले.

कॉलेज जीवन: चंदीगड येथील डी.ए.व्ही. कॉलेजमध्ये त्यांनी बीएससीची पदवी प्राप्त केली. याच काळात ते राष्ट्रीय छात्र सेनेमध्ये (NCC) सामील झाले आणि 'सी' प्रमाणपत्र मिळवले. NCC मधील त्यांच्या कामगिरीमुळेच त्यांना सैन्यदलात रुजू होण्याची प्रेरणा मिळाली.

सैन्य सेवेची आवड: कॉलेजमध्ये असताना त्यांनी भारतीय सैन्यात अधिकारी बनण्याचे स्वप्न पाहिले होते. त्यांचे व्यक्तिमत्व अत्यंत आकर्षक होते आणि ते नेहमी इतरांना प्रेरणा देत असत.

३. भारतीय सैन्यात प्रवेश (Joining the Indian Army) 🛡�
कॅप्टन विक्रम बत्रा यांचा भारतीय सैन्यात प्रवेश हा त्यांच्या स्वप्नपूर्तीचा क्षण होता.

आयएमए प्रशिक्षण: १९९६ मध्ये ते देहराडून येथील भारतीय सैन्य अकादमी (IMA) मध्ये दाखल झाले. कठोर प्रशिक्षण घेऊन त्यांनी स्वतःला एक कुशल आणि धाडसी अधिकारी म्हणून घडवले.

सैन्य दलात रुजू: ६ डिसेंबर १९९७ रोजी त्यांना भारतीय लष्कराच्या १३ जम्मू-काश्मीर रायफल्स (13 JAK RIF) मध्ये लेफ्टनंट म्हणून कमिशन मिळाले.

प्रारंभिक नेमणुका: त्यांच्या पहिल्या नेमणुका जम्मू-काश्मीरमधील बारामुल्ला आणि सोपोर येथे झाल्या, जिथे त्यांनी दहशतवादविरोधी कारवायांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. या अनुभवांनी त्यांना पुढील मोठ्या आव्हानांसाठी तयार केले.

४. कारगिल युद्धाचा संदर्भ (Kargil War Context) ❄️
१९९९ च्या उन्हाळ्यात, भारताला पाकिस्तानने केलेल्या अनपेक्षित घुसखोरीचा सामना करावा लागला.

संघर्षाचे स्वरूप: पाकिस्तानी सैन्याने भारतीय हद्दीत घुसून कारगिल सेक्टरमधील अनेक मोक्याच्या उंच ठिकाणांवर ताबा मिळवला होता. ही ठिकाणे भारतीय सीमेचे रक्षण करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची होती.

मोक्याची ठिकाणे: टाइगर हिल, द्रास, बटालिक आणि मशकोह व्हॅली ही प्रमुख युद्धक्षेत्रे होती. या ठिकाणांवर नियंत्रण मिळवणे भारतासाठी अत्यंत आवश्यक होते.

ऑपरेशन विजय: भारतीय लष्कराने 'ऑपरेशन विजय' सुरू केले, ज्याचा उद्देश घुसखोरांना हाकलून लावणे आणि भारतीय भूभाग परत मिळवणे हा होता. कॅप्टन विक्रम बत्रा आणि त्यांच्या तुकडीने या युद्धात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

५. ऑपरेशन विजय आणि पॉइंट ५१४० (Operation Vijay and Point 5140) 🎯
कॅप्टन विक्रम बत्रा यांच्या शौर्याची खरी सुरुवात पॉइंट ५१४० च्या विजयाने झाली.

मिशन पॉइंट ५१४०: १९९९ च्या कारगिल युद्धात, कॅप्टन बत्रा यांच्या तुकडीला मोक्याच्या पॉइंट ५१४० (शिखर) वर ताबा मिळवण्याची जबाबदारी देण्यात आली होती. हे शिखर शत्रूंच्या ताब्यात असल्याने त्यांना भारतीय सैन्यावर नजर ठेवणे सोपे झाले होते.

धैर्याचे प्रदर्शन: अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत, बर्फाच्छादित आणि उंच शिखरावर चढाई करत, कॅप्टन बत्रा यांनी आपल्या सैनिकांचे नेतृत्व केले. त्यांनी शत्रूंना अनपेक्षितपणे घेरले आणि त्यांच्यावर हल्ला केला.

'ये दिल मांगे मोअर' (Yeh Dil Maange More): पॉइंट ५१४० जिंकल्यानंतर, त्यांनी रेडिओवर 'ये दिल मांगे मोअर!' हा विजयघोष केला, जो भारतीय लष्कराचा एक प्रेरणादायी नारा बनला. या विजयामुळे भारतीय सैन्याचे मनोबल खूप वाढले.

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-09.09.2025-मंगळवार.
===========================================