प्रतीमा बरुआ पांडे-३ ऑक्टोबर १९३५ -लोक संगीत गायिका-1-👩‍🎤🎶➡️🏞️➡️🐘💔➡️🌍🏆➡️

[Atul Kaviraje]

प्रतीमा बरुआ पांडे (Pratima Barua Pandey)   ३ ऑक्टोबर १९३५

लोक संगीत गायिका (Folk Singer)-

प्रतीमा बरुआ पांडे: लोकसंगीताची राणी (३ ऑक्टोबर १९३५) 🎶
- एक विस्तृत आणि विवेचनात्मक लेख
१. परिचय 🌟
प्रतीमा बरुआ पांडे (३ ऑक्टोबर १९३५ - २७ डिसेंबर २००२) या आसामच्या गोलपारीया लोकसंगीताला जगभरात ओळख मिळवून देणाऱ्या एक महान लोकगायिका होत्या. 🎶 त्यांच्या मधुर, भावपूर्ण आवाजाने आणि अनोख्या गायनशैलीने त्यांनी लोकसंगीताला एक नवीन आयाम दिला. त्यांचा जन्म आसाममधील गौरवपूर येथे झाला. त्यांचे वडील राजा प्रकृतीश चंद्र बरुआ हे होते. त्यांच्या आवाजात केवळ सुरांची जादू नव्हती, तर त्यात गोलपारीया समाजाचे दुःख, त्यांचे जीवन आणि निसर्गाची कहाणीही गुंफलेली होती. त्यांनी केवळ गायनच नव्हे तर 'हस्ती कन्या' (Elephant Princess) या नावाने हत्तींच्या जीवनावर आधारित एक हृदयस्पर्शी गाणे गाऊन त्यांची ओळख जगासमोर आणली.

२. कौटुंबिक पार्श्वभूमी आणि प्रारंभिक जीवन 🏡
प्रतीमा बरुआ यांचा जन्म आसामच्या एका राजघराण्यात झाला, जिथे कला आणि संस्कृतीला नेहमीच प्रोत्साहन दिले जात होते. त्यांचे वडील, राजा प्रकृतीश चंद्र बरुआ, हे कलाप्रेमी आणि संगीतज्ञ होते. त्यांच्या घरात संगीताचे वातावरण होते, त्यामुळे प्रतीमा यांना लहानपणापासूनच संगीताची गोडी लागली.

जन्म: ३ ऑक्टोबर, १९३५, गौरवपूर, आसाम 🇮🇳

कुटुंब: गौरवपूरच्या राजघराण्यातील कन्या

लहानपण: पारंपारिक आणि सांस्कृतिक वातावरणात संगीताचे प्राथमिक शिक्षण.

प्रेरणा: त्यांना त्यांच्या वडिलांकडून आणि घरातील सांस्कृतिक परंपरेतून संगीताची प्रेरणा मिळाली.

३. संगीताची सुरुवात आणि प्रेरणा 🎼
प्रतीमा बरुआ यांना लहानपणापासूनच आसामच्या ग्रामीण भागातील लोकसंगीताने आकर्षित केले. पारंपरिक शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण घेण्याऐवजी, त्यांनी गोलपारीया समाजातील सामान्य लोकांची गाणी, त्यांचे ताल आणि भावना आत्मसात केल्या. त्यांच्या गाण्यांमध्ये मातीचा गंध, निसर्गाचे सौंदर्य आणि मानवी भावनांचा उत्कट आविष्कार दिसून येतो.

पारंपरिक शिक्षण: त्यांनी औपचारिक शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण घेतले नाही.

लोकसंगीताची आवड: गोलपारीया लोकसंगीताची ताकद, त्यातली साधी साधी परंतु गहन भावना त्यांना विशेषतः भावली.

स्वतःची शैली: त्यांनी स्वतःची एक वेगळी, भावपूर्ण आणि हृदयस्पर्शी शैली विकसित केली.

प्रमुख संदर्भ: त्यांच्या गाण्यांमध्ये 'नाईया' (नाविक) आणि 'महूत' (हत्ती प्रशिक्षक) यांसारख्या व्यक्तींच्या जीवनाचे चित्रण आहे.

४. गोलपारीया लोकसंगीत: एक दुर्लक्षित कला 🌾
गोलपारीया लोकसंगीत हे आसाम आणि पश्चिम बंगालच्या सीमेवरील गोलपाडा जिल्ह्यातील लोकांचे संगीत आहे. हे संगीत मुख्यतः 'हत्ती' आणि 'नाविक' यांच्या जीवनावर आधारित असते. प्रतीमा बरुआ पांडे यांनी याच दुर्लक्षित कलेला जागतिक स्तरावर नेले.

विषय: हत्तींचे जीवन, नाविक, प्रेम, विरह आणि निसर्ग.

उपकरणे: या संगीतात स्थानिक वाद्ये जसे की सारंगी, ढोलक आणि बासरी यांचा वापर केला जातो.

प्रतीमा यांचे योगदान: त्यांनी या संगीताला आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून रेकॉर्ड केले आणि जगभरातील रसिकांपर्यंत पोहोचवले.

५. 'हस्ती कन्या' आणि 'मोरानो': कालातीत कलाकृती 🐘
प्रतीमा बरुआ पांडे यांची दोन गाणी खूप प्रसिद्ध झाली - 'हस्ती कन्या' (ओ मूर हातीर गन) आणि 'मोरानो' (मोरा नो). 'हस्ती कन्या' या गाण्यात हत्ती आणि मानवाच्या नात्याचे वर्णन आहे, तर 'मोरानो' मध्ये एका हत्ती प्रशिक्षकाचे दु:ख आणि त्याची कहाणी सांगितली आहे.

'हस्ती कन्या' (ओ मूर हातीर गन):

गाणे: 'हातीर गान' म्हणून ओळखले जाते.

कथा: एका हत्ती प्रशिक्षकाची आणि त्याच्या हत्तीची हृदयस्पर्शी कथा.

भाव: गाण्यात निसर्ग आणि प्राण्यांबद्दलचा आदर व्यक्त होतो.

'मोरानो' (मोरा नो):

गाणे: 'महावत' (हत्ती प्रशिक्षक) यांच्या जीवनावरील एक गाणे.

भाव: यात एकटीची भावना, दु:ख आणि निसर्गाशी संवाद साधण्याचे प्रयत्न दिसून येतात.

६. प्रमुख गाणी आणि यश 🏆
प्रतीमा बरुआ पांडे यांची अनेक गाणी लोकप्रिय झाली. त्यांनी केवळ आसाममध्येच नव्हे, तर भारतात आणि परदेशातही अनेक मैफिली सादर केल्या. त्यांच्या आवाजाने गोलपारीया संगीताला एक प्रतिष्ठित स्थान मिळवून दिले.

लोकप्रिय गाणी: 'हस्ती कन्या', 'मोरानो', 'दुखुम' आणि 'बिहू' गाणी.

प्रमुख यश:

१९६० च्या दशकात त्यांच्या गाण्यांनी आकाशवाणी आणि दूरदर्शनवर धुमाकूळ घातला.

१९७२ मध्ये सत्यजित रे यांच्या 'सीमाबद्ध' या चित्रपटात त्यांनी पार्श्वगायन केले.

त्यांनी अनेक चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांसाठी गाणी गायली.

इमोजी सारांश:
👩�🎤🎶➡️🏞�➡️🐘💔➡️🌍🏆➡️👑➡️🎙�💖➡️🙏

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-03.10.2025-शुक्रवार.
===========================================