प्रनीत कौर (Preneet Kaur)-३ ऑक्टोबर १९४४ -राजकारणी-2-

[Atul Kaviraje]

प्रनीत कौर (Preneet Kaur)-३ ऑक्टोबर १९४४

राजकारणी (Politician)-

६. राजकीय चढ-उतार आणि महत्त्वपूर्ण पराभव (Rajkiya Chadh-Utar ani Mahatvapurn Parabhav) 📉
६.१. २०१४ चा पराभव: २०१४ च्या 'आप' (AAP) ला मिळालेल्या लाटेत त्यांना मोठा धक्का बसला. पटियाला मतदारसंघात 'आप'चे उमेदवार धरमवीर गांधी यांच्याकडून त्यांचा पराभव झाला.
६.२. २०१९ मधील पुनरागमन: २०१४ च्या पराभवानंतर त्यांनी २०१९ च्या निवडणुकीत जोरदार पुनरागमन केले आणि पटियालातून पुन्हा एकदा विजय मिळवला, ज्यामुळे त्यांचा राजकीय संघर्ष आणि पुनरुत्थानाचा अनुभव सिद्ध झाला.
६.३. २०२४ ची निवडणूक: पती अमरिंदर सिंग भाजपमध्ये गेल्याने, त्याही भाजपच्या उमेदवार म्हणून निवडणुकीच्या रिंगणात होत्या, परंतु त्यांना यश मिळू शकले नाही.

७. पक्षबदल: काँग्रेसमधून भाजपमध्ये प्रवेशाचे विश्लेषण (Pakshabdalache Vishleshan) 🛡�
७.१. ऐतिहासिक राजकीय घटना (पक्षत्याग): प्रनीत कौर यांची काँग्रेसमधून भाजपमध्ये झालेली 'शिफ्ट' ही त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील सर्वात महत्त्वाची आणि वादग्रस्त घटना आहे.
७.२. कारणे: त्यांचे पती कॅप्टन अमरिंदर सिंग यांना काँग्रेसने मुख्यमंत्रीपदावरून हटवल्यानंतर आणि त्यांनी स्वतः 'पंजाब लोक काँग्रेस'ची (PLC) स्थापना करून नंतर भाजपमध्ये प्रवेश केल्यानंतर, प्रनीत कौर त्यांच्या पतीला सातत्याने पाठिंबा देत होत्या.
७.३. पक्षाकडून निलंबन (२०२३): फेब्रुवारी २०२३ मध्ये, पक्षविरोधी कारवाया केल्याबद्दल काँग्रेसने त्यांना निलंबित केले. मार्च २०२४ मध्ये त्यांनी अधिकृतपणे काँग्रेस सोडून भाजपमध्ये प्रवेश केला. हे परिवर्तन सत्ता आणि कौटुंबिक निष्ठा यांमधील संघर्षाचे उदाहरण आहे.

८. मुख्य मुद्द्यांवर विश्लेषणात्मक चर्चा (Mukhya Muddyanvar Vishleshan) 🧐
८.१. राजघराणे विरुद्ध लोकशाही: प्रनीत कौर यांचे यश हे पटियाला राजघराण्याच्या लोकप्रियतेवर आधारित आहे, ज्यामुळे त्यांची ओळख पारंपारिक राजकारण आणि आधुनिक लोकशाही यांच्यातील सेतू म्हणून राहिली आहे.
८.२. पक्ष निष्ठा विरुद्ध कौटुंबिक निष्ठा: काँग्रेसमधून बाहेर पडून भाजपमध्ये जाण्याचा त्यांचा निर्णय हा कौटुंबिक निष्ठा (Capt. Amarinder Singh) आणि राजकीय पक्ष निष्ठा (INC) यांच्यातील प्राधान्यक्रम स्पष्ट करतो, ज्यामुळे त्यांच्या राजकीय भूमिकेवर मतभेद निर्माण झाले.
८.३. नैतिक समितीतील भूमिका (संदर्भ): महाअभियोगाच्या (Mahua Moitra) 'कॅश फॉर क्वेरी' प्रकरणात लोकसभेच्या नैतिक समितीने (Ethics Committee) अहवाल स्वीकारताना त्यांनी भाजपच्या बाजूने मतदान केले, जेव्हा त्या अजूनही औपचारिकपणे काँग्रेस खासदार होत्या. या भूमिकेमुळे त्यांच्या पक्षांतरानंतरच्या राजकीय दिशेचा संकेत मिळाला.

९. प्रशासकीय अनुभव आणि वारसा (Prashasnik Anubhav ani Varasa) 📜
९.१. प्रशासकीय कार्यक्षमतेचे उदाहरण: परराष्ट्र व्यवहार राज्यमंत्री म्हणून त्यांनी केलेले कार्य, विशेषतः परराष्ट्र मंत्रालयाच्या सल्लागार समितीतील त्यांचा सहभाग, त्यांची प्रशासकीय काम करण्याची क्षमता दर्शवितो.
९.२. पटियालावरील प्रभाव: पक्ष कोणताही असो, पटियाला मतदारसंघात त्यांचा प्रभाव आजही महत्त्वाचा मानला जातो. त्यांचा वारसा केवळ राजकीय पदांमध्ये नसून, पटियालाच्या राजकीय आणि सामाजिक जीवनातील 'राजघराण्यातील' स्थान टिकवून ठेवण्यात आहे.ी

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-03.10.2025-शुक्रवार.
===========================================