📜 श्रीमद्भगवद्गीता - अध्याय २: सांख्ययोग - श्लोक ५३-"मनाच्या शांततेचा शोध" 🧘🌲

[Atul Kaviraje]

📜 श्रीमद्भगवद्गीता - अध्याय २: सांख्ययोग - श्लोक ५३-

श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।
समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ॥

🌹 दिव्य मराठी कविता: "मनाच्या शांततेचा शोध" 🧘

(A Spiritual Poem on Inner Peace)

ही कविता जीवनातील शांतता आणि समाधानाचा आंतरिक शोध, साधेपणाने कसा घ्यावा, यावर आधारित आहे.

💖 मनःशांतीचा मंत्र (Manahshanticha Mantra) 💖
१. 🌟 आरंभ

जगाची ही धावपळ, किती क्षणभंगूर,
नको लोभ माया, सारे सारे दूर;
हृदयी ठेवी एकच साधी गाठ,
मन शांत करण्या शोधू नवी वाट.

यमक: -ंगूर, दूर, गाठ, वाट

👉 संक्षिप्त अर्थ:

बाह्य जगाची नश्वरता ओळखून, मनःशांतीचा मार्ग स्वीकारणे.

२. 🌳 प्रकृतीचा आधार

झाडांशी बोलावे, पक्षांसवे गावे,
निसर्गाच्या रंगात, स्वतःला रमावे;
हिरवळ पाऊले, मातीचा सुगंध,
हाच खरा ठेवा, आनंदाचा बंध.

यमक: गावे, रमावे, सुगंध, बंध

👉 संक्षिप्त अर्थ:

निसर्गाच्या सान्निध्यातून मनःशांती मिळवणे.

३. 🌊 अपेक्षांचे ओझे

अपेक्षांचे ओझे, फार मोठे असते,
सुखाच्या क्षणांना, तेव्हा मन रडते;
सोडूनिया चिंता, सहज जगावे,
जे आहे जवळी, त्यातच हसावे.

यमक: असते, रडते, जगावे, हसावे

👉 संक्षिप्त अर्थ:

अपेक्षांचा त्याग करून, वर्तमानात समाधान शोधणे.

४. ⏳ वेळेचे महत्त्व

येणाऱ्या क्षणांना, शांतपणे स्वीकारा,
गेलेल्या क्षणांचा, नका करू हेका;
प्रत्येक क्षणाची, किंमत मोठी,
शांत मन हीच, जीवनाची ओटी.

यमक: स्वीकारा, हेका, मोठी, ओटी

👉 संक्षिप्त अर्थ:

भूत-भविष्याची चिंता न करता वर्तमान क्षणाचा आदर करणे.

५. 💡 ज्ञानाची महती

पुस्तकात नाही, ते ज्ञानाचे सार,
अनुभवात मिळे, जीवनाचा आधार;
सत्य-असत्याचा, भेद जेव्हा कळे,
बुद्धीची दिवटी, तेव्हा शांत जळे.

यमक: सार, आधार, कळे, जळे

👉 संक्षिप्त अर्थ:

अनुभवातून प्राप्त होणारे आत्मज्ञानच बुद्धीला स्थिर करते.

६. 🕊� आत्म्याचा आवाज

बाह्य आवाजांना, जरा शांत करावे,
अंतरंगातील स्वर, हळूच ऐकावे;
आत्म्याचा आवाज, खरी दिशा देतो,
तोच योग खरा, मुक्तीचा मार्ग होतो.

यमक: करावे, ऐकावे, देतो, होतो

👉 संक्षिप्त अर्थ:

आत्म-संवादातून खऱ्या 'योगा'ची प्राप्ती.

७. ✅ निष्कर्ष

अखेरीस कळे, हेच साधे सत्य,
शांतताच ऊर्जा, नाही अन्य कृत्य;
मन माझे मंदिर, देव माझा आत्मा,
शांतीतच विसावे, हेची परमात्म्या!

यमक: सत्य, कृत्य, आत्मा, परमात्म्या

👉 संक्षिप्त अर्थ:

मनःशांती हीच परमेश्वराशी जोडणारी अंतिम ऊर्जा आहे.

📝 प्रत्येक पदाचा मराठी अर्थ (Pad-by-Pad Explanation)
पद क्रमांक   शीर्षक   सारांश

१   🌟 आरंभ   बाह्य जग क्षणभंगूर आहे. लोभ/माया दूर ठेऊन शांततेचा मार्ग शोधावा.
२   🌳 प्रकृतीचा आधार   निसर्गात रमल्याने आत्मशांती प्राप्त होते.
३   🌊 अपेक्षांचे ओझे   अपेक्षा कमी करा, जे आहे त्यात समाधान मानावे.
४   ⏳ वेळेचे महत्त्व   वर्तमान क्षणाचा स्वीकार करा, भूतकाळ विसरून शांत राहा.
५   💡 ज्ञानाची महती   अनुभवातून येणारे ज्ञानच खरे असते.
६   🕊� आत्म्याचा आवाज   आत्म्याचा आवाज ऐका, तोच मुक्तीचा मार्ग दाखवतो.
७   ✅ निष्कर्ष   शांती हीच अंतिम ऊर्जा आहे. मनातच परमात्मा आहे.

🌟 EMOJI सारांश (Emoji Summary)
कडवे   भावना   सारांश

१   🏃�♂️💨🚫   जगाची धावपळ सोडा, लोभ टाळा, शांतता शोधा
२   🌲🐦🧘�♀️   निसर्गाशी जोडा, हिरवळ, सुगंध... खरा आनंद
३   ⚖️😢😊   अपेक्षांचे ओझे फेका, आहे त्यात हसा
४   ⏭️⏮️🎁   वर्तमान स्वीकारा, भूतकाळ विसरा, शांत मनच संपत्ती
५   📚❌✨   पुस्तकी ज्ञान नाही, अनुभव महत्त्वाचा, बुद्धी स्थिर करा
६   🗣�🤫👂   बाह्य आवाज थांबवा, आत्म्याचा स्वर ऐका, हाच खरा योग
७   🧘�♂️💡🙏   शांतताच ऊर्जा, मन मंदिर, शांतीत विसावा

✅ ही कविता सुबोध भाषेत, तत्त्वज्ञान आणि जीवनशांती यांचे सुंदर मिश्रण आहे.

--अतुल परब
--दिनांक-18.10.2025-शनिवार.
===========================================