🛡️ भीष्म पंचक व्रतारंभ सोहळा 🏹🧘 संयम, ✨ पुण्य, 🙏 तर्पण प्रतीके: 👑 भीष्म

[Atul Kaviraje]

भीष्म पंचक व्रतारंभ

भीष्म पंचक व्रत हा कार्तिक शुद्ध एकादशीपासून (प्रबोधिनी एकादशी) पौर्णिमेपर्यंत पाच दिवस पाळला जाणारा महत्त्वाचा उपवास आहे. या काळात भीष्म पितामह यांनी शरपंजरी असताना श्रीकृष्णाच्या सांगण्यावरून पांडवांना ज्ञान दिले होते. हा व्रत भगवान विष्णू आणि भीष्म पितामह यांना समर्पित आहे.

🛡� भीष्म पंचक व्रतारंभ सोहळा 🏹

(२ नोव्हेंबर २०२५, रविवार - कार्तिकी एकादशी)

भीष्म पंचक हे कार्तिक महिन्यातील शेवटचे पाच दिवस असतात. हे दिवस अत्यंत पवित्र मानले जातात. या काळात व्रत, तपस्या, दान आणि भगवान विष्णूची आराधना करण्याचे विशेष महत्त्व आहे.

मराठी दीर्घ कविता-

🛡� पद १ 🛡�
कार्तिकी एकादशी, आज शुभ दिन,
भीष्म पंचकाचा, आरंभ हो सविन।
देवोत्थान पर्वणी, विष्णू झाले जागृत,
पाच दिवसांच्या व्रताने, होईल जीवन कृत।

💠 अर्थ: आज कार्तिकी एकादशीचा शुभ दिवस आहे.
भीष्म पंचक व्रताचा आरंभ सन्मानाने होत आहे।
देवोत्थान (देव जागे होण्याची) पर्वणी आहे, भगवान विष्णू जागे झाले आहेत।
या पाच दिवसांच्या व्रताने आपले जीवन यशस्वी होईल।

🙏 पद २ 🙏
शरपंजरी भीष्मांनी, कृष्णाला स्मरले,
धर्म, नीतीचे ज्ञान, पांडवांना दिले।
तोच हा पंचक काळ, पवित्र आणि थोर,
व्रत पाळून देवाला, घालू प्रेमळ साद।

💠 अर्थ: बाणांच्या शय्येवर असताना भीष्म पितामह यांनी श्रीकृष्णाचे स्मरण केले आणि धर्म व नीतीचे ज्ञान पांडवांना दिले।
तोच हा पंचक काळ, जो पवित्र आणि महान आहे।
व्रत पाळून देवाला प्रेमाची साद घालूया।

🍚 पद ३ 🍚
या पाच दिनी घ्यावा, संयमाचा नेम,
फलाहार किंवा, पञ्चगव्याचे प्रेम।
मुगाची डाळ खावी, करावी उपासना,
मन शुद्ध होई, पूर्ण होई वासना।

💠 अर्थ: या पाच दिवसांमध्ये संयमाचे नियम पाळावेत।
फक्त फलाहार (फळे) किंवा पञ्चगव्य (दूध, दही, तूप, गोमूत्र, शेण) घ्यावे।
मूग डाळ खाऊन भगवान विष्णूची उपासना करावी।
या व्रताने मन शुद्ध होते आणि इच्छा पूर्ण होतात।

👑 पद ४ 👑
देवांना अर्पण, रोज पाच फुले,
कमळ, बिल्व, जाईने, पूजन केले।
भीष्म पितामहांना, नित्य तर्पण,
पितरांच्या शांतीसाठी, हेच हो कारण।

💠 अर्थ: या पाच दिवसांत दररोज देवाला पाच प्रकारची फुले अर्पण करावी।
कमळ, बिल्वपत्र आणि जाईच्या फुलांनी पूजन केले जाते।
भीष्म पितामह यांना रोज जल अर्पण करावे।
पितरांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी हेच महत्त्वाचे कारण आहे।

💫 पद ५ 💫
सत्य आणि ब्रह्मचर्य, भीष्मांचा आधार,
व्रतामध्ये घ्यावा, शुद्ध हा विचार।
पापांचा नाश होतो, मोक्षाची मिळे वाट,
पांडुरंगाच्या भक्तीचा, खुलतोय थाट।

💠 अर्थ: सत्य आणि ब्रह्मचर्य हे भीष्म पितामह यांचे आधार होते।
व्रतामध्ये आपणही शुद्ध विचार ठेवायला हवेत।
या व्रताने पापांचा नाश होतो आणि मोक्षाचा मार्ग मिळतो।
पांडुरंगाच्या भक्तीचा सोहळा सुरू होतो।

🌿 पद ६ 🌿
तुळशीच्या रोपाला, नित्य दिवा लावा,
विष्णूच्या मंत्रांचा, जप सतत करावा।
कार्तिक महिन्याचे, फळ मिळे मोठे,
दान, तपस्या आणि, व्रताचे हे मोठे।

💠 अर्थ: तुळशीच्या रोपाजवळ दररोज दिवा लावावा।
भगवान विष्णूच्या मंत्रांचा जप नेहमी करावा।
कार्तिक महिन्यात केलेल्या तपस्याचे मोठे फळ मिळते।
दान, तपस्या आणि व्रताचे हे दिवस खूप महत्त्वाचे आहेत।

🕉� पद ७ 🕉�
भीष्म पंचकाचा, सोहळा हा थोर,
मनःशांती आणि भक्ती, पाझरतोय जोर।
या पुण्याईने देवा, जीवन मंगलमय हो,
भीष्म-विष्णू भक्तीत, मन हे रमून जावो।

💠 अर्थ: भीष्म पंचक व्रताचा हा उत्सव महान आहे।
यातून मनःशांती आणि भक्तीचा मोठा प्रभाव अनुभवायला मिळतो।
या पुण्याईमुळे देवा, आमचे जीवन मंगलमय होवो।
भीष्म पितामह आणि भगवान विष्णूच्या भक्तीत मन रमून जावो।
🖼� Symbols and Emojis Summary 💡
तिथी: 📅 २ नोव्हेंबर २०२५, रविवार (एकादशी)

व्रत: 🛡� भीष्म पंचक, 🕉� विष्णू भक्ती

मुख्य भावना: 🧘 संयम, ✨ पुण्य, 🙏 तर्पण

प्रतीके: 👑 भीष्म पितामह, 🌿 तुळस, 🌸 कमल (फूल), 🍚 फलाहार

--अतुल परब
--दिनांक-02.11.2025-रविवार.
===========================================