भाई दूज / यम द्वितीया-1-🪔🤝🎁 → 🕯️❤️🙌 → 🍬🔥📿

[Atul Kaviraje]

दि॰ 23 ऑक्टोबर 2025 (गुरुवार) – भाई दूज / यम द्वितीया-

भक्ति‑भाव पूर्ण, उदाहरण सहित, चित्र, प्रतीक व इमोजी सहित

पर्व‑परिचय
1.1. भाई दूज किंवा यम द्वितीया हा दिवस आहे ज्या दिवशी बहीण आपल्या भावासाठी दीर्घ आयुष्य, सुख‑समृद्धी व संरक्षणासाठी तिलक करते.
1.2. हा सण दिवाळीच्या नंतर येतो व दिवाळी‑उत्सवाचा समापन‑चिन्ह मानला जातो.
1.3. या वर्षी (2025) हा सण 23 ऑक्टोबरला साजरा होत आहे.

तिथि‑मुहूर्त व विधी
2.1. द्वितीया तिथी (कार्तिक शुक्लपक्ष) मध्ये हा सण होतो, ज्याला यमद्रुति (यम द्वितीया) असेही म्हणतात.
2.2. शुभ मुहूर्त (तिलक व आरतीसाठी) दुपारी असतो — या वर्षी सुमारे 12:48 PM ते 03:24 PM पर्यंत.
2.3. पूजा‑थाली मध्ये दीपक, रोली‑अक्षत, हळद, मिठाई, छोटे भेटवस्तू इत्यादी समाविष्ट असतात.

मिथक‑कथा व भावार्थ
3.1. पुराणात अशी कथा आहे की यम (मृत्युचा देव) आपल्या बहीणी यमुनेला या दिवशी भेटीला आला. बहीणीने त्याला तिलक, भोजन व अतिथिसत्कार दिला.
3.2. यमाने वरदान दिले की जो भाऊ या दिवशी आपल्या बहिणीला तिलक करेल, त्याला कालांतरपूर्व मृत्यू नाही येणार.
3.3. त्यामुळे भाऊ‑बहीण यांचा हा सण प्रेम‑भक्ति, सुरक्षा‑निष्ठेचा प्रतीक बनला आहे.

पूजा‑रिती व आचार
4.1. बहीण भावाला आमंत्रित करते, थाली सजवते, तिलक करते, आरती करते.
4.2. भाऊ आपल्या बहिणीला भेटवस्तू देतो, मिठाई देतो, संरक्षणाचं वचन देतो.
4.3. काही प्रदेशांमध्ये विशेष व्यंजन‑समारोह, सामूहिक भजन‑कीर्तन देखील होतं आहेत.

सामाजिक‑संस्कृतीत महत्व
5.1. हा सण कुटुंब‑संबंध दृढ करतो — भाऊ‑बहीण मधील प्रेम, सन्मान, दायित्व वाढवतो.
5.2. वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये वेगळ्या नावांनी व प्रथांनी साजरा होतो — जसे महाराष्ट्रात "भाऊ बीज".
5.3. हा दिवस भाऊ‑बहीणांच्या पारस्परिक सहकार्य, सुरक्षा‑भाव व कुटुंबीय संस्कार जीवनात उतरवण्याचा अवसर आहे.

🔶 इमोजी सारांश: 🪔🤝🎁 → 🕯�❤️🙌 → 🍬🔥📿

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-23.10.2025-गुरुवार.
===========================================