॥ त्रैलोक्याहून थोर पुरुषार्थ ॥ 🏹🗣️👑👂 ✨🌟👤 🌌🤏🌎 💎🛡️🧘‍♂️ 💡📜✨ 🤔🚩⚠️

[Atul Kaviraje]

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥
॥ अथ प्रथमोऽध्यायः – अध्याय पहिला ॥

॥ अर्जुनविषादयोगः ॥

पाहतां तुझेनि पाडें । दिसे त्रैलोक्यही थोकडें ।ऐसें पुरुषत्व चोखडें । पार्था तुझें ॥ ११ ॥
तुझ्या मानाने पाहिले असता हे त्रैलोक्यही लहानच तुच्छ आहे असे वाटते. पार्था तुझा असा पराक्रम चांगला आहे. ॥२-११॥

दीर्घ मराठी कविता - ॥ त्रैलोक्याहून थोर पुरुषार्थ ॥ 🏹

कडवे १ - आरंभ

संजय पुन्हा धृतराष्ट्रा बोले, अर्जुन-सामर्थ्य त्याच्या मनीं डोले।
ऐका राजा, पार्थाचा महिमा कैसा, युद्धा आधीं पाहा, तो वीर आहे ठोसा।
(अर्थ: संजय पुन्हा धृतराष्ट्राला सांगत आहेत. राजा ऐक, अर्जुनाचा महिमा बघ, तो युद्धाआधीच खूप बलवान आहे।)
[🗣�👑👂]

कडवे २ - पुरुषत्वाचा मानदंड

पाहतां तुझेनि पाडें कोण उभा राहिला? पराक्रमाचा दीप गगनीं ज्याचा तेहिला।
त्याच्या शौर्यासमोरी काय तुलना करावी, ऐसी शक्ती जगीं दुसरी नुरवी।
(अर्थ: अर्जुनाच्या तुलनेत कोण उभा राहील? ज्याच्या शौर्याची ज्योत आकाशात तेवते. त्याच्यासारखी दुसरी शक्ती जगात नाही।)
[✨🌟👤]

कडवे ३ - त्रैलोक्यही थोडे

दिसे त्रैलोक्यही थोकडें तें दिसे, स्वर्ग-पाताळ-पृथ्वी, त्याच्यापुढे नसे।
अर्जुनाच्या तेजाची ही किती थोर कळा, त्रिभुवनही वाटे त्याच्यापुढे लहानसा गळा।
(अर्थ: अर्जुनाच्या पराक्रमापुढे तिन्ही लोकही लहान वाटतात. हे त्याचे मोठे तेज आहे।)
[🌌🤏🌎]

कडवे ४ - चोखडें पुरुषत्व

ऐसें पुरुषत्व चोखडें त्याचे निर्मळ, शौर्य, धैर्य, नीतीचा संगम तो केवळ।
दैवी अस्त्रांनि युक्त, तो धर्ममार्गी वीर, या पार्थाची गाथा आहे किती गंभीर!
(अर्थ: अर्जुनाचे पुरुषत्व उत्कृष्ट आहे, ज्यात शौर्य, धैर्य आणि नीतीचा संगम आहे. तो धर्ममार्गी आहे।)
[💎🛡�🧘�♂️]

कडवे ५ - शब्दांचा अर्थ

'थोकडें' म्हणजे लहान, 'चोखडें' म्हणजे शुद्ध, पराक्रमाचा हा शब्द झाला सिद्ध।
'पाडें' याचा अर्थ, तुलना करण्यासारखा, पार्था तुझा गौरव जगात सर्वांना हरखा।
(अर्थ: थोकडें म्हणजे लहान, चोखडें म्हणजे शुद्ध. पराक्रमाचा अर्थ सिद्ध झाला. पाडें म्हणजे तुलना।)
[💡📜✨]

कडवे ६ - संजयाचा इशारा

हे धृतराष्ट्रा! विचार करीं मनीं, ज्याचे बळ मोठे, तो कसा असेल रणीं?
हा महाबाहु, विजयाचा आहे ध्रुवतारा, तुझ्या सैन्यास हाच एक मोठा किनारा।
(अर्थ: हे धृतराष्ट्रा! विचार कर, हा वीर युद्धात कसा असेल? तो विजयाचा ध्रुवतारा आहे, तुझ्या सैन्यासाठी तो मोठा धोका आहे।)
[🤔🚩⚠️]

कडवे ७ - समारोप

ऐक राजा, हा धनुर्धर आहे महायोद्धा, जेव्हा गांडीव ओढील, तेव्हा होईल क्रुद्धा।
हाच या अकरावी ओवीचा सार, अर्जुनाच्या सामर्थ्याचा नाही पार।
(अर्थ: हे राजा, हा महायोद्धा आहे, जेव्हा गांडीव धनुष्य ओढेल, तेव्हा तो क्रुद्ध होईल. हाच ११ व्या ओवीचा सारांश आहे।)
[👑🏹🔥]

Emoji सारांश (Emoji Saransh)

🗣�👑👂 ✨🌟👤 🌌🤏🌎 💎🛡�🧘�♂️ 💡📜✨ 🤔🚩⚠️ 👑🏹🔥

--अतुल परब
--दिनांक-06.12.2025-शनिवार.
===========================================