ज्ञानसूर्याची गाज-🕉️😇💖🏆💡🏹⚔️🧘‍♀️📜📖🎯✅🌟👑✨🙏🔥❌🌞🌑❌💫🔥⚖️

[Atul Kaviraje]

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥
॥ अथ प्रथमोऽध्यायः – अध्याय पहिला ॥

॥ अर्जुनविषादयोगः ॥

विचारी तूं अर्जुनु । कीं कारुण्यें किजसी दीनु ।सांग पां अंधकारें भानु । ग्रासिला आथी ? ॥ १३ ॥
विचार कर. तू प्रत्यक्ष अर्जुन आणि करूणेने तुला दीन करून सोडावे ! सांग बरे अंधकार सूर्याला कधी ग्रासेल काय ? ॥२-१३॥

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥

शीर्षक: ज्ञानसूर्याची गाज

१. (पद १) कडवे:

विषादयोग पहिला, युद्धभूमीचा थाट,
आपुलकीच्या मोहात, अर्जुन विसरला वाट.
श्रीकृष्ण म्हणाले पार्था, करी तू जरा विचार,
या शोकात वाहू नको, निष्फळ अश्रूंचा पूर.

मराठी अर्थ:
गीता-ज्ञानेश्वरीतील पहिला अध्याय (विषादयोग) युद्धाच्या भूमीवर सुरू झाला. मोहामुळे अर्जुन आपले कर्तव्य विसरला. श्रीकृष्ण म्हणाले, विचार कर आणि निरर्थक अश्रू नको वाहू.
📜🪖😭💔

२. (पद २) कडवे:

'विचारी तूं अर्जुनु' असे, ज्ञानदेव बोलले,
पराक्रमी तू योद्धा, का दीन तू झाले?
धीर धर आणि जाण, सामर्थ्य तुझे काय,
क्षुल्लक मोहापुढे, नको झुकवू तू पाय.

मराठी अर्थ:
ज्ञानेश्वर महाराज म्हणतात, हे अर्जुना तू विचार कर. तू पराक्रमी असून का दीन झालास? तुझे सामर्थ्य ओळख आणि क्षुल्लक मोहापुढे झुकू नको.
🏹🧠💪❌

३. (पद ३) कडवे:

'कारुण्यें किजसी दीनु', ही नव्हे खरी दया,
कर्तव्यापासून दूर, नेणारी तुझी माया.
देहबुद्धीचा हा खेळ, तात्पुरता अंधकार,
आत्म्याला नसे भय, जाण हे सत्य सार.

मराठी अर्थ:
ही करुणा खरी दया नसून, ती कर्तव्यापासून दूर नेणारी माया आहे. देहबुद्धीमुळे आलेला हा क्षणिक अंधार आहे. आत्मा अमर आहे, हे सत्य जाण.
💔👁��🗨�💡🧘

४. (पद ४) कडवे:

'सांग पां अंधकारें भानु', प्रश्न केला श्रीहरी,
अंधार कधीतरी, सूर्याला ग्रासू शकले तरी?
तेज आणि तम यांचा, शाश्वत विरोध आहे,
ज्ञान आणि अज्ञान यांचा, संबंध सहज पाहे.

मराठी अर्थ:
श्रीकृष्ण विचारतात, अंधार कधी सूर्याला ग्रासतो का? ज्ञान (सूर्य) आणि अज्ञान (अंधार) यांचा विरोध कायमचा आहे, हे समजून घे.
🌞🌑❌💫

५. (पद ५) कडवे:

तूच आहेस 'प्रकाश', तेजाचा तू सोता,
मोहाच्या ढगांनी का, तुला आज ग्रासिता?
आत्मतत्त्व तुझे मोठे, पराक्रम तुझा महान,
दीन होऊन नको करू, आत्मशक्तीचा अपमान.

मराठी अर्थ:
तूच ज्ञानाचा आणि तेजाचा स्रोत आहेस, मग मोहाचे ढग तुला कसे काय ग्रासतील? तुझ्या आत्मिक शक्तीचा अपमान दीनवश होऊन नको करू.
🌟👑✨🙏

६. (पद ६) कडवे:

रणांगण हे कर्मक्षेत्र, धर्म तुझे युद्ध,
कर्तव्यावर राहून स्थिर, होण्या तू सज्ज.
ज्ञानेश्वरीची ओवी, देती हीच शिकवण,
शोक सोडून करी, सत्यधर्माचे वाचन.

मराठी अर्थ:
हे युद्धभूमी कर्मभूमी आहे आणि युद्ध करणे हा तुझा धर्म आहे. ज्ञानेश्वरीची शिकवण आहे की, शोक सोडून सत्यधर्माचे आचरण कर.
⚔️🧘�♀️📜📖

७. (पद ७) कडवे:

ज्ञान आणि कर्तव्याचे, महत्त्व दिले दाखवून,
मोह, मायेचा अंधार, टाकला सहज हाकलून.
ज्ञानेश्वर महाराज, सांगतात ही गाथा,
ज्ञानसूर्याची गाज, आत्मशक्तीची प्रथा.

मराठी अर्थ:
या ओवीने ज्ञान आणि कर्तव्याचे महत्त्व सांगितले आहे. ज्ञानेश्वर महाराज सांगतात की, हे आत्मशक्तीची आठवण करून देणारे ज्ञान आहे.
🕉�😇💖🏆

कवितेचा सारांश (Emoji Summary)
पद क्र.   इमोजी (Horizontal Arrangement)

१   📜🪖😭💔💡❌
२   🏹🧠💪🚫✨🙏
३   💔👁��🗨�💡🧘❌
४   🌞🌑❌💫🔥⚖️
५   🌟👑✨🙏🔥❌
६   ⚔️🧘�♀️📜📖🎯✅
७   🕉�😇💖🏆💡🏹

--अतुल परब
--दिनांक-08.12.2025-सोमवार.
===========================================