आत्म-अमरत्व: पवन, अमृत, पावक-📜🙏💡🌟💨🔥👑💖🧘‍♂️🌈

[Atul Kaviraje]

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥
॥ अथ प्रथमोऽध्यायः – अध्याय पहिला ॥

॥ अर्जुनविषादयोगः ॥

ना तरी पवनु मेघासी बिहे ? । कीं अमृतासी मरण आहे ? ।पाहें पां इंधनचि गिळोनि जाये । पावकातें ? ॥ १४ ॥
अथवा वारा कधी मेघाला घाबरेल काय ? किंवा अमृताला मरण आहे का ? अरे विचार कर. लाकूडच अग्नीला गिळून टाकील काय ? ॥२-१४॥

📜 ॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥ दीर्घ मराठी कविता 📜

शीर्षक: आत्म-अमरत्व: पवन, अमृत, पावक (ज्ञानेश्वरी, अध्याय १, ओवी १४ वर आधारित)

१. पद १:
देहाचा विरह हा, अर्जुना, कळला,
तेव्हा कृष्णाने, बोध त्याला दिधला.
आत्म्याचे स्वरूप, ते अविनाशी जाण,
ज्ञानेश्वरी बोले, सत्य हे महान. ⚔️ 💡 🌟 🙏

मराठी अर्थ:
अर्जुनाला जेव्हा आपल्या आप्तांच्या देहाचा वियोग जाणवला, तेव्हा श्रीकृष्णाने त्याला ज्ञान दिले.
त्यांनी सांगितले की, आत्म्याचे स्वरूप हे कधीही नष्ट न होणारे आहे.
ज्ञानेश्वरी हेच महान सत्य सांगते.

२. पद २:
'पवनू' कधीही, मेघांसी न भिई,
मेघ तर क्षणिक, सहज विसरूनी जाई.
देह हे ढगांपरी, येतात आणि जाती,
आत्म्याची शक्ती, नित्य स्वतंत्र वाहे. 💨 ☁️ 💫 🕊�

मराठी अर्थ:
वायू (पवन) कधीही ढगांना घाबरत नाही.
ढग क्षणिक असतात आणि लगेच विरून जातात.
देह ढगांसारखे येतात आणि जातात, पण आत्म्याची शक्ती नेहमी स्वतंत्रपणे कार्यरत असते.

३. पद ३:
'अमृता'ला आहे, कोठे मरण होते,
ज्याची सत्ता न चाले, ते काळ पाहते.
आत्म्याचे तत्त्व ते, आहे 'अमृत' रूप,
जन्मा-मरणाचे भय, होय विरूप. 💧 ⏳ 👑 ❌

मराठी अर्थ:
अमृताला कधी मरण आले आहे का? मृत्यूची सत्ता त्यावर चालत नाही.
आत्म्याचे तत्त्व अमृतासारखे अमर आहे, त्यामुळे जन्म-मृत्यूची भीती आपोआप दूर होते.

४. पद ४:
'इंधन' ते कसे, 'अग्नी'ला गिळील,
तेजस्वी पावक, त्याला भस्म करील.
देहाचे सामर्थ्य, आत्म्यापुढे काही नसे,
देह जळोनि जाई, प्रकाश मात्र उरे. 🪵 🔥 💡 ✨

मराठी अर्थ:
लाकूड (इंधन) कधीही अग्नीला गिळू शकत नाही, तर तो तेजस्वी अग्नी त्या लाकडाला जाळून टाकतो.
आत्म्याच्या तेजापुढे देहाचे सामर्थ्य काहीही नाही.
देह जळून जातो, पण आत्म्याचा प्रकाश कायम राहतो.

५. पद ५:
या ओवीचा बोध, मोठा आणि गहन,
अज्ञानाचा अंधार, व्हावा दूर तेहन.
आत्म्याचे नित्यत्व, हृदयी बिंबवावे,
शुद्ध कर्म करावे, फळा न लोभावे. 🧠 🌌 💖 ⚖️

मराठी अर्थ:
या ओवीचा बोध अत्यंत महत्त्वाचा आणि खोल आहे.
यामुळे अज्ञानाचा अंधार दूर व्हावा.
आत्म्याचे अमरत्व मनात ठसवावे.
निष्काम बुद्धीने शुद्ध कर्म करावे आणि फळाची इच्छा ठेवू नये.

६. पद ६:
मोह आणि माया, देहाचे हे नाते,
सत्याच्या मार्गावर, निष्ठा मात्र माते.
शोक करणे व्यर्थ, नश्वर हे देहाचे,
अमरत्व जाणणे, जीवन हे साधकाचे. 😢 🤝 🧘�♂️ 🌟

मराठी अर्थ:
मोह आणि माया ही देहाची नाती आहेत.
सत्याच्या मार्गावर फक्त निष्ठाच आपली खरी माता आहे.
नश्वर असलेल्या देहाचा शोक करणे व्यर्थ आहे.
आत्म्याचे अमरत्व जाणणे, हेच साधकाचे जीवन आहे.

७. पद ७:
ज्ञानेश्वरी भावार्थ, जीवन प्रकाशित करी,
आत्म्याच्या स्वरूपाला, नमन करी हरी.
अमर तत्त्वाचा बोध, नित्य स्मरणात ठेवा,
जन्म-मरणाचे भय, तुटे निश्चित तेव्हा. 📜 🌈 💯 😇

मराठी अर्थ:
ज्ञानेश्वरीचा भावार्थ आपले जीवन प्रकाशित करतो.
श्रीहरी (कृष्ण) आत्म्याच्या स्वरूपाला नमस्कार करतात.
आत्म्याच्या अमर तत्त्वाचे ज्ञान नेहमी लक्षात ठेवा,
तेव्हा जन्म-मृत्यूची भीती निश्चितपणे दूर होईल.

इमोजी सारांश (Emoji Summary): 📜🙏💡🌟💨🔥👑💖🧘�♂️🌈

--अतुल परब
--दिनांक-09.12.2025-मंगळवार.
===========================================