✨ स्वामी विवेकानंदांचे बोधवचन ९: दुर्मिळ सुखाची किंमत ✨-1-🛑🚧🏃🥇🥳😇

[Atul Kaviraje]

SWAMI VIVEKANAND QUOTS-
Quote 9
Happiness is liked so much because it is so rare, is it not? Fifty percent of our life is mere lethargy, ennui; of the rest, forty percent is pain, only ten happiness and this for the exceptionally fortunate.

✨ स्वामी विवेकानंदांचे बोधवचन ९: दुर्मिळ सुखाची किंमत ✨

स्वामी विवेकानंदांचे हे उद्गार मानवी जीवनातील सुख (Happiness), आळस/उदासीनता (Lethargy/Ennui) आणि दु:ख (Pain) यांच्या प्रमाणावर भाष्य करतात. त्यांच्या मते, सामान्यतः सुखाचा अनुभव अत्यंत अल्प असतो, म्हणूनच ते इतके प्रिय आहे.

बोधवचन: "Happiness is liked so much because it is so rare, is it not? Fifty percent of our life is mere lethargy, ennui; of the rest, forty percent is pain, only ten happiness and this for the exceptionally fortunate."

अर्थ: "सुख खूप आवडते, कारण ते इतके दुर्मिळ आहे, नाही का? आपल्या आयुष्यातील पन्नास टक्के भाग केवळ आळस किंवा उदासीनता (एन्नुई) असतो; उर्वरित चाळीस टक्के दु:ख असते, आणि फक्त दहा टक्केच सुख असते - तेही अपवादात्मक भाग्यवान लोकांसाठी."

📝 विस्तृत आणि विवेचनपर मराठी लेख: 'सुखाचे दुर्मिळ समीकरण'

१. सुखाचे दुर्मिळपण आणि त्याचे आकर्षण (Rarity of Happiness and its Attraction)
१.१. दुर्मिळतेमुळे मोल: स्वामीजींच्या मते, कोणतीही गोष्ट दुर्मिळ असेल, तर तिचे मोल आपोआप वाढते. सुख हा जीवनातील असाच एक मौल्यवान आणि दुर्मिळ ठेवा आहे.

१.२. आकर्षणाचे मूळ कारण: जर सुख सतत आणि विपुल असते, तर कदाचित आपल्याला त्याची इतकी ओढ लागली नसती. दुर्मिळ असल्यामुळेच ते मिळवण्याची धडपड सुरू राहते.

१.३. सामान्य जीवनातील अनुभव: दिवसभरच्या धावपळीत, समस्यांमध्ये थोडासा आनंदाचा क्षण मिळाल्यावर आपण एकदम समाधानी होतो. यातूनच सुखाची दुर्मिळता सिद्ध होते.

Emojis: 💎🌟😊

२. जीवनातील ५०% 'आळस' आणि 'उदासीनता' (50% Lethargy and Ennui)
२.१. निष्क्रियतेचा मोठा वाटा: स्वामीजींनी आयुष्याचा अर्धा भाग आळस (Lethargy) किंवा उदासीनता (Ennui - कंटाळा/निरुत्साह) यांनी व्यापलेला असल्याचे नमूद केले आहे. येथे आळस म्हणजे केवळ शारीरिक आळस नसून, मानसिक आणि भावनिक निष्क्रियताही आहे.

२.२. 'एन्नुई'चा अर्थ: 'एन्नुई' म्हणजे जीवनात काहीही करण्याची प्रेरणा नसणे, निरुत्साह आणि कंटाळा. ही स्थिती व्यक्तीला कोणत्याही अर्थपूर्ण कृतीपासून दूर ठेवते.

२.३. ऊर्जेचा अपव्यय: या ५०% काळात आपली क्षमता वापरली जात नाही. ही एक प्रकारची 'थांबलेली' किंवा 'निष्क्रिय' अवस्था आहे, जिथे ना सुख आहे, ना तीव्र दुःख.

Emojis: 🛋�😴🌫�

३. आयुष्यातील ४०% 'दु:खाचा' अनुभव (40% Experience of Pain)
३.१. दु:खाचे मोठे प्रमाण: आळस आणि उदासीनतेनंतर, उर्वरित आयुष्यातील मोठा भाग (४०%) दु:ख व्यापून टाकते, असे स्वामीजी सांगतात. यामध्ये शारीरिक, मानसिक, आर्थिक आणि भावनिक वेदनांचा समावेश आहे.

३.२. दु:खाचे स्वरूप: अपयश, प्रियजनांचे वियोग, आजारपण, आर्थिक समस्या, निराशा, भीती इत्यादी विविध रूपांत दु:ख मानवी जीवनाचा एक अविभाज्य भाग बनते.

३.३. दु:ख ही एक शिकण्याची संधी: वेदांत तत्त्वज्ञानानुसार, दु:ख हे जीवनातील एक सत्य आहे आणि ते आत्मिक वाढीसाठी एक संधी म्हणून पाहिले जाऊ शकते. दुःखातूनच आपण कणखर बनतो.

Emojis: 😔💔😥

४. अत्यंत भाग्यवान लोकांसाठी १०% 'सुख' (10% Happiness for the Exceptionally Fortunate)
४.१. सुखाचा अल्प हिस्सा: स्वामीजींच्या म्हणण्यानुसार, केवळ १०% आयुष्यातच सुख प्राप्त होते आणि तेही अपवादात्मक भाग्यवान (exceptionally fortunate) लोकांना. याचा अर्थ, इतरांना कदाचित याहूनही कमी सुख मिळते.

४.२. 'भाग्यवान' म्हणजे काय?: येथे 'भाग्यवान' म्हणजे केवळ नशिबावर अवलंबून असलेले लोक नाहीत, तर ज्यांनी आपल्या जीवनाकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहिले आहे आणि लहान लहान गोष्टींमध्ये आनंद शोधला आहे.

४.३. सुखाची सापेक्षता: या १०% सुखाचे स्वरूप व्यक्तीनुसार बदलते. कोणासाठी ते भौतिक यश असेल, तर कोणासाठी आत्मिक समाधान.

Emojis: 🥇🥳😇

५. निष्क्रियता (Lethargy) सुखाची शत्रू (Lethargy as an Enemy of Happiness)
५.१. कृतीचा अभाव: ५०% निष्क्रियता म्हणजे ५०% संधींचा अपव्यय. जेव्हा आपण सक्रिय नसतो, तेव्हा आपण सुख निर्मितीच्या प्रक्रियेत सहभागी होत नाही.

५.२. उदासीनतेतून वाढणारे दुःख: उदासीनता (Ennui) हळूहळू मानसिक ताण आणि असंतोषात बदलते, जे अप्रत्यक्षपणे दु:खाला (४०%) वाढवते.

५.३. निष्क्रियतेवर मात करणे: स्वामीजींनी नेहमी कर्मयोगावर भर दिला. निष्क्रियतेवर मात करण्यासाठी सातत्याने कृतीशील राहणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे सुखाचे प्रमाण वाढू शकते.

Emojis: 🛑🚧🏃

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-05.12.2025-शुक्रवार.
===========================================