१० डिसेंबर १९९१ – गॉल्फ युद्धातील युद्धविरामासाठी संयुक्त राष्ट्र-1-🕊️ 🌎 ⚔️ 💣

[Atul Kaviraje]

1991 – The United Nations General Assembly Calls for a Ceasefire in the Gulf War: The UN General Assembly called for an immediate ceasefire in the Gulf War, after coalition forces led by the United States defeated Iraqi forces.

Marathi Translation: १० डिसेंबर १९९१ – गॉल्फ युद्धातील युद्धविरामासाठी संयुक्त राष्ट्र महासभेचा आह्वान:-

गॉल्फ युद्धात यूएसच्या नेतृत्वाखालील गठबंधन दलांनी इराकी सैन्याचा पराभव केल्यानंतर, संयुक्त राष्ट्र महासभेने तात्काळ युद्धविरामाची मागणी केली.

🕊� गल्फ युद्धातील युद्धविरामासाठी संयुक्त राष्ट्र महासभेचा आह्वान: शांततेकडे एक पाऊल (१९९१)

Marathi Translation: १० डिसेंबर १९९१ – गॉल्फ युद्धातील युद्धविरामासाठी संयुक्त राष्ट्र महासभेचा आह्वान: गॉल्फ युद्धात यूएसच्या नेतृत्वाखालील गठबंधन दलांनी इराकी सैन्याचा पराभव केल्यानंतर, संयुक्त राष्ट्र महासभेने तात्काळ युद्धविरामाची मागणी केली.

परिचय (Introduction) 🌎
गल्फ युद्ध (Persian Gulf War), जे १९९०-१९९१ मध्ये झाले, हे शीतयुद्धोत्तर (Post-Cold War) काळातील पहिले मोठे आंतरराष्ट्रीय संकट होते. या युद्धात अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय मित्र राष्ट्रांनी इराकी सैन्याचा पराभव केला आणि इराकने बळकावलेल्या कुवेतला मुक्त केले. युद्धाचा मुख्य संघर्ष फेब्रुवारी १९९१ मध्ये संपला असला, तरी युद्धाचे औपचारिक आणि कायदेशीर समाप्तीकरण करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) प्रयत्नांना महत्त्व होते. १० डिसेंबर १९९१ रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने (UN General Assembly) तात्काळ युद्धविरामाची आणि शांततेची मागणी करणारे एक महत्त्वपूर्ण आह्वान केले. ही घटना आंतरराष्ट्रीय समुदायाच्या सामूहिक सुरक्षिततेच्या भूमिकेवर शिक्कामोर्तब करणारी ठरली.

१. गल्फ युद्धाची संक्षिप्त पार्श्वभूमी (Brief Background of the Gulf War) ⚔️

१.१ आक्रमणाचे कारण (The Invasion):
ऑगस्ट २, १९९०: इराकी हुकूमशहा सद्दाम हुसेन यांच्या आदेशानुसार इराकने शेजारील तेल-समृद्ध राष्ट्र कुवेतवर पूर्णपणे आक्रमण करून ते बळकावले.
इराकी दावे: इराकने कुवेतवर तेल चोरीचा आणि कर्जाचा वाद असल्याचे निमित्त केले.

१.२ आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया (International Reaction):
UN सुरक्षा परिषदेचा ठराव (Resolution 660): संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने तात्काळ इराकला कुवेत सोडण्याची मागणी केली आणि त्यानंतर आर्थिक निर्बंध (Sanctions) लागू केले.
बहुराष्ट्रीय दलाची निर्मिती (Coalition Force): इराकने ठरावाचे पालन करण्यास नकार दिल्यावर अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली ४२ देशांचे एक मोठे सैन्य गठबंधन तयार झाले.

२. 'ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म' आणि विजय (Operation Desert Storm and Victory) 🚀

जानेवारी १७, १९९१: मित्र राष्ट्रांनी 'ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म' (Operation Desert Storm) नावाचे मोठे हवाई आक्रमण सुरू केले. यातून इराकी सैन्याची संपर्क यंत्रणा आणि हवाई संरक्षण नष्ट करण्यात आले.
फेब्रुवारी २४-२८, १९९१: चार दिवसांच्या जलद भू-आक्रमणात (Ground Campaign) कुवेत पूर्णपणे मुक्त करण्यात आले आणि इराकी सैन्याने माघार घेतली.
युद्धविराम (Ceasefire): फेब्रुवारी २८, १९९१ रोजी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज एच. डब्ल्यू. बुश यांनी युद्धविरामाची घोषणा केली.

३. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचा निर्णायक ठराव (The Decisive UN Security Council Resolution) 📜

मार्च २, १९९१: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने ठराव क्र. ६८६ (Resolution 686) मंजूर केला. या ठरावात युद्धविरामाच्या अटी स्पष्ट करण्यात आल्या, ज्यात पुढील गोष्टींचा समावेश होता:
इराकी सैन्याने कुवेतमधून ताबडतोब आणि पूर्णपणे माघार घेणे.
युद्धकैद्यांची सुटका करणे.
कुवेतमध्ये चोरी केलेली मालमत्ता परत करणे.

एप्रिल ३, १९९१: सुरक्षा परिषदेने ठराव क्र. ६८७ (Resolution 687) मंजूर केला, ज्याला 'शांतता ठराव' (Peace Resolution) म्हणून ओळखले जाते. या ठरावाने अधिकृतपणे औपचारिक युद्धविराम लागू केला आणि इराकवर अण्वस्त्रे, रासायनिक व जैविक शस्त्रे नष्ट करण्याचे बंधनकारक केले.

४. १० डिसेंबर १९९१: महासभेचा आह्वान (The Call of the General Assembly) 📢

घटनेचे स्वरूप:
सुरक्षा परिषदेने फेब्रुवारी/एप्रिलमध्ये युद्धविराम लागू केला असला, तरी महासभेने (ज्यात सर्व १९३ सदस्य देश आहेत) शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आणि कायदेशीर औपचारिकतेसाठी हा ठराव आणला.

मांगणी:
या ठरावात गठबंधन दलांनी इराकी सैन्याचा पराभव केल्यानंतर, गल्फ प्रदेशात चिरस्थायी शांतता व स्थैर्य प्रस्थापित करण्यासाठी तात्काळ आणि औपचारिक युद्धविराम लागू करण्याची मागणी केली गेली.

महत्त्व:
महासभेचा हा ठराव आंतरराष्ट्रीय समुदायाची एकजूट आणि सामूहिक इच्छाशक्ती दर्शवतो.

५. शीतयुद्धोत्तर जागतिक व्यवस्थेची प्रस्थापना (Establishment of the Post-Cold War World Order) ⚖️

सामूहिक सुरक्षा (Collective Security):
सोव्हिएत युनियनच्या विघटनाच्या पार्श्वभूमीवर (१९९१) सुरक्षा परिषदेतील पाच स्थायी सदस्यांमध्ये अभूतपूर्व एकजूट दिसून आली.

अमेरिकेची भूमिका:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज एच. डब्ल्यू. बुश यांनी याला 'न्यू वर्ल्ड ऑर्डर' (New World Order) म्हणून संबोधले, जिथे आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे आणि UN ठरावांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध सामूहिक कृती केली जाईल.

🕊� 🌎 ⚔️ 💣 🚫 🤝 🚀 🇰🇼 ⚖️ 🛑 📢 🌐 👑 🔍 🔥 💪 🥺 ✅ 📜 🤕 💡 😔

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-10.12.2025-बुधवार.
===========================================