११ डिसेंबर १९६४: नेल्सन मंडेला यांना जन्मभर कारावासाची शिक्षा-1-🇿🇦 ✊🏾 ⚖️ ⛓️

[Atul Kaviraje]

1964: Nelson Mandela was sentenced to life imprisonment
On December 11, 1964, Nelson Mandela was sentenced to life imprisonment for his role in the struggle against apartheid in South Africa.

Marathi Translation: ११ डिसेंबर १९६४: नेल्सन मंडेला यांना जन्मभर कारावासाची शिक्षा ११ डिसेंबर १९६४ रोजी, नेल्सन मंडेला यांना दक्षिण आफ्रिकेतील रंगभेदविरोधी लढ्यातील त्यांच्या भूमिकेसाठी जन्मभर कारावासाची शिक्षा ठोठावण्यात आली.

११ डिसेंबर १९६४: नेल्सन मंडेला यांना जन्मभर कारावासाची शिक्षा

एका युगाची कहाणी: संघर्ष, त्याग आणि विजयाचे प्रतीक

प्रस्तावना (परिचय):

दक्षिण आफ्रिकेच्या इतिहासातील एक निर्णायक आणि भावनिक दिवस म्हणजे ११ डिसेंबर १९६४. याच दिवशी, वंश आणि रंगावर आधारित क्रूर 'रंगभेद' (Apartheid) धोरणाविरुद्ध लढणारे महान नेते नेल्सन रोळीह्लला मंडेला आणि त्यांचे सहकारी यांना जन्मभर कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली. ही केवळ एका व्यक्तीला झालेली शिक्षा नव्हती, तर मानवतेच्या मूल्यांसाठी आणि समानतेसाठी लढणाऱ्या एका संपूर्ण चळवळीला दिलेले आव्हान होते. या शिक्षेमुळे मंडेलांचा लढा तात्पुरता थांबला असला, तरी जागतिक स्तरावर रंगभेदविरोधी चळवळीची ज्योत अधिक प्रखर झाली.

१. घटनेची पार्श्वभूमी आणि कालखंड (Background and Timeline)

या शिक्षेमागील घटनाक्रम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

रंगभेद कायद्याची अंमलबजावणी (१९४८): १९४८ मध्ये नॅशनल पार्टीने (National Party) सत्तेवर आल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेत वंश-आधारित कठोर कायदे लागू केले, ज्याला 'रंगभेद' असे म्हटले गेले.

आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस (ANC): मंडेला हे ANC चे प्रमुख सदस्य होते. त्यांनी सुरुवातीला महात्मा गांधींच्या तत्त्वज्ञानानुसार शांततापूर्ण असहकार आंदोलनाचा मार्ग पत्करला होता.

शरणागतीचा अंत (१९६०): १९६० मधील 'शार्पविल हत्याकांडानंतर' (Sharpeville Massacre) सरकारने आंदोलने दडपली. शांततापूर्ण मार्गाने न्याय मिळणार नाही, हे ओळखून मंडेलांनी सशस्त्र संघर्षाचा मार्ग स्वीकारला.

Umkhonto we Sizwe (MK) ची स्थापना (१९६१): 'राष्ट्राचा भाला' (Spear of the Nation) या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या ANC च्या सशस्त्र शाखेचे ते सह-संस्थापक होते. MK ने सरकारी संस्थांवर घातपाती हल्ले सुरू केले.

२. नेल्सन मंडेला: संघर्ष आणि नेतृत्व (Nelson Mandela: Struggle and Leadership)

नेल्सन मंडेलांचे नेतृत्व या संपूर्ण घटनेच्या केंद्रस्थानी होते.

कायदेतज्ज्ञ आणि क्रांतिकारक: मंडेला हे वकील होते. त्यांनी गरीब आणि कृष्णवर्णीय नागरिकांसाठी मोफत कायदेशीर सेवा दिली. त्यांनी शांतता आणि हिंसा या दोन्ही मार्गांचे नेतृत्व केले.

अखंड त्याग: त्यांनी आपल्या कुटुंबाचा त्याग करून, भूमिगत राहून चळवळीचे नेतृत्व केले. त्यांना 'ब्लॅक पिंपर्नेल' (Black Pimpernel) असेही म्हटले जाई.

३. रिव्होनिया खटला (The Rivonia Trial - १९६३-१९६४)

जन्मठेपेची शिक्षा ज्या खटल्यातून झाली, त्या रिव्होनिया खटल्याची माहिती.

छापा आणि अटक: ११ जुलै १९६३ रोजी, रिव्होनिया, जोहान्सबर्ग येथील एका गुप्त ठिकाणावर (Liliesleaf Farm) पोलिसांचा छापा पडला. येथे MK चे प्रमुख नेते एकत्र आले होते.

आरोप: मंडेला आणि त्यांच्या १० सहकाऱ्यांवर सरकारी इमारतींवर बॉम्बस्फोट करण्याचे आणि परकीय शक्तींच्या मदतीने सरकार उलथून टाकण्याचे षड्यंत्र रचल्याचा (देशद्रोहाचा) आरोप ठेवण्यात आला.

न्यायालयीन प्रक्रिया: हा खटला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गाजला. मंडेला हे आधीच तुरुंगात होते (१९६२ पासून), पण त्यांना पुन्हा खटल्यात सामील केले गेले.

४. 'मी मरण्यास तयार आहे' - मंडेलांचे ऐतिहासिक विधान ('I am Prepared to Die' Statement)

खटल्यादरम्यान मंडेलांनी केलेले विधान इतिहासात अजरामर झाले.

चार तासांचे भाषण: २० एप्रिल १९६४ रोजी, बचाव पक्षाचे वकील म्हणून त्यांनी न्यायालयात चार तासांचे प्रभावी भाषण केले.

भाषणाचा सार: त्यांनी स्पष्ट केले की, त्यांनी शांततेसाठी प्रयत्न केले, पण सरकारमुळे त्यांना सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग स्वीकारावा लागला. त्यांनी मुक्त, लोकशाही आणि वंश-मुक्त समाजाचे त्यांचे स्वप्न जगाला सांगितले.

अंतिम वाक्य: या भाषणाचे अंतिम वाक्य, "मी अशा समाजाच्या आदर्शांसाठी जगण्याची आणि ते साध्य करण्याची आशा बाळगतो. पण, जर गरज पडली, तर त्या आदर्शासाठी मी मरण्यासही तयार आहे," हे स्वातंत्र्यसैनिकांसाठी प्रेरणा बनले.

५. जन्मठेपेची शिक्षा आणि त्याचे परिणाम (The Sentence of Life Imprisonment)

११ डिसेंबर १९६४ रोजी नेमके काय घडले.

न्यायाधीशांचा निर्णय: न्यायाधीश डॉ. क्वार्टस डी. वेट (Judge Quartus de Wet) यांनी मंडेला आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना देशद्रोहाच्या आरोपाखाली दोषी ठरवले.

शिक्षेची घोषणा: ११ डिसेंबर १९६४ रोजी फाशीची शिक्षा न सुनावता, सर्वांना जन्मभर कारावासाची (Life Imprisonment) शिक्षा ठोठावण्यात आली.

प्रतिक्रिया: कोर्टात आणि बाहेर उपस्थित असलेल्या त्यांच्या समर्थकांनी दुःखाने आणि सन्मानाने हा निर्णय स्वीकारला.

🇿🇦 ✊🏾 ⚖️ ⛓️ 🏝� 🗣� 🔥 🕊� 🥇

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-11.12.2025-गुरुवार.
===========================================