१२ डिसेंबर १९४१: जर्मनी आणि इटलीने अमेरिकेवर युद्ध घोषित 💣-1- 🗺️ 💥 🇺🇸 🤝 📜

[Atul Kaviraje]

1941: Germany and Italy declared war on the United States

On December 12, 1941, Germany and Italy declared war on the United States, following the U.S. declaration of war against Japan after the attack on Pearl Harbor.

Marathi Translation: १२ डिसेंबर १९४१: जर्मनी आणि इटलीने अमेरिकेवर युद्ध घोषित केले १२ डिसेंबर १९४१ रोजी, जर्मनी आणि इटली यांनी अमेरिकेवर युद्ध घोषित केले, जेव्हा अमेरिकेने पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर जपानवर युद्ध घोषित केले.

१२ डिसेंबर १९४१: जर्मनी आणि इटलीने अमेरिकेवर युद्ध घोषित 💣

ऐतिहासिक घटनेचे महत्त्व आणि संपूर्ण विश्लेषण

परिचय (Introduction) - जागतिक संघर्षाचे रूपांतर

१२ डिसेंबर १९४१ रोजी जर्मनी आणि इटलीने अमेरिकेवर युद्ध घोषित केले, ही घटना दुसऱ्या महायुद्धाच्या इतिहासातील एक निर्णायक क्षण होती. पर्ल हार्बरवरील जपानी हल्ल्यानंतर अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध घोषित केले होते, आणि या घोषणेनंतर चार दिवसांनी ऍक्सिस (Axis) शक्तींमधील युरोपीय भागीदारांनी अमेरिकेला युद्धात ओढले. या एका कृतीने युरोपीय आणि पॅसिफिक युद्धक्षेत्रांना जोडले, ज्यामुळे हा संघर्ष खऱ्या अर्थाने 'जागतिक महायुद्ध' 🌍 बनला. या निर्णयाचे दूरगामी परिणाम झाले, ज्यामुळे ऍक्सिस शक्तींचा (जर्मनी, इटली, जपान) पराभव निश्चित झाला आणि अमेरिकेला जागतिक महासत्ता म्हणून उदयास येण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

१. पर्ल हार्बर आणि अमेरिकेची प्रतिक्रिया (Pearl Harbor and US Reaction)

१.१. पर्ल हार्बरवर हल्ला (७ डिसेंबर १९४१) 💥:

जपानने हवाई येथील अमेरिकेच्या नौदल तळावर अचानक आणि विध्वंसक हल्ला केला. या हल्ल्यात अमेरिकेचे अनेक नौसैनिक आणि जहाजे नष्ट झाली.

या घटनेमुळे अमेरिकेत अलिप्ततावादाचे (Isolationism) धोरण संपले आणि तीव्र राष्ट्रीय संतापाची लाट उसळली.

१.२. अमेरिकेची जपानविरुद्ध युद्ध घोषणा (८ डिसेंबर १९४१) 📜:

राष्ट्राध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट यांनी "कुप्रसिद्धीच्या दिवशी" (A Date Which Will Live in Infamy) या भाषणाद्वारे काँग्रेसकडे युद्ध घोषित करण्याची मागणी केली.

अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध घोषित केले, परंतु जर्मनी आणि इटलीविरुद्ध नाही, कारण अमेरिकेला युरोपात थेट हस्तक्षेप टाळायचा होता.

२. त्रिपक्षीय करार (Tripartite Pact) आणि त्याची भूमिका

२.१. कराराची पार्श्वभूमी (सप्टेंबर १९४०) 🤝:

जर्मनी, इटली आणि जपान यांच्यात त्रिपक्षीय करार (बर्लिन करार) झाला होता, ज्याला 'ऍक्सिस शक्ती' असे म्हटले जाते.

या कराराचा मुख्य उद्देश अमेरिकेला युद्धात सामील होण्यापासून परावृत्त करणे हा होता.

२.२. 'परस्पर मदतीचे' कलम (Article 3) ⚖️:

कराराच्या कलम ३ नुसार, जर करारातील कोणत्याही सदस्यावर 'सध्या युद्धात नसलेल्या' शक्तीने हल्ला केला, तर उर्वरित सदस्यांनी त्याला "सर्व राजकीय, आर्थिक आणि लष्करी साधनांनी" मदत करावी, असे ठरले होते.

अमेरिकेच्या जपानविरुद्धच्या युद्ध घोषणेमुळे हा करार लागू करण्याची संधी जर्मनी आणि इटलीला मिळाली.

३. हिटलरचा निर्णय आणि त्याचे तर्क (Hitler's Decision and Rationale)

३.१. रुझवेल्ट यांच्यावरील आरोप 🤬:

हिटलरने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष रुझवेल्ट यांच्यावर 'युद्ध भडकावल्याचा' आणि जर्मनीविरुद्ध 'आर्थिक व सागरी युद्ध' सुरू केल्याचा आरोप केला.

अमेरिकेने ब्रिटनला भाडे-पट्टा (Lend-Lease) कायद्यांतर्गत केलेली मदत आणि जर्मन पाणबुड्यांविरुद्ध (U-Boats) केलेली शत्रुत्वाची कृती ही कारणे त्याने दिली.

३.२. धोरणात्मक अपसमज (Strategic Miscalculation) 🧠:

हिटलरला वाटले की अमेरिकेची नौदल शक्ती आता पॅसिफिकमध्ये जपानला तोंड देण्यासाठी विभागली जाईल आणि रशियाविरुद्धच्या युद्धात त्याला वेळ मिळेल.

या निर्णयाला अनेक इतिहासकार हिटलरची सर्वात मोठी सामरिक चूक (Single Greatest Mistake) मानतात, कारण यामुळे अमेरिकेची अफाट औद्योगिक आणि लष्करी क्षमता थेट युरोपातील युद्धात ओढली गेली.

४. युद्ध घोषणेचा दिवस (११ डिसेंबर १९४१) 🗓�

४.१. बर्लिनमधील घोषणा (जर्मनी) 🎤:

११ डिसेंबर रोजी ॲडॉल्फ हिटलरने बर्लिनच्या राईशटागमध्ये (Reichstag) एका प्रदीर्घ भाषणात अमेरिकेविरुद्ध युद्ध घोषित केले.

परराष्ट्र व्यवहार मंत्री जोआकिम फॉन रिबेनट्रॉप यांनी अमेरिकेचे प्रभारी अधिकारी लेलँड बी. मॉरिस यांना औपचारिक घोषणापत्र दिले.

४.२. रोममधील घोषणा (इटली) 🇮🇹:

इटलीचे हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनी यांनी रोममधील पियाझा व्हेनेझिया (Piazza Venezia) येथील बाल्कनीतून जमलेल्या जनसमुदायासमोर अमेरिकेविरुद्ध युद्ध घोषित केले.

त्याने ऍक्सिस शक्तींच्या विजयाची प्रतिज्ञा केली आणि रुझवेल्ट यांच्यावर दोषारोप केला.

५. अमेरिकेची प्रत्युत्तर कृती (US Counter-Action)

५.१. काँग्रेसचे मत आणि तातडीने युद्ध घोषणा 🗳�:

११ डिसेंबर रोजी अमेरिकेच्या काँग्रेसने (Congress) जर्मनी आणि इटलीविरुद्ध तातडीने युद्ध घोषित करणारे ठराव मंजूर केले.

केवळ एक मताने (जेनेट रँकिन) वगळता दोन्ही सभागृहांमध्ये हे ठराव एकमताने पारित झाले.

५.२. 'दोन आघाड्यांवरील' युद्ध ⚖️:

अमेरिकेला आता एकाच वेळी दोन आघाड्यांवर (युरोप आणि पॅसिफिक) लढायचे होते, ज्यामुळे अमेरिकेच्या संसाधनांचे आणि धोरणांचे अभूतपूर्व एकत्रीकरण सुरू झाले.

या घटनेमुळे अमेरिकेतील 'युद्धाला विरोध' करणाऱ्या सर्व आवाजांना पूर्णविराम मिळाला आणि राष्ट्र युद्धासाठी पूर्णपणे सज्ज झाले.

 🗺� 💥 🇺🇸 🤝 📜 🧠 🗓� 🇩🇪 🇮🇹 🗳� ⚔️ 🏭 🚢 🌍 💪 ⚖️ 📉 🏆 🧊

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-12.12.2025-शुक्रवार.
===========================================