१२ डिसेंबर १९४१: जागतिक संघर्षाचे महायुद्धात रूपांतर-1-💥 🚢 🤝 🤔 🚫 ⚔️ 🌍 ⚖️

[Atul Kaviraje]

1963: Kenya gained independence from the United Kingdom

On December 12, 1963, Kenya became independent after gaining sovereignty from the United Kingdom.

Marathi Translation: १२ डिसेंबर १९६३: केनिया ने युनायटेड किंगडमपासून स्वतंत्रता प्राप्त केली १२ डिसेंबर १९६३ रोजी, केनिया ने युनायटेड किंगडमपासून स्वतंत्रता प्राप्त केली.

शीर्षक: १२ डिसेंबर १९४१: जागतिक संघर्षाचे महायुद्धात रूपांतर (जर्मनी आणि इटलीची अमेरिकेवर युद्ध घोषणा)

परिचय (Introduction)

इतिहासाच्या पानात १२ डिसेंबर १९४१ ही तारीख एका निर्णायक वळणाची नोंद करते. या दिवशी, युरोपमधील दोन प्रमुख 'अक्ष राष्ट्रांनी' (Axis Powers) - नाझी जर्मनी (Nazi Germany) आणि फॅसिस्ट इटलीने (Fascist Italy) - औपचारिकपणे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांविरुद्ध (United States) युद्धाची घोषणा केली. ही केवळ एक राजकीय घोषणा नव्हती, तर यामुळे द्वितीय विश्वयुद्धाचे (World War II) स्वरूप पूर्णपणे बदलले. अमेरिकेने यापूर्वीच पर्ल हार्बरवरील (Pearl Harbor) जपानी हल्ल्यानंतर जपानविरुद्ध युद्ध पुकारले होते. या युद्ध घोषणेमुळे, अमेरिका आता अटलांटिक आणि पॅसिफिक अशा दोन्ही आघाड्यांवर उतरली आणि युरोप व आशियामधील प्रादेशिक संघर्ष खऱ्या अर्थाने 'महायुद्ध' बनला. ही घटना युद्धात मित्र राष्ट्रांच्या (Allies) विजयाची आणि अक्ष राष्ट्रांच्या (Axis) अंतिम पराभवाची नांदी ठरली.

१. पर्ल हार्बरची पार्श्वभूमी आणि अमेरिकेची प्रतिक्रिया (Background of Pearl Harbor and US Reaction) 🚢💥

मुद्दा: ७ डिसेंबर १९४१ रोजी जपानने अमेरिकेच्या हवाई बेटावरील पर्ल हार्बर नौदल तळावर अनपेक्षित हल्ला केला. या हल्ल्यामुळे अमेरिकेचे मोठे नुकसान झाले आणि शेकडो सैनिक मारले गेले.

विश्लेषण: अमेरिकेचे अध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट (Franklin D. Roosevelt) यांनी या दिवसाला "infamy" (लज्जास्पद) असे संबोधले आणि ८ डिसेंबर १९४१ रोजी अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध घोषित केले.

संदर्भ: रुझवेल्ट यांचे ऐतिहासिक भाषण.

२. अक्ष राष्ट्रांचा त्रिपक्षीय करार (The Axis Tripartite Pact) - बंधन 🤝🇩🇪🇮🇹

मुद्दा: जर्मनी, इटली आणि जपान या तीन राष्ट्रांमध्ये सप्टेंबर १९४० मध्ये 'त्रिपक्षीय करार' (Tripartite Pact) झाला होता.

विश्लेषण: या करारानुसार, जर करार करणाऱ्यांपैकी कोणावरही आक्रमण झाले, तर उर्वरित राष्ट्रांनी त्या देशाच्या बाजूने युद्धात उतरावे, असे बंधनकारक होते. अमेरिकेने जपानवर युद्ध घोषित केल्यामुळे जर्मनी आणि इटली तांत्रिकदृष्ट्या या बंधनात अडकले.

उदाहरण: हा करार सामरिक आणि राजकीय युतीपेक्षा अधिक 'एकमेकांना मदत करण्याचे वचन' होता.

३. जर्मनीची औपचारिक युद्ध घोषणा (Germany's Formal Declaration of War) 📜🇩🇪

मुद्दा: १२ डिसेंबर १९४१ रोजी, अॅडॉल्फ हिटलरने (Adolf Hitler) जर्मनीच्या संसदेत (Reichstag) भाषण देऊन अमेरिकेविरुद्ध युद्ध घोषित केले.

विश्लेषण: हिटलरने अमेरिकेवर युद्धात हस्तक्षेपाचा आणि 'लेन्ड-लीज अॅक्ट' (Lend-Lease Act) द्वारे इंग्लंड आणि सोव्हिएत युनियनला मदत करण्याचा आरोप केला. तो अमेरिकेशी प्रत्यक्ष युद्ध करण्यासाठी आतुर होता, कारण त्याला अटलांटिकमध्ये अमेरिकेच्या नौदलाच्या हस्तक्षेपाशिवाय U-बोटींचा वापर करण्याची मुभा हवी होती.

संदर्भ: हिटलरचे भाषण (त्याने अमेरिकेचे अध्यक्ष रुझवेल्ट यांच्यावर वैयक्तिक टीका केली).

४. इटलीची युद्धात उडी (Italy Jumps into the War) 🇮🇹

मुद्दा: जर्मनीच्या घोषणेच्या काही तासांनंतरच, इटलीचा हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनीनेही (Benito Mussolini) अमेरिकेवर युद्ध घोषित केले.

विश्लेषण: इटली लष्करीदृष्ट्या कमकुवत झाले होते, परंतु मुसोलिनीने आपल्या अॅक्सिस भागीदाराशी (जर्मनीशी) निष्ठा राखण्यासाठी ही घोषणा केली. या घोषणेने इटलीला कोणताच लष्करी फायदा झाला नाही, उलट अमेरिकेच्या प्रत्युत्तरामुळे त्यांना भूमध्य समुद्रात मोठा धोका निर्माण झाला.

उदाहरण: इजिप्त आणि उत्तर आफ्रिकेतील इटलीच्या अपयशांमुळे मुसोलिनीला जर्मनीच्या पाठिंब्याची अधिक गरज होती.

५. अमेरिकेच्या युद्ध घोषणेमागील हिटलरचा वैयक्तिक विचार (Hitler's Personal Rationale Behind Declaring War) 🤔

मुद्दा: हिटलरचा विश्वास होता की जपानने पर्ल हार्बरवर हल्ला करून अमेरिकेला पॅसिफिकमध्ये गुंतवून ठेवल्यामुळे, युरोपमध्ये जर्मनीला विजय मिळवण्याची मोठी संधी मिळेल.

विश्लेषण: हिटलरने अमेरिकेची लष्करी क्षमता कमी लेखली. त्याला वाटले की अमेरिकेचे सैन्य युद्धासाठी तयार नाही आणि 'लेन्ड-लीज' मार्गातून मिळणारी मदत थांबवता येईल. तो अतिआत्मविश्वासाने अमेरिकेला आव्हान देत होता.

संदर्भ: अनेक इतिहासकारांचे विश्लेषण दर्शवते की ही हिटलरची सर्वात मोठी धोरणात्मक चूक होती.

🇩🇪 🇮🇹 🇺🇸 💥 🚢 🤝 🤔 🚫 ⚔️ 🌍 ⚖️ 💰 ✅

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-12.12.2025-शुक्रवार.
===========================================