✨ विपरीत क्रम आणि स्वधर्माचा बोध ✨👑🧠❓💧🧂🌊💡😔☠️⚔️🚫💎💪🛡️🏹🔥🐍🐸❌🥇🚩🏹💡

[Atul Kaviraje]

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥
॥ अथ प्रथमोऽध्यायः – अध्याय पहिला ॥

॥ अर्जुनविषादयोगः ॥

कीं लवणेंचि जळ विरे ? । संसर्गें काळकूट मरे ? ।सांग पां महाफणी दर्दुरें । गिळिजे कायी ? ॥ १५ ॥
किंवा मिठाने पाणी विरघळेल काय ? दुसर्‍याच्या संसार्गाने काळकूट मरेल काय ? सांग बरे. किंवा बेडूक महासर्पाला गिळेल काय ? ॥२-१५॥

🌹 दीर्घ मराठी कविता - ज्ञानेश्वरीतील ओवीवर आधारित 🌹

शीर्षक: ✨ विपरीत क्रम आणि स्वधर्माचा बोध ✨

कडवे १
कविता (Poem)
स्वामी म्हणे अर्जुना, लक्ष दे वचना,
ज्ञानियाने दाखविली, विचारांची रचना;
कीं लवणेंचि जळ विरे? हा प्रश्न मोलाचा,
जेथे द्रव्य विरते, तो विरोध कशाचा?
इमोजी: 👑🧠❓💧

मराठी अर्थ (Short Meaning)
स्वामी (श्रीकृष्ण) अर्जुनाला सांगतात, माझ्या बोलण्याकडे लक्ष दे.
ज्ञानेश्वर महाराजांनी या विचारांची रचना केली आहे.
मीठ पाण्याला विरघळवू शकते का? हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.
जेथे दुर्बळ वस्तू स्वतःच विरघळते, तिथे ती बलवान वस्तूला कशी नष्ट करेल?

कडवे २
कविता (Poem)
मिठाचा स्वभाव आहे, पाण्यात विरघळणे,
विघटन होई त्याचे, सत्तेत न राहणे;
तैसेच मोह अज्ञान, दुर्बळ मानले जगातून,
धर्माचे तेज ज्याला, तो कसे हारील मनतून?
इमोजी: 🧂🌊💡😔

मराठी अर्थ (Short Meaning)
मिठाचा स्वभाव पाण्यात विरघळणे आहे, त्याचे स्वतःचे विघटन होते.
तसेच मोह आणि अज्ञान ही दुर्बळ तत्त्वे आहेत.
ज्याच्याकडे धर्माचे तेज आहे, तो या मोहांना मनात स्थान देऊन कसा हरेल?

कडवे ३
कविता (Poem)
संसर्गें काळकूट मरे? हा दुसरा सवाल,
पापाचे विष तीव्र, न मिटे सहज हाल;
सत्य असत्याशी लढते, हाच नियमाचा गाभा,
टाळले अनर्थ, तर तो कसा होईल सोभा?
इमोजी: ☠️⚔️🚫💎

मराठी अर्थ (Short Meaning)
'संसर्गाने काळकूट मरेल काय?' हा दुसरा प्रश्न आहे.
पापाचे विष खूप तीव्र असते, ते केवळ संपर्काने नष्ट होत नाही.
सत्य हे असत्याशी लढते, हाच नियम आहे.
जर तुम्ही अन्यायाला फक्त टाळले, तर त्याचे शुभ परिणाम कसे मिळतील?

कडवे ४
कविता (Poem)
काळकूटाचा स्वभाव, विनाश करणारा,
शक्तीने नष्ट करावा, हाच बोध खरा;
तैसेच अन्याय पाप, युद्धातून न टळती,
कर्तव्याचे शस्त्र घेऊन, शक्तीने ते मरती.
इमोजी: 💪🛡�🏹🔥

मराठी अर्थ (Short Meaning)
काळकूटचा स्वभाव विनाश करणारा असतो.
त्याला शक्तीनेच नष्ट करायला हवे, हाच खरा उपदेश आहे.
त्याचप्रमाणे, अन्याय आणि पाप फक्त युद्ध टाळल्याने नष्ट होत नाहीत,
तर कर्तव्याचे शस्त्र घेऊन शक्तीने त्यांना मारावे लागते.

कडवे ५
कविता (Poem)
सांग पां महाफणी दर्दुरें गिळिजे कायी?
निसर्गाचा नियम हाच, शक्ती सदा ठायी;
बेडूक गिळू शकेना, महासर्पाच्या मुखाला,
दुर्बळता न जींके, बलवान तत्त्वाला.
इमोजी: 🐍🐸❌🥇

मराठी अर्थ (Short Meaning)
'सांग पाहू! बेडूक सापाला गिळू शकेल काय?'
निसर्गाचा नियम हा आहे की, शक्ती नेहमी बलवानाकडे असते.
बेडूक महासर्पाला कधीही गिळू शकत नाही.
दुर्बळता कधीही बलवान तत्त्वाला जिंकू शकत नाही.

कडवे ६
कविता (Poem)
क्षत्रिय धर्माचे बळ, रामाचे ते रूप,
विषाद कसा येईल, तेज असताना रूप;
दुर्बळता मोहाची, बेडकापरी होते,
कर्तव्याचा महाफणी, तिलाच गिळून घेते.
इमोजी: 🚩🏹💡💪

मराठी अर्थ (Short Meaning)
क्षत्रिय धर्माचे बळ, रामाच्या रूपासारखे आहे.
असे तेज असताना मनात दुःख (विषाद) कसा येईल?
मोहाची दुर्बळता बेडकासारखी आहे.
कर्तव्याचा महासर्प त्या दुर्बळतेला गिळून टाकतो.

कडवे ७
कविता (Poem)
हाच स्वधर्माचा बोध, स्वामींनी दिला सांग,
मोहाचा पाश तोडून, चल पुढील मार्गे रंग;
कर्म करीत राहणे, हेच सत्य जीवन,
ज्ञानेश्वरी सांगे, कर्तव्य करो मन.
इमोजी: 🌟🛤�🙏📖

मराठी अर्थ (Short Meaning)
स्वामींनी हाच स्वधर्माचा उपदेश दिला आहे.
मोहाचे बंधन तोडून पुढील मार्गावर उत्साहाने चाल.
कर्म करत राहणे, हेच जीवनाचे सत्य आहे.
ज्ञानेश्वरी सांगते की, आपले मन कर्तव्याचे पालन करो.

दीर्घ कविता इमोजी सारांश: 👑🧠❓💧🧂🌊💡😔☠️⚔️🚫💎💪🛡�🏹🔥🐍🐸❌🥇🚩🏹💡💪🌟🛤�🙏📖

संपूर्ण लेखाचा आणि कवितेचा सारांश: 👑🧠💧☠️🐍🐸💪🙏📖🚩

--अतुल परब
--दिनांक-10.12.2025-बुधवार.
===========================================