🚢 सर फ्रान्सिस ड्रेक यांची जागतिक सफर (१३ डिसेंबर १५७७)-1-📅 🇬🇧 🚢 🌊 🧭 ⚔️

[Atul Kaviraje]

1577-Sir Francis Drake set sail from Plymouth, England, on his voyage to circumnavigate the globe.

सर फ्रांसिस ड्रेक ने दुनिया का चक्कर लगाने के लिए इंग्लैंड के प्लायमाउथ से अपनी यात्रा शुरू की।

🚢 सर फ्रान्सिस ड्रेक यांची जागतिक सफर (१३ डिसेंबर १५७७)

ऐतिहासिक घटनेचे महत्त्व: जागतिक इतिहासातील सर्वात धाडसी आणि परिणामकारक सागरी सफरींपैकी एक. या सफरीने इंग्लंडला एक जागतिक सागरी शक्ती म्हणून स्थापित केले आणि स्पेनच्या सागरी साम्राज्याला मोठे आव्हान दिले.

१. परिचय (Introduction)

सर फ्रान्सिस ड्रेक (Sir Francis Drake) हे इंग्लंडचे एक धाडसी नाविक, खाजगी जहाजाचे कप्तान (प्रायव्हेटियर) आणि शोधक होते. १३ डिसेंबर १५७७ रोजी, त्यांनी एलिझाबेथ पहिली राणीच्या गुप्त आदेशावरून जगाला प्रदक्षिणा घालण्याच्या (circumnavigate the globe) महत्त्वाकांक्षी प्रवासाला सुरुवात केली. हा प्रवास केवळ भौगोलिक शोध नव्हता, तर स्पॅनिश साम्राज्याला थेट आव्हान देण्याचा एक राजकीय आणि आर्थिक प्रयत्न होता.

२. प्रवासाची पार्श्वभूमी (Background of the Voyage)

२.१. अँग्लो-स्पॅनिश वैर ⚔️

१६ व्या शतकात इंग्लंड (प्रोटेस्टंट) आणि स्पेन (कॅथोलिक) यांच्यात धर्म आणि सत्ता यावरून तीव्र वैर होते. स्पेन अमेरिकेतून मोठ्या प्रमाणात संपत्ती (सोने, चांदी) युरोपमध्ये नेत होता.

२.२. राणी एलिझाबेथचा पाठिंबा 👑

राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ड्रेकला स्पॅनिश वसाहतींवर छापा टाकण्यासाठी (piracy) आणि नवीन व्यापार मार्ग शोधण्यासाठी गुप्तपणे परवानगी दिली होती. ही मोहीम अधिकृत नसून 'खाजगी मोहिम' (Privateering venture) म्हणून सुरू करण्यात आली, जेणेकरून युद्ध झाल्यास राणीला जबाबदारी घेता येणार नाही.

२.३. मुख्य उद्दिष्टे

जगाला प्रदक्षिणा घालून नवीन समुद्री मार्ग निश्चित करणे.

स्पेनचे अमेरिकेतील वर्चस्व तोडणे आणि त्यांचे खजिना लुटणे.

इंग्लंडसाठी नवीन प्रदेशांवर हक्क सांगणे.

३. जहाज आणि चमू (Ship and Crew)

३.१. जहाजांची निवड

ड्रेकने पाच जहाजे घेऊन प्रवास सुरू केला होता, त्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे आणि मजबूत जहाज होते 'पेलीकन' (The Pelican).

३.२. 'द गोल्डन हिंद' मध्ये नामकरण ✨

प्रवासाच्या दरम्यान, पॅसिफिक महासागरात प्रवेश करण्यापूर्वी, 'पेलीकन' या जहाजाचे नाव बदलून 'द गोल्डन हिंद' (The Golden Hind) ठेवण्यात आले. त्यांच्या एका संरक्षकाच्या सन्मानार्थ हे नामकरण करण्यात आले. हे जहाज या ऐतिहासिक सफरीचे प्रतीक बनले.

३.३. चमूची तयारी

चमूमध्ये सुमारे १६४ लोक होते. त्यांनी पुरेसा दारूगोळा, शस्त्रे आणि तीन वर्षांसाठी लागणारे अन्नधान्य घेतले होते.

४. प्रवासाची सुरुवात आणि मार्ग (Start and Route)

४.१. १३ डिसेंबर १५७७ 📅

ड्रेकने डेव्हॉन (Plymouth, England) येथून आपल्या जहाजांसह प्रवास सुरू केला.

४.२. अटलांटिक महासागर ओलांडणे 🌊

त्यांनी आफ्रिकेच्या किनाऱ्यावरील केप व्हर्दे बेटांपर्यंत प्रवास केला, जिथे त्यांनी अधिक जहाजे ताब्यात घेतली आणि अटलांटिक महासागर ओलांडून ते दक्षिण अमेरिकेच्या किनाऱ्याकडे (आत्ताच्या अर्जेंटिनाच्या जवळ) पोहोचले.

५. मॅजेलन सामुद्रधुनी आणि वादळे (Straits of Magellan and Storms)

५.१. सामुद्रधुनीतून प्रवेश 🧭

ड्रेक आणि त्यांच्या चमूने मॅजेलन सामुद्रधुनीतून पॅसिफिक महासागरात प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला. हा मार्ग अत्यंत धोकादायक आणि आव्हानात्मक होता.

५.२. जहाजांचे नुकसान

सामुद्रधुनी ओलांडल्यानंतर पॅसिफिकमध्ये प्रवेश करताच जहाजे एका भयंकर वादळात अडकली. या वादळात 'मारिगोल्ड' (Marigold) हे जहाज बुडाले आणि 'एलिझाबेथ' हे जहाज मार्ग सोडून पुन्हा इंग्लंडला परतले.

५.३. एकट्याने प्रवास

या नुकसानीनंतर, ड्रेक केवळ 'द गोल्डन हिंद' हे एकमेव जहाज घेऊन पॅसिफिकमध्ये एकटे निघाले.

📅 🇬🇧 🚢 🌊 🧭 ⚔️ 💰 🗺� 👑 🧑�✈️ 🏆 ✨

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-13.12.2025-शनिवार.
===========================================