कर्तव्याची साद-🏹🛡️🚩🚫📉🥀🔥⚠️💡🧠🌊✋⚔️👁️🔱✨💪🏹🔥🛣️👣🏛️🌟📈🚩🐚🙌🌍

[Atul Kaviraje]

॥ ज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॥
॥ अथ प्रथमोऽध्यायः – अध्याय पहिला ॥

॥ अर्जुनविषादयोगः ॥

तुज नव्हे हें उचित । येणें नासेल जोडलें बहुत ।तूं अझुनी वरी हित । विचारीं पां ॥ २२ ॥
तुला हे योग्य नाही. आजपर्यंत जे काय पुष्कळ यश तू जोडले आहेस त्याचा त्यामुळे नाश होईल. तू अजून तरी आपल्या हिताचा विचार कर. ॥२-२२॥

॥ दीर्घ मराठी कविता: कर्तव्याची साद ॥

१.
अयोग्य हा तुझा विचार रणमैदानी उभा तू अर्जुन, हाती धनुष्य बाण।
मोह आवरू बघतो तुजला, हरपले तुझे भान।
अयोग्य वागणे हेच तुझे रे, सोडू नको तू धीर।
उचित नव्हे हे क्षत्रिया तुजला, का होतोस अधीर। 🏹🛡�🚩🚫

अर्थ: हे अर्जुना, युद्धभूमीवर शस्त्रास्त्रे टाकून देणे तुला मुळीच योग्य नाही. मोहामुळे तुझे भान हरपले आहे, पण हे वागणे क्षत्रिय धर्माला शोभणारे नाही.

२.
कीर्तीचा होईल नाश आजवरी तू कष्ट करोनी, अफाट जोडले यश।
एका चुकीच्या निर्णयाने, लागावा का तुला कलंक?
वीरधर्माची परंपरा तुझी, जगी गाजली कीर्ती।
पळपुटेपणाने होईल आता, तुझ्या यशाची माती। 📉🥀🔥⚠️

अर्थ: तू आजवर जे महान पराक्रम गाजवले आहेत, ते सर्व तू युद्ध सोडल्यास व्यर्थ ठरतील. लोकांनी तुला भित्रा म्हटले तर तुझ्या यशाचा आणि कीर्तीचा नाश होईल.

३.
विवेकाचा धर तू हात अजूनही वेळ गेली नाही, सावर तू रे मन।
हिताचा तुझ्या विचार कर, नको करू रे क्रंदन।
भावनांच्या या लाटेमध्ये, वाहून जाऊ नको।
खरे हित तुझे कशात आहे, हे तू विसरू नको। 💡🧠🌊✋

अर्थ: तू भावनेच्या आहारी जाऊन रडू नकोस. अजूनही वेळ आहे, शांत हो आणि तुझे खरे कल्याण (हित) कशात आहे याचा विवेकबुद्धीने विचार कर.

४.
कर्माचे हे धर्मयुद्ध समोर उभे जरी आप्तस्वकीय, तरी धर्म हा थोर।
कर्तव्याला मुकशील तर, लागेल दुःखाचा घोर।
जोडले जे तू पुण्याईने, त्याचे रक्षण कर।
मोहाचा हा पडदा आता, बाजूला तू सार। ⚔️👁�🔱✨

अर्थ: समोर जरी नातेवाईक असले, तरी हे धर्माचे युद्ध आहे. तुझे कर्तव्य तुला पार पाडावेच लागेल. जर तू पळ काढला तर तुझे पुण्य आणि पराक्रम नष्ट होईल.

५.
धैर्याने तू उभा राहा गांडीव तुझे गळून पडले, थरथरते ही काया।
पण यशाचा मार्ग हा असतो, सोडून खोटी माया।
विचारी पां अंतरी तुझ्या, काय योग्य आहे?
सत्य मार्ग हा प्रगतीचा, तुझीच वाट पाहे। 💪🏹🔥🛣�

अर्थ: तुझे शरीर जरी थरथरत असले आणि धनुष्य पडले असले, तरी तू मायेचा त्याग करून उभा राहा. तुझ्या अंतरात्म्याला विचार की काय योग्य आहे, कारण सत्याचा मार्ग तुला हाक मारत आहे.

६.
संस्कारांचे रक्षण कर वडिलधाऱ्यांचा आदर साच, परी धर्म मोठा असे।
ज्या कर्माने नाव राखले, तेच स्मरावे पिसे।
भविष्याचा हा विचार करोनी, टाकावे पाऊल।
यशाच्या त्या शिखराची ही, लागली तुज चाहूल। 👣🏛�🌟📈

अर्थ: तू तुझ्या संस्कारांचे आणि कुळाच्या नावाचे रक्षण कर. ज्या पराक्रमाने तुझे नाव झाले, त्याला काळिमा फासू नकोस. भविष्यातील यशाचा विचार करून पुढचे पाऊल टाक.

७.
श्रीकृष्णाचा हाच उपदेश पार्थ सख्या रे ऐक जरा हे, ईश्वरी हे बोल।
तुझ्या जीवनाचे मूल्य अर्जुना, आहे फार अनमोल।
हित विचारी अझुनी आपले, सोड हा विषाद।
प्रगतीचा तू अखंड आता, घुमव विजयनाद। 🚩🐚🙌🌍

अर्थ: श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगत आहेत की तुझे जीवन अनमोल आहे. हा दुःखाचा (विषाद) त्याग कर, स्वतःच्या हिताचा विचार कर आणि विजयाचा शंख फुंकून युद्धाला सज्ज हो.

इमोजी सारांश (Emoji Summary):
🏹 (धनुष्य) • 🛡� (रक्षण) • 📉 (पतन टाळा) • 💡 (विवेक) • ⚔️ (युद्ध/कर्म) • 💪 (सामर्थ्य) • 🚩 (धर्म) • 🐚 (विजयनाद) • 🌍 (विश्व)

🏹🛡�🚩🚫📉🥀🔥⚠️💡🧠🌊✋⚔️👁�🔱✨💪🏹🔥🛣�👣🏛�🌟📈🚩🐚🙌🌍

--अतुल परब
--दिनांक-17.12.2025-बुधवार.
===========================================