भूतानचा राष्ट्रीय दिवस: उग्येन वांगचुक यांचा राज्याभिषेक (१७ डिसेंबर १९०७)-1-👑

[Atul Kaviraje]

1907-उग्येन वांगचुक को भूटान के पहले वंशानुगत राजा के रूप में ताज पहनाया गया, जिसे भूटान का राष्ट्रीय दिवस (National Day) के रूप में मनाया जाता है।

Ugyen Wangchuck was crowned the first hereditary King of Bhutan, now celebrated as Bhutan's National Day.

भूतानचा राष्ट्रीय दिवस: उग्येन वांगचुक यांचा राज्याभिषेक (१७ डिसेंबर १९०७)

१. परिचय: १७ डिसेंबर १९०७ - भूतानच्या इतिहासातील सुवर्णक्षण 👑

भूतान (स्थानिक नाव: द्रुक युल - Thunder Dragon ची भूमी) च्या इतिहासातील १७ डिसेंबर १९०७ हा दिवस केवळ एक तारीख नसून, तो देशाच्या एकात्मता, शांती आणि सार्वभौमत्वाच्या प्रवासाचा आधारस्तंभ आहे. याच दिवशी, गोंगसार सर उग्येन वांगचुक (Gongsar Sir Ugyen Wangchuck) यांना भूतानचे पहिले वंशपरंपरागत राजा (Druk Gyalpo) म्हणून राज्याभिषेक करण्यात आला. ही घटना भूतानचा राष्ट्रीय दिवस (National Day - Gyalyong Düchen) म्हणून साजरी केली जाते, जी देशाच्या आधुनिक युगाची सुरुवात दर्शवते. या घटनेने भूतानला शतकानुशतके चाललेल्या अंतर्गत संघर्षातून बाहेर काढले आणि स्थैर्याच्या नव्या युगात प्रवेश दिला.

२. उग्येन वांगचुक यांचा परिचय: दूरदृष्टीचे आणि एकीकरणकर्ते नेते

२.१ जन्म आणि वारसा: उग्येन वांगचुक यांचा जन्म १८६२ मध्ये झाला. ते मध्य भूतानमधील प्रभावी त्रोंगसा पेनलोप (Trongsa Penlop - गव्हर्नर) होते. ते केवळ प्रशासक नव्हते, तर एक कुशल मुत्सद्दी आणि लष्करी नेते म्हणूनही ओळखले जात होते.

२.२ एकीकरण आणि स्थैर्य: १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात भूतानमध्ये पसरलेली अंतर्गत यादवी आणि फुटीरता त्यांनी आपल्या धोरणात्मक नेतृत्वाने संपुष्टात आणली. अनेक प्रादेशिक सत्तांना एकत्र आणून त्यांनी एक मजबूत राष्ट्रीय नेतृत्व सिद्ध केले.

२.३ मुत्सद्देगिरी: त्यांनी ब्रिटिश भारतासोबत मुत्सद्देगिरीचे संबंध प्रस्थापित केले आणि देशाचे सार्वभौमत्व बाह्य हस्तक्षेपापासून सुरक्षित ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.

३. राज्याभिषेकापूर्वीची भूतानची स्थिती: अस्थिरतेचा काळ 📜

३.१ दुहेरी शासन प्रणाली: १९०७ पूर्वी भूतानमध्ये 'चोसियिद' (Choesid) नावाची दुहेरी शासन प्रणाली (Dual System of Government) होती. यात धार्मिक नेता (जे खेनपो) आणि धर्मनिरपेक्ष शासक (द्रुक देसी) यांचा समावेश होता.

३.२ अंतर्गत संघर्ष: द्रुक देसीच्या निवडीवरून प्रादेशिक पेनलोप्स (सरदार) यांच्यात वारंवार सत्तासंघर्ष आणि यादवी युद्धे होत असत, ज्यामुळे देशात मोठी अस्थिरता होती. भूतान अनेक लहान, झगडणाऱ्या भागांमध्ये विभागला गेला होता.

३.३ उदाहरणे: या अस्थिरतेमुळे प्रशासनात ढिलाई आणि जनतेमध्ये असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली होती. या परिस्थितीत, देशाच्या एकात्मतेसाठी एक स्थायी आणि सर्वमान्य राजा हवा होता.

४. राजेशाही स्थापनेची आवश्यकता: स्थैर्य आणि एकतेची निकड 🤝🏽

४.१ शांती आणि सुव्यवस्था: वारंवार होणारे अंतर्गत संघर्ष थांबवून भूतानला शांती आणि स्थैर्य देण्यासाठी एका वंशपरंपरागत (Hereditary) आणि शक्तिशाली नेतृत्वाची गरज होती.

४.२ बाह्य संरक्षण: वाढत्या जागतिक घडामोडी आणि शेजारील शक्तींच्या प्रभावापासून भूतानचे सार्वभौमत्व टिकवून ठेवण्यासाठी एका स्थिर आणि राष्ट्रीय स्तरावर प्रतिनिधित्व करणाऱ्या शासकाची आवश्यकता होती.

४.३ लोकांचा विश्वास: उग्येन वांगचुक यांनी यादवी युद्धे थांबवून दाखवलेले नेतृत्व गुण, तटस्थता आणि दूरदृष्टी यामुळे त्यांना धार्मिक तसेच सामान्य लोकांचा पूर्ण पाठिंबा मिळाला होता.

५. राज्याभिषेकाची घटना आणि निवड: लोक-आधारित राजेशाही

५.१ राष्ट्रीय सभा: नोव्हेंबर १९०७ मध्ये, भूतानचे प्रमुख धार्मिक नेते, उच्च सरकारी अधिकारी आणि प्रादेशिक प्रतिनिधी यांची पुनाखा येथे महत्त्वपूर्ण सभा बोलावण्यात आली.

५.२ एकमताने निवड: या सभेत, उग्येन वांगचुक यांना एकमताने भूतानचे वंशपरंपरागत राजा (Druk Gyalpo) म्हणून निवडण्यात आले. हा निर्णय भूतानच्या इतिहासात पहिल्यांदाच झाला, जिथे वंशपरंपरागत राजेशाहीची पायाभरणी झाली.

५.३ प्रजासत्ताकाचा आधार: उग्येन वांगचुक यांनी लोकांच्या आणि धर्मगुरूंच्या विनंतीवरून राजपद स्वीकारले, ज्यामुळे ही राजेशाही 'जन-मान्यता' या तत्त्वावर आधारित ठरली.

👑 🐉 🇧🇹 🏔� 🎉 🙏🏽 📜 🤝🏽 ✨

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-17.12.2025-बुधवार.
===========================================