आत्म्याच्या शोधात हरी 🧘❌🤝🙏💡 | 🎯🧘‍♂️🧠🔍 | 🏠🎭💔⛓️ | ❌👑💫💡 | 🚫🧘‍♂️🌟💖

[Atul Kaviraje]

संत तुकाराम महाराज अभंग गाथा-
अभंग क्र.२०
दुजे खंडे तरी । उरला तो अवघा हरी । आपणाबाहेरी । न लगे ठाव धुंडावा ॥१॥

इतुलें जाणावया जाणा । कोंड तरी मनें मना । पारधीच्या खुणा । जाणतेणेचि साधाव्य ॥ध्रु.॥

देह आधीं काय खरा । देहसंबंधपसारा । बुजगावणें चोरा । रक्षणसें भासतें ॥२॥

तुका करी जागा । नको वासपूं वाउगा । आहेसि तूं अंगा । अंगीं डोळे उघडी ॥३॥

📜 दीर्घ मराठी कविता

शीर्षक: आत्म्याच्या शोधात हरी 🧘

(संत तुकाराम महाराज अभंग क्र. २०)

१. द्वैताचा नाश

दुजे खंडे तरी, तेव्हा हरी तोच उरला,
द्वैताचा हा पडदा ज्ञानाने दूर सरला।
आपणाबाहेरी देवा, शोधू नकोस व्यर्थ,
तुझ्यातच आहे देवत्व, हा जीवनाचा अर्थ! ❌🤝🙏💡

अर्थ: द्वैतभावना (दुजेपणा) नष्ट झाल्यावर, केवळ परमात्माच उरतो. द्वैताचा हा पडदा ज्ञानाने दूर करावा. परमेश्वराला बाहेर व्यर्थ शोधू नकोस, कारण देवत्व तुझ्या आतच आहे, हाच जीवनाचा खरा अर्थ आहे.

२. संयम आणि अंतर्मुखता

इतुलें जाणावया जाणा, मन मनाने कोंडावे,
चंचल या वृत्तींना, संयमनात आणावे।
पारधीच्या खुणा त्या, जाणत्याने साधाव्या त्या,
अंतरीच्या साधनेतून, सत्याची वाट शोधावी! 🎯🧘�♂️🧠🔍

अर्थ: हे सोपे सत्य जाणून घेण्यासाठी, मनानेच मनाला स्थिर करावे. चंचल वृत्तींना संयमनात आणावे. आत्मज्ञान्यांनी (जाणत्यांनी) आत्मशोधनाच्या या खुणा (युक्ती) साधायला हव्यात. आंतरिक साधनेतूनच सत्याचा मार्ग शोधावा.

३. देहाची नश्वरता

देह आधीं काय खरा, हा नश्वर आधार आहे,
देहसंबंधांचा पसारा, क्षणभंगुर भास आहे।
जसे चोरांना बुजगावणें, रक्षणसें भासते,
तसे मोहाचे बंधने, सुखाची वाट दावते! 🏠🎭💔⛓️

अर्थ: हा देह मुळात खरा नाही, तो नश्वर आहे. देहसंबंधांचा हा पसारा क्षणभंगुर भास आहे. बुजगावणे जसे चोरांना (मोहांना) रक्षण करते असे वाटते, पण ते खोटे आहे, तसेच मोहाचे बंधन आपल्याला सुख दाखवते.

४. मी आणि माझे वैभव

मी आणि माझे वैभव, हा अज्ञानाचा खेळ,
आत्म्याचे तेज विसरून, मायावी जगात मेळ।
जे आपले नसे खरे, त्यावर आसक्ती धरावी,
बुद्धीचा प्रकाश तेथे, ज्ञानाची ज्योत धरावी! ❌👑💫💡

अर्थ: 'मी' आणि 'माझे वैभव' हा सगळा अज्ञानाचा खेळ आहे. आत्म्याचे तेज विसरून आपण मायावी जगात रमतो. जे आपले खरे नाही, त्यावर आसक्ती धरणे चुकीचे आहे. तिथे बुद्धीचा प्रकाश आणि ज्ञानाची ज्योत धरावी.

५. आंतरिक भक्ती

सोडून देई पसारा, भ्रमाचा हा अंधार सारा,
अंतरात शोधी हरीला, तोच तत्वज्ञानाचा तारा।
बाह्य पूजा नको व्यर्थ, आंतरिक भक्ती खरी,
सत्य हेच तुकोबांचे, कल्याणाची पाणथरी! 🚫🧘�♂️🌟💖

अर्थ: भ्रमाचा हा अंधार आणि पसारा सोडून दे. आपल्या आतमध्येच परमात्म्याचा शोध घे, तोच तत्वज्ञानाचा आधार आहे. बाह्य पूजा व्यर्थ आहे, आंतरिक भक्तीच खरी आहे. हेच तुकोबांचे सत्यवचन आहे, जो कल्याणाचा स्रोत आहे.

६. सावधानता आणि अंतर्मुखता

तुका करी जागा, सावधान होई जीवा,
नको वासपूं वाउगा, हा खेळ पुरेसा ठेवा।
कस्तुरी मृगापरी, सुगंध तुझ्यात वसतो,
पण बाहेर शोधायला, तू भ्रमाने धावतो! 📢🧘�♂️👁��🗨�🦌

अर्थ: संत तुकाराम महाराज जीवाला जागे करत आहेत, सावधान हो. परमेश्वराला व्यर्थ शोधणे पुरे कर. कस्तुरीच्या मृगाप्रमाणे सुगंध तुझ्या आतच वास करतो, पण तू भ्रमाने त्याला बाहेर शोधायला धावतोस.

७. आत्मा आणि परमात्मा एक

अंगीं डोळे उघडी, सत्य स्वतःमध्ये पाही,
तुझ्याहून वेगळा देव, जगात कुठेच नाही!
चला आज संकल्प करू, द्वैताचा नाश सारा,
आत्मा आणि परमात्मा, एकच तेजाचा वारा! 🌟💡🤝✨

अर्थ: तुझ्या आत्म्याचे डोळे उघड आणि सत्य स्वतःमध्ये पाहा. तुझ्याहून वेगळा देव जगात कुठेच नाही. आज आपण द्वैतभावना नष्ट करण्याचा संकल्प करूया. आत्मा आणि परमात्मा हे एकाच तेजाचे स्वरूप आहेत.

🎉 इमोजी सारांश (Emoji Summary) – कविता:
❌🤝🙏💡 | 🎯🧘�♂️🧠🔍 | 🏠🎭💔⛓️ | ❌👑💫💡 | 🚫🧘�♂️🌟💖 | 📢🧘�♂️👁��🗨�🦌 | 🌟💡🤝✨

❌🤝🙏💡🎯🧘�♂️🧠🏠🎭💔⛓️👑💫💡🚫🌟💖📢👁��🗨�🦌✨

--अतुल परब
--दिनांक-15.12.2025-सोमवार.
===========================================