समतेचा वैष्णव धर्म 🕊️🌎🙏❌🚪 | 👂💖🤝✨ | 🚫😠💡🙏 | 🤝👑🌎💔 | 💖🕊️🚫🌿 | 👤🤝

[Atul Kaviraje]

संत तुकाराम महाराज अभंग गाथा-
अभंग क्र.२१
विष्णुमय जग वैष्णवांचा धर्म । भेदाभेदभ्रम अमंगळ ॥१॥

अइका जी तुम्ही भक्त भागवत । कराल तें हित सत्य करा ॥ध्रु.॥

कोणा ही जिवाचा न घडावा मत्सर । वर्म सर्वेश्वरपूजनाचें ॥२॥

तुका म्हणे एका देहाचे अवयव । सुख दुःख जीव भोग पावे ॥३॥

📜 दीर्घ मराठी कविता

शीर्षक: समतेचा वैष्णव धर्म 🕊�

(संत तुकाराम महाराज अभंग क्र. २१)

१. विष्णुमय जग

विष्णुमय जग सारे, वैष्णवांचा हा धर्म थोर,
भेदाभेद भ्रमाचा, अमंगळ तो अंधार घोर।
समानतेचे तत्वज्ञान, तुकोबांनी उघडले द्वार,
सर्व जीवांमध्ये हरी, पाहणे हाच संचार! 🌎🙏❌🚪

अर्थ: हे संपूर्ण जग विष्णूमय आहे आणि हाच वैष्णवांचा महान धर्म आहे. भेदाभेदाचा भ्रम (अज्ञान) हा अशुभ आणि मोठा अंधार आहे. तुकाराम महाराजांनी समानतेचे तत्वज्ञान सांगितले आहे. सर्व जीवांमध्ये परमेश्वराला पाहणे, हेच खरे आचरण आहे.

२. भक्तांचे कर्म

अइका जी तुम्ही भक्त, भागवताचे उपासक,
तुमचे कर्म कल्याणकारी, असावा सत्याचा प्रकाशक।
कराल तें हित सत्य करा, मनातून शुद्ध ठेवा,
निःस्वार्थ भावनेचा, आदर्श जगात ठेवा! 👂💖🤝✨

अर्थ: अहो भक्तजन आणि भगवंताचे उपासक, तुम्ही ऐका. तुमचे कर्म कल्याण करणारे (हित) असावे आणि ते खऱ्या मनाने (सत्य) केलेले असावे. निःस्वार्थ भावनेचा आदर्श जगात कायम ठेवा.

३. मत्सराचा त्याग

कोणा ही जिवाचा मत्सर, मनी नको येऊ देऊ,
हेच वर्म परमेश्वराचे, पूजन सत्य जाणू घेऊ।
मंदिर आणि मूर्तीमध्ये, देव शोधणे सोपे वाटे,
पण जीवाजीवामध्ये हरी, पाहणे हे गुपित मोठे! 🚫😠💡🙏

अर्थ: कोणत्याही जीवाचा मत्सर (द्वेष) मनात येऊ देऊ नका. हेच परमेश्वराच्या पूजेचे खरे रहस्य आहे, हे सत्य जाणून घ्या. मंदिरात मूर्तीची पूजा करणे सोपे वाटते, पण प्रत्येक जीवामध्ये परमेश्वराला पाहणे, हे मोठे रहस्य आहे.

४. उच्च नीच नसणे

उच्च नीच नाही भेद, सारे समान मानवा,
चराचरात वास करी, तो विठ्ठल पंढरीचा देवा।
मायावी या जगात, भ्रम तोडावा क्षणभर,
अभेद बुद्धीने जगावे, हरी पहावा सर्वत्र! 🤝👑🌎💔

अर्थ: उच्च आणि नीच असा कोणताही भेद नाही, सर्व मानव समान आहेत. चराचर सृष्टीत तो पंढरीचा विठ्ठल वास करतो. मायावी जगात, हा भेदभावाचा भ्रम क्षणभर तोडून टाकावा. अभेद बुद्धीने जगावे आणि परमेश्वराला सर्वत्र पाहावे.

५. दया आणि प्रेम

दया आणि शांती ठेवा, मनात सद्गुणांचा वास,
भगवंताच्या प्रेमाचा, हाच अमोल सांगावास।
मत्सराने मन दूषित, पुण्याचे फळ जाते,
प्रेम ठेवता सर्वांवर, मुक्तीची वाट दावते! 💖🕊�🚫🌿

अर्थ: मनात दया आणि शांती ठेवा, सद्गुणांचा वास असू द्या. भगवंताच्या प्रेमाचा हाच अमूल्य संदेश आहे. मत्सर केल्याने मन दूषित होते आणि पुण्याचे फळ नष्ट होते. सर्वांवर प्रेम ठेवल्यास मोक्षाचा मार्ग दिसतो.

६. समाजाची सेवा

तुका म्हणे एका देहाचे अवयव, आहोत सर्व आपण,
एकास दुःख होता, भोगतो दुसरा जीवन।
जसे काटा पायाला टोचता, हात धावतो काढायला,
तसेच समाजाच्या दुःखात, धावावे आधार द्यायला! 👤🤝💔🩹

अर्थ: तुकाराम महाराज म्हणतात, आपण सर्व एकाच शरीराचे अवयव आहोत. एकाला दुःख झाल्यास, दुसरेही ते दुःख भोगते. पायाला काटा टोचल्यास हात जसा तो काढायला धावतो, त्याचप्रमाणे समाजाच्या दुःखात आपण आधार द्यायला धावायला हवे.

७. वैष्णव धर्माचा संकल्प

चला, आज संकल्प करूया, वैष्णवाचा धर्म जापू,
भेदाभेद भ्रम सोडून, सर्वांमध्ये हरी पापू।
हाच तुकोबांचा बोध, हाच समतेचा प्रकाश,
विश्वबंधुत्व जपूया, जीवनात होईल विकास! 🙏🚩✨🌍

अर्थ: आज आपण वैष्णवाचा धर्म जपण्याचा संकल्प करूया. भेदभावाचा भ्रम सोडून सर्वांमध्ये परमेश्वराला पाहूया. हाच तुकाराम महाराजांचा उपदेश आणि समतेचा प्रकाश आहे. विश्वबंधुत्व जपल्यास जीवनात निश्चित विकास होईल.

🎉 इमोजी सारांश (Emoji Summary) – कविता:
🌎🙏❌🚪 | 👂💖🤝✨ | 🚫😠💡🙏 | 🤝👑🌎💔 | 💖🕊�🚫🌿 | 👤🤝💔🩹 | 🙏🚩✨🌍

🌎🙏❌🚪👂💖🤝✨🚫😠💡👑💔💖🕊�🌿👤🩹🚩🌍

--अतुल परब
--दिनांक-16.12.2025-मंगळवार.
===========================================