🏹 शीर्षक: प्रभू श्रीराम: लोकधर्माचे दीपस्तंभ 🏹🏹 (न्याय) • 👑 (कर्तव्य) • 🤝 (

[Atul Kaviraje]

श्री राम लोकधर्माची तत्वे-
(रामाच्या सामाजिक धर्माची तत्वे)
श्री रामाचे लोकधर्माचे सिद्धांत-
(The Principles of Rama's Social Dharma)
Principles of Sri Rama'S Lokdharma-

प्रभू श्रीराम हे केवळ एक राजा नव्हते, तर ते 'मर्यादा पुरुषोत्तम' आणि लोकधर्माचे (Social Dharma) आदर्श प्रतीक होते. त्यांच्या जीवनातील सामाजिक तत्त्वांवर आधारित ही विशेष कविता:

🏹 शीर्षक: प्रभू श्रीराम: लोकधर्माचे दीपस्तंभ 🏹

प्रजावत्सल राजा आणि त्याग प्रजेच्या सुखासाठी ज्याने, सुखाचा केला त्याग,
राजवाडा सोडून स्वीकारला, वनवासाचा मार्ग.
लोकभावनेचा सन्मान करणे, हाच श्रेष्ठ धर्म,
रामाने शिकविले जगाला, निस्वार्थी राजाचे मर्म.

(अर्थ: प्रभू रामाने प्रजेच्या हितासाठी स्वतःच्या सुखाचा त्याग केला, हेच खऱ्या लोकशाहीचे आणि लोकधर्माचे पहिले तत्त्व आहे.) 👑🏡🌳🙏

सामाजिक समता आणि शबरीची बोरे जात-पात अन् उच्च-नीचता, रामाने कधी मानली नाही,
भक्ती पाहुनी शबरीची, उष्टी बोरे चाखली पाही.
समतेचा हा विचार मांडला, सामाजिक न्यायासाठी,
माणूस जोडणे हेच मोठे, कार्य रामाच्या दृष्टीसाठी.

(अर्थ: शबरीची उष्टी बोरे खाऊन रामाने समाजात जातीभेद अमंगल असल्याचे आणि प्रेमाची समता श्रेष्ठ असल्याचे सिद्ध केले.) 👵🍎🤝❤️

वंचितांचे संघटन आणि वानरसेना सत्तेच्या मदतीविना ज्याने, सामान्य लोक जमविले,
वानरसेनेच्या शक्तीने, अधर्माचे साम्राज्य पाडले.
सामान्यांना शक्ती देऊन, लढण्याचे बळ दिले,
लोकधर्माचे संघटन रामाने, जगाला शिकविले.

(अर्थ: रावणासारख्या महाबलाढ्य शत्रूशी लढण्यासाठी रामाने राजेशाही सैन्य न घेता वंचितांना संघटित केले.) 🐒✊⛰️ रामायण

वचनपूर्ती आणि सत्यनिष्ठा 'रघुकुल रीत सदा चली आयी, प्राण जाये पर वचन न जाई',
सत्यासाठी आयुष्य वेचले, हीच रामाची पुण्याई.
दिलेला शब्द पाळणे हाच, सामाजिक धर्माचा पाया,
लोक विश्वासानेच वाढते, सुशासनाची मोठी छाया.

(अर्थ: समाजात विश्वासार्हता टिकवण्यासाठी सत्याचे आणि शब्दाचे पालन करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे रामाच्या जीवनातून समजते.) 📜🏹💎✨

निषादराज मैत्री आणि बंधुभाव राजा असूनही निषादराजाला, कवटाळले प्रेमाने,
मैत्रीमध्ये राजा-प्रजेचे, अंतर मिटविले रामाने.
बंधुभाव हाच समाजाचा, असावा मुख्य आधार,
तरच होईल सुखी आणि, सुरक्षित हा संसार.

(अर्थ: केवट आणि निषादराज यांच्याशी असलेली मैत्री ही रामाच्या सामाजिक सर्वसमावेशकतेचे उदाहरण आहे.) 🛶👬🫂🌟

न्याय आणि लोकशाहीचा आदर दोष नसताना सीतेचा त्याग, हा प्रजेसाठी केला,
राजा म्हणून कर्तव्याचा, कठीण मार्ग ज्याने निवडला.
लोकनिंदेचा आदर करून, वैयक्तिक सुखाला सोडले,
लोकमताचे महत्त्व रामाने, जगाला पटवून दिले.

(अर्थ: एका सामान्य नागरिकाच्या मताचा मान राखून स्वतःचे गृहसुख त्यागणे, हे लोकशाहीच्या सर्वोच्च तत्त्वाचे प्रतीक आहे.) ⚖️🚩🗳�🕊�

रामराज्याची संकल्पना (सुशासन) ज्या राज्यात नसे भय, ना दुःख ना कसली पीडा,
जिथे न्यायाचा आणि, नीतीचा असे सडा.
अशा 'रामराज्या'चे स्वप्न, आजही आहे आदर्श,
लोकधर्माचे हेच तत्त्व, देई प्रगतीचा स्पर्श.

(अर्थ: जिथे कोणावरही अन्याय होत नाही आणि सर्वजण गुण्यागोविंदाने राहतात, असे रामराज्य हेच लोकधर्माचे अंतिम ध्येय आहे.) 🏘�🍀🌻🔱

🏹 ईमोजी सारांश (Emoji Summary)
🏹 (न्याय) • 👑 (कर्तव्य) • 🤝 (समता) • 🐒 (संघटन) • 📜 (सत्य) • ⚖️ (लोकशाही) • ❤️ (प्रेम) • 🚩 (धर्म) • ✨ (मर्यादा) • 🙏 (भक्ती)

--अतुल परब
--दिनांक-24.12.2025-बुधवार.
===========================================