🛠️ व्यावहारिक क्रियाकलाप: खेळातून शिकण्याचा अनुभव-1-🛠️🍳🎨🌳💰⏱️🎭🧪🎶🙏📸⏱️🗓

[Atul Kaviraje]

Modern Parenting-Rajiv Tambe
Practical Activities for Engagement

बाल-साहित्यकार राजीव तांबे यांच्या 'आधुनिक पालकत्व' आणि 'मुलांना गुंतवून ठेवण्यासाठी व्यावहारिक क्रियाकलाप' (Practical Activities for Engagement) या विषयावर आधारित एक विस्तृत, विश्लेषणात्मक लेख

🛠� व्यावहारिक क्रियाकलाप: खेळातून शिकण्याचा अनुभव

लेखांश (Essay) - मराठी

📝 सक्रिय सहभाग, सक्रिय शिक्षण
बाल-साहित्यकार राजीव तांबे यांच्या मते, मुलांना केवळ 'शिकवण्याऐवजी' त्यांना सक्रियपणे गुंतवून ठेवणे (Actively Engaging) हे आधुनिक पालकत्वाचे सार आहे. व्यावहारिक क्रियाकलापांमुळे (Practical Activities) मुलांची सर्जनशीलता (Creativity), समस्या सोडवण्याची क्षमता (Problem-Solving Skills) आणि आत्मविश्वास (Confidence) वाढतो. गुणात्मक वेळ घालवण्यासाठी आणि डिजिटल स्क्रीनपासून दूर ठेवण्यासाठी हे उपक्रम महत्त्वाचे आहेत. हा लेख १० महत्त्वाच्या मुद्यांद्वारे अशा व्यावहारिक क्रियाकलापांवर प्रकाश टाकतो.

1. स्वयंपाकघरातील प्रयोगशाळा 🍳
1.1. पाककला आणि मापन: मुलांना स्वयंपाकघरात साध्या कामांमध्ये गुंतवा. उदा. भात मोजणे, भाज्या धुणे, सॅलड बनवणे. यामुळे त्यांना मापन (Measurement), क्रमवारी (Sequencing) आणि रसायनशास्त्राचे (Chemistry of Cooking) मूलभूत ज्ञान मिळते.

(उदाहरण): बिस्किटे बनवताना पिठाचे आणि साखरेचे प्रमाण मोजण्याची जबाबदारी त्यांना द्या.

1.2. आरोग्य आणि पोषण चर्चा: खाण्याचे पदार्थ बनवताना पोषणमूल्ये (Nutrients) आणि आरोग्य (Health) यावर चर्चा करा.

1.3. 'शेफ' ची जबाबदारी: आठवड्यातून एकदा एका साध्या पदार्थाची 'शेफ' ची जबाबदारी मुलांना द्या.

Emoji सारंश: 🍳📏🧪🍽�➡️ 😋

2. 'DIY' (Do-It-Yourself) आणि क्राफ्ट 🎨
2.1. जुन्या वस्तूंपासून निर्मिती: घरातल्या जुनाट वस्तू (Scrap Material) वापरून नवीन काहीतरी बनवण्यास प्रोत्साहन द्या. उदा. कार्डबोर्डचा किल्ला, प्लास्टिक बाटलीतून कुंड्या.

2.2. कौशल्यांचा विकास: यामुळे मुलांच्या हाताचे कौशल्य (Fine Motor Skills), संशोधन क्षमता आणि कल्पनाशक्ती (Imagination) वाढते.

2.3. सामायिक डिझाइन: पालकांनी केवळ मदत न करता, मुलांसोबत मिळून डिझाइन (Joint Designing) बनवावे.

Emoji सारंश: 🎨✂️🗑�🏠➡️ ✨

3. 'निसर्गात शिक्षण' (Nature-Based Learning) 🌳
3.1. बागकाम आणि जबाबदारी: मुलांना बागकामात (Gardening) गुंतवा. रोपटे लावणे, पाणी देणे आणि त्याची काळजी घेणे ही जबाबदारी द्या.

(उदाहरण): एका बीजापासून रोपटे मोठे होताना निरीक्षण करणे आणि त्याचा विकास नोंदीत ठेवणे.

3.2. मैदानी खेळ आणि शोध: बाहेर मैदानात किंवा उद्यानात जाऊन प्राणी-पक्षी, पाने, दगड यांचे निरीक्षण (Observation) करायला लावा.

3.3. 'पर्यावरण' जागरूकता: यामुळे त्यांच्यात पर्यावरण आणि निसर्गाबद्दल (Environmental Awareness) प्रेम निर्माण होते.

Emoji सारंश: 🌳🌱💧🦋➡️ 🌿

4. आर्थिक साक्षरतेचे खेळ 💰
4.1. 'मनी गेम' (Money Game): त्यांना पैसे मोजणे, बचत करणे आणि खर्च करणे शिकवण्यासाठी खेळ खेळा. उदा. खेळणी विकत घेण्याचा आणि विकण्याचा खेळ.

4.2. बजेट नियोजन: लहान वस्तू विकत घेण्यासाठी त्यांना छोट्या बजेटचे (Budgeting) नियोजन करायला लावा.

4.3. बँकिंगची कल्पना: त्यांना स्वतःचा 'पिगी बँक' (Piggy Bank) बनवून बचत (Saving) आणि गुंतवणुकीची (Investment) कल्पना सांगा.

Emoji सारंश: 💰🏦📊🛒➡️ 💡

5. कौटुंबिक नियोजन आणि दिनचर्या ⏱️
5.1. दिनचर्या निर्मिती: रोजची दिनचर्या (Daily Routine) आणि आठवड्याचे नियोजन (Weekly Plan) मुलांसोबत बसून तयार करा.

5.2. वेळेचे व्यवस्थापन: त्यांना त्यांच्या कामांना प्राधान्य (Prioritization) देणे आणि वेळेचे व्यवस्थापन (Time Management) करणे शिकवा.

5.3. कॅलेंडर आणि जबाबदारी: घरातील कॅलेंडरवर (Calendar) त्यांची वैयक्तिक जबाबदारी (Individual Responsibility) चिन्हांकित करा.

Emoji सारंश: ⏱️🗓�🤝🎯➡️ 📈

लेखाचा सारांश (Summary Emojis):
🛠�🍳🎨🌳💰⏱️🎭🧪🎶🙏📸

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-19.12.2025-शुक्रवार.
===========================================