॥ समतेचा योगी : श्री गजानन ॥🙏 👑 🌊 🌹🚩 🗣️ 😊 🌈

[Atul Kaviraje]

श्री गजानन महाराज आणि समाजातील जातीवादाला विरोध-
(श्री गजानन महाराज आणि त्यांचा जातीभेदाला विरोध)
श्री गजानन महाराज आणि समाजातील जातिवादाचा विरोध-
(Shree Gajanan Maharaj and His Opposition to Caste Discrimination)
Shri Gajanan Maharaj and opposition to casteism in society-

येथे श्री गजानन महाराज आणि त्यांचा जातीभेदाला असलेला विरोध दर्शवणारी एक भावपूर्ण आणि रसाळ कविता प्रस्तुत आहे:

॥ समतेचा योगी : श्री गजानन ॥

शेगांवीचा सिद्ध योगी, मूर्ती साक्षात ईश्वराची,
जातीपातींच्या भिंती तोडी, शिकवण दिली प्रेमाची।
भेदाभेद न मानिला त्यांनी, मानवतेचा धर्म थोर,
भक्तांच्या या मांदियाळीत, तुच्छ न कोणी ना कोणी थोर।
🚩 🕉� 🙏 ✨

भावार्थ: शेगावचे समर्थ गजानन महाराज साक्षात ईश्वराचे रूप होते. त्यांनी समाजातील जाती-पातींच्या भिंती तोडून फक्त प्रेमाची आणि माणुसकीची शिकवण दिली. त्यांच्यासाठी सर्व भक्त समान होते, कोणीही लहान किंवा मोठा नव्हता.

चोख्याचा तो भाव पाहिला, तुकड्याचा तो जिव्हाळा,
अद्वैताचा मंत्र सांगुनी, लावला भक्तीचा लळा।
स्पृश्यास्पृश्य हा खेळ खोटा, मानवाचा मानवाशी,
नसावा कधी द्वेष मनात, जाणावे ईश्वरा प्रत्येकाशी।
🤝 ❤️ 🌍 🕊�

भावार्थ: महाराजांनी केवळ अंतःकरणातील भाव पाहिला. शिवा-शिव किंवा स्पृश्यास्पृश्यता हा माणसाने माणसाशी खेळलेला एक खोटा खेळ आहे असे ते मानत. प्रत्येक माणसात ईश्वर वसलेला आहे, त्यामुळे कोणाचाही द्वेष करू नका, असा संदेश त्यांनी दिला.

कधी न पुसली जात कुणाची, ना विचारले कुळ कुणा,
भक्ती पाहुनी प्रसन्न झाले, दिले आशिष त्या मना।
उष्ट्या पत्रावळीत शोधले, अन्नाचे ते पवित्र कण,
समतेचे हे तत्व आगळे, विरघळले अहंकाराचे मन।
🍽� 🙌 🧘�♂️ 💫

भावार्थ: महाराजांनी कधीही कुणाची जात किंवा कुळ विचारले नाही. त्यांनी केवळ भक्ताची भक्ती पाहिली. उष्ट्या पत्रावळीतील अन्न खाऊन त्यांनी हे सिद्ध केले की अन्न आणि आत्मा यात कोणताही भेदभाव नसतो, ज्यामुळे लोकांचा अहंकार गळून पडला.

ब्राह्मण असो वा शूद्र असो, सर्वांना एकची माउली,
तप्त ऊन्हात तापलेल्यांना, कृपेची ती थंड सावली।
भास्कराची भक्ती पहिली, अन बंकटचा तो भाव,
जातीवादाच्या चिखलामध्ये, समतेची ही नाव।
☀️ 🌳 ⛵ 💓

भावार्थ: महाराज सर्वांसाठी माउली (आई) सारखे होते. जातीपातीचा विचार न करता, संकटात असलेल्या प्रत्येकाला त्यांनी आपल्या कृपेची सावली दिली. भास्कर असो वा बंकटलाल, सर्वांना त्यांनी समतेच्या नावेत स्थान दिले.

पाखंडी अन् कर्मठ लोका, दिला त्यांनी शुद्ध बोध,
जातीवादाच्या विषाचा केला, महाराजांनी तीव्र विरोध।
शुद्ध असावा आचार विचार, शुद्ध असावे अंतकरण,
तरच लाभते संतांचे ते, पावन मंगल असे चरण।
🚫 🐍 💡 👣

भावार्थ: समाजात जे लोक जातीपातीचे अवडंबर माजवत, त्यांना महाराजांनी कडक शब्दात समज दिली. जातीवाद हे विषासारखे असून त्याचा त्यांनी नेहमीच विरोध केला. संतांचे पाय धरण्याआधी आपले विचार आणि मन शुद्ध असावे लागते.

'गणी गण गणात बोते', हाच मंत्र दिला मुखी,
भेदभाव जो सोडून देई, तोच जगात होई सुखी।
माणुसकीचा झेंडा त्यांनी, फडकविला या जगती,
समतेच्या या वाटेवरती, मिळे मोक्षाची ती गती।
🚩 🗣� 😊 🌈

भावार्थ: 'गणी गण गणात बोते' या मंत्राद्वारे त्यांनी जीव आणि शिवाचे एकत्व सांगितले. जो माणूस भेदभाव विसरतो, तोच खरा सुखी होतो. त्यांनी जगात माणुसकीचा झेंडा फडकवून समतेच्या मार्गावरून मोक्षाचा मार्ग दाखवला.

धन्य धन्य गजानन राजा, समतेचा जो महामेरू,
भक्तीच्या या सागराचा, तूच आधारू अन तारू।
जातीभेद हा नष्ट होवो, हीच चरणी प्रार्थना,
तुझ्या कृपेने शुद्ध होवो, जनमानसाची ही भावना।
🙏 👑 🌊 🌹

भावार्थ: समतेचे मेरूपर्वत असलेल्या गजानन महाराजांचा जयजयकार असो. या भक्तीच्या सागरात तेच आमचा आधार आहेत. समाजातील जातीभेद पूर्णपणे नष्ट व्हावा आणि सर्वांचे विचार शुद्ध व्हावेत, हीच त्यांच्या चरणी प्रार्थना आहे.

इमोजी सारांश (Emoji Summary):
🚩 (भक्ती/धर्म) • 🕉� (अध्यात्म) • 🙏 (नमस्कार) • ✨ (तेज) • 🤝 (एकता) • ❤️ (प्रेम) • 🌍 (विश्व) • 🕊� (शांती) • 🍽� (प्रसाद/अन्न) • 🙌 (समर्पण) • 🧘�♂️ (ध्यान) • 💫 (दिव्यता) • ☀️ (ज्ञानप्रकाश) • 🌳 (शीतल सावली) • ⛵ (तारणहार) • 💓 (करुणा) • 🚫 (विरोध) • 🐍 (जातीवादाचे विष) • 💡 (जागृती) • 👣 (पावन चरण) • 😊 (आनंद) • 🌈 (समता/विविधता) • 👑 (राजा/समर्थ) • 🌊 (भक्ती सागर) • 🌹 (अर्पण)

--अतुल परब
--दिनांक-25.12.2025-गुरुवार.
===========================================