📅 २१ डिसेंबर १९३७: 'स्नो व्हाईट' - ॲनिमेशन युगाची पहाट 🍎✨-1-🗓️ ✨ 📽️ 🏰 👸 🍎

[Atul Kaviraje]

1937-

वॉल्ट डिज़्नी की पहली पूर्ण-लंबाई वाली एनिमेटेड फीचर फिल्म, 'स्नो व्हाइट एंड द सेवन ड्वार्फ्स' का प्रीमियर हुआ।

Walt Disney's first full-length animated feature film, 'Snow White and the Seven Dwarfs,' premiered.

अर्थ (Meaning): 1937 में वॉल्ट डिज़्नी की पहली लंबी एनिमेटेड फिल्म 'स्नो व्हाइट एंड द सेवन ड्वार्फ्स' का प्रीमियर हुआ।

📅 २१ डिसेंबर १९३७: 'स्नो व्हाईट' - ॲनिमेशन युगाची पहाट 🍎✨

वॉल्ट डिस्नीचा पहिला संपूर्ण लांबीचा ॲनिमेटेड चित्रपट 'स्नो व्हाईट अँड द सेवन ड्वार्फ्स' याचा प्रीमियर २१ डिसेंबर १९३७ रोजी झाला. या चित्रपटाने केवळ डिस्नी स्टुडिओचे भविष्यच बदलले नाही, तर चित्रपट इतिहासातील 'ॲनिमेटेड फीचर फिल्म' नावाच्या एका नवीन कला प्रकाराचा पाया रचला.

परिचय (Introduction)

२१ डिसेंबर १९३७ ही तारीख केवळ वॉल्ट डिस्नी कंपनीसाठीच नाही, तर संपूर्ण जागतिक चित्रपट उद्योगासाठी एक ऐतिहासिक क्षण आहे. हॉलीवूडच्या कॅर्थे सर्कल थिएटरमध्ये (Carthay Circle Theatre), वॉल्ट डिस्नीचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प, 'स्नो व्हाईट अँड द सेवन ड्वार्फ्स' या पहिल्या संपूर्ण लांबीच्या ॲनिमेटेड फीचर फिल्मचा (Feature Film) प्रीमियर झाला. ही निर्मिती एका धाडसी कल्पनेची, अपार मेहनतीची आणि अफाट आर्थिक जोखमीची परिणती होती. या चित्रपटाने ॲनिमेशनला केवळ बालकांसाठीचे कार्टून म्हणून नव्हे, तर एक गंभीर कला आणि कथाकथनाचे प्रभावी माध्यम म्हणून स्थापित केले. या लेखात आपण या चित्रपटाच्या निर्मितीमागील कथा, त्याने आणलेली तांत्रिक क्रांती आणि त्याचा जागतिक सांस्कृतिक वारसा यावर सविस्तर प्रकाश टाकूया.

१. वॉल्ट डिस्नीची धाडसी महत्त्वाकांक्षा (Walt Disney's Daring Ambition) 💰

'स्नो व्हाईट'ची निर्मिती ही वॉल्ट डिस्नीसाठी 'करू या मरू' अशी स्थिती होती. अनेक तज्ज्ञांनी या प्रकल्पावर टीका केली होती.

* उप-मुद्दा १.१: 'डिस्नीची मूर्खता' (Disney's Folly) 🤨*

सुरुवातीला, हॉलीवूडमधील समीक्षकांनी आणि वॉल्टच्या पत्नीनेही या प्रकल्पाला 'डिस्नीची मूर्खता' (Disney's Folly) असे हिणवले. ॲनिमेटेड चित्रपट इतका वेळ प्रेक्षकांना बांधून ठेवू शकत नाही, असा त्यांचा गैरसमज होता.

लोकांना एका कार्टूनसाठी मोठ्या पडद्यावर तिकीट काढून पाहायला लावणं हे अशक्य मानले जात होते.

* उप-मुद्दा १.२: आर्थिक जोखीम (The Financial Risk)*

डिस्नी स्टुडिओने या चित्रपटासाठी १.५ दशलक्ष डॉलर्सहून अधिक (आजच्या मूल्यांकनानुसार सुमारे $३३ दशलक्ष) खर्च केला, जी त्या काळातील स्टुडिओसाठी एक अवाढव्य रक्कम होती.

मूळ बजेट केवळ $२,५०,००० होते, पण चित्रपटाच्या गुणवत्तेसाठी वॉल्टने स्वतःच्या पैशांचा आणि स्टुडिओच्या कर्जाचा धोका पत्करला.

* उप-मुद्दा १.३: ॲनिमेटेड फीचरची गरज (Need for an Animated Feature)*

वॉल्टला ॲनिमेशनचे माध्यम केवळ 'शॉर्ट्स' किंवा लहान कार्टूनपुरते मर्यादित ठेवायचे नव्हते; त्याला त्यातून सखोल कथाकथन आणि भावनिक अनुभव देणारे फीचर फिल्म बनवायचे होते.

२. निर्मिती आणि संसाधने (Production and Resources) 🎨

'स्नो व्हाईट'च्या निर्मितीसाठी हजारो कलाकारांचे योगदान लागले आणि अभूतपूर्व मेहनत घेण्यात आली.

* उप-मुद्दा २.१: ॲनिमेटर आणि कलाकारांची संख्या (Number of Animators and Artists)*

चित्रपटावर तीन वर्षांहून अधिक काळ काम करण्यात आले आणि यात जवळपास ७५० हून अधिक कलाकार, ॲनिमेटर आणि तंत्रज्ञ सामील झाले होते.

ॲनिमेटर्सनी मानवी भावना आणि हालचाली अचूकपणे टिपण्यासाठी कला वर्गांना (Art Classes) उपस्थिती लावली.

* उप-मुद्दा २.२: लाखो रेखाटने (Millions of Drawings)*

संपूर्ण चित्रपटात जवळपास २ दशलक्षाहून अधिक रेखाटने (drawings) वापरली गेली. त्यापैकी अंदाजे २,५०,००० रेखाटने अंतिम 'सेल्स' (cels) म्हणून रंगवून वापरली गेली.

एका सेकंदाच्या ॲनिमेशनसाठी २४ फ्रेम्स (कागदी रेखाटने) लागतात.

* उप-मुद्दा २.३: थेट संदर्भ (Live-Action Reference)*

ॲनिमेटर्सना स्नो व्हाईट आणि इतर पात्रांच्या हालचाली आणि शरीरभाषा योग्यरित्या दर्शवण्यासाठी अभिनेत्यांच्या थेट चित्रीकरणाचा (live-action footage) आधार घ्यावा लागला.

३. तांत्रिक क्रांती: मल्टीप्लेन कॅमेरा (Technical Revolution: Multiplane Camera) 📸

'स्नो व्हाईट'मध्ये चित्रपटाला खोली (Depth) आणि वास्तवता देण्यासाठी एका नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला.

* उप-मुद्दा ३.१: मल्टीप्लेन कॅमेऱ्याची ओळख (Introduction of the Multiplane Camera)*

डिस्नीने मल्टीप्लेन कॅमेरा (Multiplane Camera) नावाचे एक अभिनव उपकरण विकसित केले.

या कॅमेऱ्यामुळे ॲनिमेटेड दृश्यांमध्ये त्रिमितीय खोली (3D depth) निर्माण करता आली, जी त्यापूर्वीच्या ॲनिमेशनमध्ये शक्य नव्हती.

* उप-मुद्दा ३.२: दृश्यांमधील वास्तवता (Realism in Scenes)*

मल्टीप्लेन कॅमेरा विविध पारदर्शक स्तरांवर (layers) रेखाटने ठेवून त्यांना वेगवेगळ्या वेगाने हलवतो, ज्यामुळे कॅमेऱ्याच्या हालचालीचा भ्रम निर्माण होतो.

यामुळे चित्रपटातील जंगल आणि स्नो व्हाईटचा धावण्याचा सीन अधिक वास्तववादी (realistic) वाटला.

* उप-मुद्दा ३.३: टेक्निकरचा वापर (Use of Technicolor)*

'स्नो व्हाईट' हा संपूर्णपणे टेक्निकर (Technicolor) प्रक्रियेत बनवलेला पहिला फीचर फिल्म होता, ज्यामुळे रंगांची उजळता आणि विविधता (vibrancy and variety) पडद्यावर प्रभावीपणे दिसली.

🗓� ✨ 📽� 🏰 👸 🍎 ⛏️ 🎶 🎨 ✍️ 💡 🎬 👑 😭 😄 💰 😠 💪 💥 🌈 🎤 🏞� 🎉 💖 🎁

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-21.12.2025-रविवार.
===========================================