श्रीनिवास रामानुजन आणि राष्ट्रीय गणित दिवस (२२ डिसेंबर)-3-🗓️🎂🇮🇳🌟🏠📚🧠✨✖️➗➕

[Atul Kaviraje]

वर्ष (Year): 1881
भारत के महान गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन का जन्म हुआ।
भारत में यह दिन राष्ट्रीय गणित दिवस के रूप में मनाया जाता है।

Srinivasa Ramanujan, the great Indian mathematician, was born.
This day is celebrated as National Mathematics Day in India.

श्रीनिवास रामानुजन आणि राष्ट्रीय गणित दिवस (२२ डिसेंबर)

८. आरोग्य समस्या आणि भारतात परतणे 😔

लंडनमध्ये असताना, रामानुजन यांना अनेक आरोग्य समस्यांनी ग्रासले. त्यांच्या मृत्यूचे कारण क्षयरोग (Tuberculosis) आणि कुपोषणाशी संबंधित होते.

८.१. लंडनमधील हवामान आणि आहार: लंडनमधील थंड हवामान आणि शाकाहारी असल्याने योग्य आहाराची कमतरता यामुळे त्यांचे आरोग्य बिघडले.

८.२. आजारांचे निदान: त्यांना क्षयरोग (Tuberculosis) आणि व्हिटॅमिनच्या कमतरतेमुळे होणारे आजार असल्याचे निदान झाले. त्यांच्या उपचारात हार्डी यांनी खूप मदत केली.

८.३. भारतात परत येणे आणि शेवटचे कार्य: १९१९ मध्ये त्यांची प्रकृती अधिक बिघडल्याने ते भारतात परतले. मृत्यूच्या अगदी काही महिने आधीही त्यांनी गणितावर आपले शेवटचे महत्त्वपूर्ण कार्य (मॉड्युलर फंक्शन्सवर) केले.

९. रामानुजन यांच्या कार्याचे आधुनिक गणितातील महत्त्व 🌌

रामानुजन यांचे कार्य त्यांच्या मृत्यूनंतर अनेक दशकांनंतरही आधुनिक विज्ञान आणि तंत्रज्ञानासाठी प्रेरणास्रोत ठरले आहे.

९.१. ब्लॅक होल सिद्धांत (Black Hole Theory) मध्ये उपयोग: त्यांचे पार्टिशन फंक्शन्स आणि मॉड्युलर फॉर्म्सचे सिद्धांत ब्लॅक होलच्या एंट्रॉपी (Entropy) आणि स्ट्रिंग थियरीच्या (String Theory) अभ्यासात महत्त्वपूर्ण ठरले आहेत.

९.२. संगणक विज्ञान आणि क्रिप्टोग्राफी: त्यांनी $\pi$ साठी दिलेली सूत्रे उच्च अचूकतेसह $\pi$ ची किंमत काढण्यासाठी संगणकीय अल्गोरिदममध्ये वापरली जातात. त्यांचे संख्या सिद्धांत क्रिप्टोग्राफीतही उपयोगी आहेत.

९.३. गणितीय संशोधनासाठी प्रेरणा: त्यांचे कार्य आजही जगभरातील गणितज्ञांसाठी एक आव्हान आणि प्रेरणा आहे. त्यांच्या 'लूज नोटबुक्स' (Lost Notebooks) मध्ये असलेले काम आजही संशोधनाचा विषय आहे.

१०. राष्ट्रीय गणित दिवस: २२ डिसेंबरचे महत्त्व 🇮🇳

राष्ट्रीय गणित दिवस साजरा करण्यामागे केवळ रामानुजन यांना आदरांजली वाहणे नाही, तर देशात गणिताचे महत्त्व रुजविणे हा व्यापक उद्देश आहे.

१०.१. घोषणा कधी झाली: २६ फेब्रुवारी २०१२ रोजी, तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी चेन्नई येथे रामानुजन यांच्या १२५ व्या जयंती समारोहात याची अधिकृत घोषणा केली.

१०.२. उद्देश आणि साजरा करण्याची पद्धत: या दिवसाचा मुख्य उद्देश म्हणजे विद्यार्थ्यांमध्ये आणि नागरिकांमध्ये गणिताबद्दल सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करणे, गणिताचे शिक्षण आणि संशोधन यांना प्रोत्साहन देणे. शाळा-महाविद्यालयांमध्ये गणित स्पर्धा, कार्यशाळा आणि चर्चासत्रे आयोजित केली जातात.

१०.३. युवकांना प्रेरणा: रामानुजन यांचे जीवन हे दर्शवते की, कठोर परिश्रम, उत्कटता आणि स्वयं-अध्ययन यातून कोणतीही औपचारिक पदवी नसतानाही जागतिक दर्जाचे योगदान देता येते. त्यांची कथा आजच्या युवकांसाठी एक मोठी प्रेरणा आहे.

निष्कर्ष आणि समारोप (Conclusion and Summary)

श्रीनिवास रामानुजन यांचा २२ डिसेंबर हा जन्मदिवस 'राष्ट्रीय गणित दिवस' म्हणून साजरा करणे, हे भारतीय गणिताच्या महान परंपरेचा सन्मान करण्याचे एक प्रतीक आहे. त्यांचे जीवन अत्यंत संघर्षमय असले तरी, त्यांनी जगाला दिलेले गणितीय योगदान अतुलनीय आहे. त्यांनी कोणताही आधुनिक संदर्भ किंवा संसाधने नसताना जे कार्य केले, ते आजही आधुनिक गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ आणि संगणक शास्त्रज्ञांना मार्गदर्शन करते. रामानुजन यांच्या अविस्मरणीय प्रतिभेचा आणि त्यांच्या संख्यांवरील प्रेमाचा हा दिवस आपल्याला गणिताचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित करण्याची संधी देतो.

भारताचे गणितीय शौर्य आणि रामानुजन यांचा वारसा पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी राहील. 🙏

इमोजी सारांश (Emoji Summary - Horizontal Arrangement)

गणितज्ञ ➕🔢🎓 | २२ डिसेंबर 🎂 | भारत 🇮🇳 | संख्या सिद्धांत 🌐 | टॅक्सी 🚕 1729 | पाई सूत्रे ➗ | अलौकिक बुद्धिमत्ता ✨ | संघर्ष 💔 | प्रेरणा 💪

🗓�🎂🇮🇳🌟🏠📚🧠✨✖️➗➕➖💡🇬🇧🎓⭐🔭🙏🇮🇳💯🌍📐🧮🔬🚀🎉😊✅🏆

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-22.12.2025-सोमवार.
===========================================