॥ आदिशक्ती शाकंभरी: निसर्ग आणि भक्तीचा नवरात्रोत्सव ॥📅 ➡️ 🌿 ➡️ 🍲 ➡️ 🪔 ➡️ 🌱

[Atul Kaviraje]

शाकंभरी नवरात्रोत्सव: पौष शुद्ध अष्टमीपासून सुरू झालेला शाकंभरी नवरात्रोत्सव सुरू असून, देवीच्या उपासनेचा हा महत्त्वाचा काळ आहे.
शाकंभरी नवरात्रोत्सव: पौष शुद्ध अष्टमीला सुरू झालेला हा नवरात्रोत्सव सुरू असून, देवीच्या उपासनेसाठी हा दिवस शुभ मानला जातो.

येथे ३० डिसेंबर २०२५, मंगळवार रोजी सुरू असलेल्या 'शाकंभरी नवरात्रोत्सवा'निमित्त एक अत्यंत भक्तीमय, निसर्गदत्त आणि रसाळ मराठी कविता सादर आहे.

॥ आदिशक्ती शाकंभरी: निसर्ग आणि भक्तीचा नवरात्रोत्सव ॥

१. नवरात्रोत्सवाचा मंगल काळ
पौष शुद्ध अष्टमीचा दिवस, शाकंभरीचा हा सण,
निसर्गरूपा मातेच्या चरणी, तृप्त झाले अवघे मन.
३० डिसेंबरचा हा मंगळवार, नवरात्रीचा शुभ काळ,
देवीच्या या उपासनेने, सुखी होतो हा सकळ.

(अर्थ: पौष महिन्यातील शुक्ल अष्टमीला शाकंभरी नवरात्रोत्सवाचा प्रारंभ झाला असून, निसर्गदेवतेच्या पूजेचा हा अत्यंत मंगलमय काळ आहे.) 📅 🚩 🛐 ✨ 🌺

२. शाकंभरी मातेचे हरित रूप
शंभर डोळ्यांनी पाहते माऊली, नाव तुझे 'शताक्षी',
दुष्काळ सरला, सृष्टी फुलली, अवघे जग हे साक्षी.
अंगावरी तुझ्या हिरवे लेणे, फळ-फुलांचा हा साज,
शाकंभरीच्या रूपाने नटली, ही अवघी वसुंधरा आज.

(अर्थ: देवीने आपल्या शरीरातून भाज्या आणि फळे निर्माण करून जगाची भूक भागवली, म्हणून तिला शाकंभरी म्हणतात. तिचे रूप निसर्गासारखे हिरवेगार आहे.) 🌿 👁� 🍎 🥗 👗

३. भूक आणि कष्ट निवारण
जेव्हा जगी पडला दुष्काळ, अन् जीव झाले व्याकुळ,
तेव्हा प्रकटली शाकंभरी माता, देऊनी अन्नाचे मूळ.
भाज्या, पाने अन कंदमुळे, अंकी तुझ्या लाभती,
भक्तांच्या या वेदना साऱ्या, माते तूच हरती.

(अर्थ: सृष्टीवर जेव्हा संकट आले, तेव्हा देवीने स्वतः अन्नपूर्णा होऊन जगाला अन्नाचा पुरवठा केला आणि सर्वांचे प्राण वाचवले.) 💧 🌾 🍲 🙏 🛡�

४. उपासनेचा भक्ती भाव
नऊ दिवस हा उत्सव चाले, शाकंभरीचा जागर,
भक्तीचा हा रस वाहतो, जणू प्रेमाचा सागर.
अभिषेक, पूजन, अन आरतीने, दुमदुमते मंदिर,
मातेच्या या दर्शनासाठी, भक्त सदा अतुर.

(अर्थ: शाकंभरी नवरात्रीमध्ये नऊ दिवस देवीची विशेष उपासना केली जाते. मंदिरांमध्ये आरती आणि पूजेचा मोठा उत्साह असतो.) 📿 🪔 🔔 🔱 🏛�

५. निसर्ग रक्षण हेच व्रत
हिरवी झाडे, शुद्ध हवा, हेच तुझे खरे रूप,
वृक्षारोपणाने लाभते आई, तुझे कृपा-स्वरूप.
प्रदूषण मुक्तीचे हेच शास्त्र, शाकंभरी देवी शिकवे,
निसर्गाच्या या रक्षणानेच, मानवाचे हित टिकावे.

(अर्थ: देवीची खरी भक्ती म्हणजे निसर्गाचे रक्षण करणे होय. झाडे लावल्याने आणि पर्यावरणाचे रक्षण केल्याने देवी प्रसन्न होते.) 🌱 🌳 🌬� 🌍 ♻️

६. आरोग्य आणि समृद्धीचे दान
शाकभाजीचा नैवेद्य तुजला, आरोग्याचा हा मंत्र,
नैसर्गिक जीवनाचा आई, तूच दिलास तंत्र.
घरोघरी लाभो अन्न-धान्य, हीच तुजपाशी मागणी,
शाकंभरीच्या आशीर्वादे, तृप्त व्हावी अवघी धरणी.

(अर्थ: देवीला विविध भाज्यांचा नैवेद्य दाखवला जातो. हे आरोग्यदायी जीवन जगण्याचे शास्त्र असून, सर्वांना समृद्धी मिळावी हीच प्रार्थना आहे.) 🥬 🍅 🍚 🧺 🌈

७. चरणी नमन आणि प्रार्थना
मंगळवारी या नवरात्रीत, माते तुला वंदन,
तुझ्या कृपेने सुखी व्हावे, आमचे हे नंदनवन.
शाकंभरी माते सदा, असावा तुझा आधार,
नतमस्तक आम्ही तुझ्या चरणी, करूया तुझा जयजयकार.

(अर्थ: कवी देवीला वंदन करतो की, तुझ्या कृपेने आमचे जीवन सुखी होऊ दे आणि तुझा आशीर्वाद कायम पाठीशी राहू दे.) 🙏 💖 🛐 🚩 🌟

॥ इमोजी सारांश (Emoji Summary) ॥
📅 ➡️ 🌿 ➡️ 🍲 ➡️ 🪔 ➡️ 🌱 ➡️ 🥬 ➡️ 🙏

--अतुल परब
--दिनांक-30.12.2025-मंगळवार.
===========================================