।। येळकोट येळकोट घेई खंडोबाचा ध्यास ।।😇🌈🏠💐👣⛰️🗡️🚩

[Atul Kaviraje]

चंपार्षष्ठी (खंडोबा नवरात्र सांगता): मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठी ही चंपार्षष्ठी म्हणून साजरी केली जाते. खंडोबाचा अवतार दिन म्हणून या दिवशी 'तळी भरणे' आणि वांग्याचे भरीत-रोडगा यांचा नैवेद्य दाखवला जातो. (टीप: षष्ठी तिथी सकाळी लवकर संपत असल्याने काही ठिकाणी याचे सोपस्कार आदल्या दिवशी किंवा सकाळी लवकर पार पडतील)

चंपार्षष्ठी (खंडोबा नवरात्र सांगता): मार्तंड भैरव (खंडोबा) यांचा अवतार दिन म्हणून आज चंपार्षष्ठी साजरी केली जाते. खंडोबाच्या सहा दिवसांच्या नवरात्राची आज सांगता होते. आजच्या दिवशी खंडोबाला वांग्याचे भरीत आणि रोडग्याचा नैवेद्य दाखवून 'तळी भरली' जाते.

येथे चंपार्षष्ठी आणि जेजुरीच्या खंडोबा रायावर आधारित एक भक्तीपूर्ण आणि रसाळ कविता दिली आहे.

।। येळकोट येळकोट घेई खंडोबाचा ध्यास ।।

कडवे १
मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठीचा हा दिनी, चंपार्षष्ठी आली आज पहा अंगणी।
मार्तंड भैरवाचा अवतार हा खास, भक्तांच्या मनी वसला तुझाच ध्यास॥ 🚩🌞🙏✨

अर्थ: मार्गशीर्ष महिन्यातील शुद्ध षष्ठीला चंपार्षष्ठी म्हणतात. आज खंडोबा देवाचा अवतार दिवस असल्याने, भक्तांच्या मनात फक्त देवाच्या नामाचा ध्यास लागला आहे.

कडवे २
मणी-मल्लाचा केला प्रभूने संहार, भक्तांच्या रक्षणा आलास वारंवार।
सहा दिवसांच्या नवरात्रीची सांगता, नतमस्तक चरणी चराचर जगता॥ ⚔️👺🔱🛡�

अर्थ: खंडोबाने मणी आणि मल्ल या असुरांचा नाश करून जगाला वाचवले. आज त्यांच्या सहा दिवसांच्या नवरात्रीचा शेवटचा दिवस असून सारा जग त्यांच्या चरणी झुकले आहे.

कडवे ३
पिवळा भंडार उधळला हा नभी, जेजुरीचा गड दिसे सुवर्णप्रभी।
'येळकोट येळकोट' गर्जती हे जन, भक्तीत तल्लीन झाले सर्वांचे मन॥ 💛🏛�☁️📿

अर्थ: आकाशात पिवळा भंडार (हळद) उधळला असून जेजुरीचा गड सोन्यासारखा चमकत आहे. सर्व लोक 'येळकोट येळकोट जय मल्हार' असा जयघोष करत भक्तीत दंग झाले आहेत.

कडवे ४
वांग्याचे भरीत आणि रोडगा हा गोड, नैवेद्याला या चवीची मोठीच जोड।
कांदा अन बाजरीचा केला हा थाट, मल्हारी रायाला दावितो ही वाट॥ 🍆🥯🥣🔥

अर्थ: खंडोबा देवाला वांग्याचे भरीत आणि रोडगा यांचा नैवेद्य प्रिय आहे. कांदा आणि बाजरीच्या भाकरीचा नैवेद्य दाखवून आम्ही देवाला आमच्या घरी येण्याचे आवाहन करत आहोत.

कडवे ५
तळी भरूया आता आपण भक्तीने, 'सदानंदाचा येळकोट' म्हणूया शक्तीने।
खोबरे-भंडाराची उधळण ही व्हावी, संकटे जीवनाची देवाने ही न्यावी॥ 🥥💛🙌🎊

अर्थ: आपण सर्व मिळून आता देवाची 'तळी' भरूया आणि आनंदाने जयघोष करूया. भंडार आणि खोबऱ्याची उधळण केल्याने घरातील सर्व संकटे दूर व्हावीत, हीच प्रार्थना.

कडवे ६
पायाची पायरी होऊया जेजुरीची, सेवा घडावी आम्हा अखंड तुमची।
मल्हारी मार्तंड संकट निवारक, आहेस तूच आमचा तारणहार रक्षक॥ 👣⛰️🗡�🚩

अर्थ: आम्हाला जेजुरी गडाची पायरी व्हायला आवडेल जेणेकरून तुमची सेवा घडेल. हे मार्तंड भैरवा, तूच आमचा रक्षणकर्ता आणि सर्व संकटातून वाचवणारा देव आहेस.

कडवे ७
भंडाराच्या रंगात न्हालो आम्ही आज, मस्तकी सदा तुझ्या कृपेचा हा ताज।
चंपार्षष्ठीचा हा सोहळा नयनी, सुख-शांती नांदो कायम या सदनी॥ 😇🌈🏠💐

अर्थ: आम्ही सर्व भक्तांनी स्वतःला भंडाराच्या रंगात माखून घेतले आहे. तुझी कृपा सदैव आमच्यावर राहू दे आणि या सोहळ्याच्या निमित्ताने आमच्या घरात सुख-शांती लाभू दे.

इमोजी सारांश (Emoji Summary)
🚩 (भगवा ध्वज) | 🌞 (मार्तंड/सूर्य) | 🙏 (नमस्कार) | ✨ (तेज) | ⚔️ (तलवार/शस्त्र) | 🔱 (त्रिशूळ) | 🛡� (रक्षण) | 💛 (भंडार/हळद) | 🏛� (जेजुरी गड) | 📿 (जपमाळ) | 🍆 (वांग्याचे भरीत) | 🥯 (रोडगा) | 🥣 (नैवेद्य) | 🥥 (खोबरे) | 🙌 (उधळण/जयघोष) | 👣 (पाऊल/पायरी) | 🏠 (घर/सदन)

--अतुल परब
--दिनांक-25.12.2025-गुरुवार.
===========================================