॥ ऋतू बदलाचा सोहळा: मार्गशीर्ष निरोप आणि पौष स्वागत ॥🚶‍♂️ ❄️ 🌫️ 💰 🪔 ☀️ 🍬 🌾

[Atul Kaviraje]

मार्गशीर्ष समाप्ती व पौष प्रारंभ: मार्गशीर्ष महिना संपून पौष महिना सुरू झाल्याने हवामानातील थंडावा आणि 'पौष लक्ष्मी'च्या उपासनेला महत्त्व प्राप्त होते.

येथे शनिवार, २७ डिसेंबर २०२५ रोजी होणाऱ्या मार्गशीर्ष महिन्याची सांगता आणि पौष महिन्याचा प्रारंभ या संधीकाळावर आधारित, 'पौष लक्ष्मी' आणि निसर्गातील बदलांचे वर्णन करणारी भावपूर्ण कविता प्रस्तुत आहे.

॥ ऋतू बदलाचा सोहळा: मार्गशीर्ष निरोप आणि पौष स्वागत ॥

१. परिच्छेद
मार्गशीर्ष संपला आता, निरोप घेऊया,
विठू-राया चरणी सखया, मस्तक ठेवूया.
व्रत-वैकल्ये भक्तीमध्ये, न्हाले सारे जग,
पौष मासाच्या स्वागता, उजळले हे मग.
(अर्थ: मार्गशीर्ष महिन्याची समाप्ती झाली असून, आपण देवाचे आभार मानून निरोप घेत आहोत. आता नव्या आशेने पौष महिन्याचे स्वागत करण्याची वेळ आली आहे.) 🚶�♂️ 👣 🕉� ✨ 🚩

२. परिच्छेद
थंडीचा हा गारवा अन, धुक्याची ती चादर,
निसर्गाच्या या रूपाचा, करूया रे आदर.
पौष मासाच्या आगमने, काटा येई अंगा,
भक्तीच्या या प्रवाहात, वाहते ही गंगा.
(अर्थ: पौष महिन्यामुळे हवेत गारवा आणि धुके वाढले आहे. हा कडाक्याचा थंडीचा काळ आपल्याला ईश्वरी चैतन्याची आठवण करून देतो.) ❄️ 🌫� 🧤 🌊 🕯�

३. परिच्छेद
पौष लक्ष्मी येईल आता, वैभवाचे लेणे,
कष्टाच्या या घामातून, लाभे तिचे येणे.
घराघरात दीप उजळे, मांगल्याची जोत,
माणुसकीच्या धाग्यांनी, विणूया हा ओत.
(अर्थ: पौष महिन्यात 'लक्ष्मी'च्या उपासनेला महत्त्व असते. कष्टाने मिळवलेली समृद्धी आणि घरात उजळलेला दीप हे मांगल्याचे प्रतीक आहे.) 💰 🪔 🏠 🤝 🧧

४. परिच्छेद
सूर्याचे हे तेज नवे, पौषामध्ये लाभे,
निसर्गाच्या गाभाऱ्यात, नवचैतन्य शोभे.
तिळगुळाच्या गोडव्याची, चाहूल ही लागे,
दुमदुमले हे विश्व सारे, भक्तीच्याच रागे.
(अर्थ: पौष महिन्यात सूर्य प्रखर होऊ लागतो, त्यामुळे सृष्टीत उत्साह संचारतो. लवकरच येणाऱ्या संक्रांतीच्या तिळगुळाची चाहूलही आता लागू लागते.) ☀️ 🍬 🌍 🎶 🌻

५. परिच्छेद
शेतमळे डोलती अन, डोलते हे पीक,
ईश्वराची हीच माया, हीच मोठी शिक.
धान्यराशी घरामध्ये, आनंदाचा पूर,
दुःख पाही मनाचे ग, पळूनिया दूर.
(अर्थ: शेतातील पिके तयार होऊन धान्य घरात येते, हीच खरी लक्ष्मी आहे. या समृद्धीमुळे मनातील सर्व दुःखे दूर पळून जातात.) 🌾 🌽 🚜 😊 🧺

६. परिच्छेद
कडक थंडी, शेकोटी अन, गप्पांची ही मैफल,
नात्यामधला ओलावा हा, होई पुन्हा सफळ.
शाकंभरीच्या उत्सवाचा, जवळ आला काळ,
अन्नदात्री माऊलीची, ओढ लागे फार.
(अर्थ: थंडीत शेकोटीभोवती नाती घट्ट होतात. तसेच, पौष महिन्यात येणाऱ्या शाकंभरी उत्सवाची ओढ सर्वांना लागते.) 🔥 🧣 🗣� 🤱 🍲

७. परिच्छेद
समर्पणाचा भाव मनी, हाच खरा ठेवा,
भक्तीमध्ये मग्न होऊ, करूया तुझी सेवा.
मार्गशीर्ष-पौषाचा हा, मिलाफ लाभू दे,
सुख-शांती जीवनात, सदैव वाहू दे.
(अर्थ: मार्गशीर्ष आणि पौष या दोन महिन्यांच्या संधीकाळात आपले मन भक्तीने भरून जावे आणि जीवनात सुख-शांती नांदावी हीच प्रार्थना.) 🤲 🕯� 🌈 ☮️ 🕉�

कवितेचा ईमोजी सारांश (Emoji Summary):
🚶�♂️ ❄️ 🌫� 💰 🪔 ☀️ 🍬 🌾 🌽 🔥 🧣 🤱 🤲 🌈 🚩 🕉�

--अतुल परब
--दिनांक-27.12.2025-शनिवार.
===========================================