पाषाणगाथा - पुरातन खडकांचा इतिहास 🗿🌍🌳🗿 📅 🌏 📜 ☀️ 🌧️ ⛰️ 🏗️ 🏔️ 🌿 💎 🎨 ⛏

[Atul Kaviraje]

Old Rock Day-Special Interest-Environment-

जुना रॉक दिवस-विशेष आवड-पर्यावरण-

दिनांक ७ जानेवारी २०२६, बुधवार रोजी साजरा होणाऱ्या 'ओल्ड रॉक डे' (Old Rock Day) निमित्ताने, निसर्गाचा इतिहास सांगणाऱ्या पुरातन खडकांचे आणि पर्यावरणाचे महत्त्व विशद करणारी ही विशेष मराठी कविता:

दीर्घ मराठी कविता: पाषाणगाथा - पुरातन खडकांचा इतिहास 🗿🌍🌳

१. प्रथम कडवे:
पुरातन काळाचे हे साक्षीदार, ओल्ड रॉक डेचा हा वार,
पृथ्वीचा हा इतिहास सारा, यांच्यात दडला आहे फार,
७ जानेवारीचा हा दिवस, सांगतो सृष्टीचे हे गुपित,
अचल उभे हे पाषाण थोर, कालचक्राशी आहेत जुळित.

अर्थ:
७ जानेवारी रोजी 'ओल्ड रॉक डे' साजरा होतो. हे जुने खडक पृथ्वीच्या लाखो वर्षांच्या इतिहासाचे आणि बदलांचे जिवंत पुरावे आहेत. 🗿 📅 🌏 📜

२. द्वितीय कडवे:
उन्हात तापले, पावसात भिजले, तरीही आहेत हे ताठ,
निसर्गाच्या या प्रवासाची, यांच्याकडे आहे मोठी गाठ,
खडक म्हणजे केवळ दगड नाही, पर्यावरणाचा हा आहे पाया,
जिवंत ठेवते ही धरणीमाता, या पाषाणांची हीच ती माया.

अर्थ:
खडक हे पर्यावरणाचा पाया आहेत. अनेक नैसर्गिक संकटे झेलूनही ते स्थिर राहून पृथ्वीला आधार देतात. ☀️ 🌧� ⛰️ 🏗�

३. तृतीय कडवे:
डोंगररांगा आणि दऱ्याखोरी, खडकांमुळेच आहेत नटली,
सजीव सृष्टीच्या प्रगतीची, पाने यांच्यात आहेत साठली,
पर्यावरणाचा तोल राखण्या, दगडांचे आहे महत्त्व थोर,
निसर्गाच्या या सौंदर्याचा, वाढवतात हे नित्य जोर.

अर्थ:
खडकांमुळेच जमिनीची रचना आणि निसर्गाचे सौंदर्य टिकून आहे. पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यात खडकांचे योगदान मोलाचे आहे. 🏔� 🌿 💎 🎨

४. चतुर्थ कडवे:
खनिजांचे हे भांडार मोठे, खडकांच्या या पोटात दडले,
माणसाच्या या विकासाचे, मार्ग यामुळेच तर घडले,
जतन करूया या ठेव्याचे, निसर्गाचे हे लेणे मानू,
पुरातन या पाषाणांना, आदराने आपण नित्य जाणू.

अर्थ:
मानवी विकासासाठी लागणारी खनिजे आपल्याला खडकांमधूनच मिळतात. हा नैसर्गिक ठेवा आपण जपला पाहिजे. ⛏️ 💎 🛠� 🛡�

५. पंचम कडवे:
मातीची ही निर्मिती होते, खडकांच्या या झिजेतून,
अन्न धान्य हे पिकते मोठे, सृष्टीच्या या निजेतून,
पर्यावरण अन् खडक यांचे, नाते आहे खूपच जुने,
यांच्याविना हे जग सारे, होईल बघ किती उणे.

अर्थ:
खडकांची झीज होऊनच सुपीक माती तयार होते, ज्यावर संपूर्ण अन्नसाखळी अवलंबून आहे. खडक निसर्गाचा अविभाज्य भाग आहेत. 🌱 🌾 🌍 🔗

६. षष्ठम कडवे:
सह्याद्रीच्या या कातळात, शौर्याचा हा इतिहास आहे,
किल्ले आणि लेण्यांमधून, संस्कृतीचा हा श्वास आहे,
ओल्ड रॉक डेच्या या निमित्ताने, निसर्गाशी आपण जोडू नातं,
पर्यावरण रक्षणाचे, नित्य गाऊ आपण हे गातं.

अर्थ:
आपल्याकडील ऐतिहासिक किल्ले आणि लेणी या पुरातन खडकांवरच कोरल्या गेल्या आहेत. हे खडक आपली संस्कृती टिकवून आहेत. 🏰 🗿 🚩 🤝

७. सप्तम कडवे:
बुधवारच्या या मंगल दिनी, पर्यावरणाचे घेऊया शपथ,
निसर्गाच्या या ठेव्यासाठी, सोडूया आपण स्वार्थाचा पथ,
७ जानेवारी २०२६, खडकांचा हा मान वाढवूया,
पाषाणगाथेच्या या ओळीत, सृष्टीचे हे गुण गाऊया.

अर्थ:
आजच्या या दिवशी आपण पर्यावरणाचे संरक्षण करण्याची शपथ घेऊया आणि निसर्गाप्रती आपली कृतज्ञता व्यक्त करूया. 🙏 🌳 😊 🌏

इमोजी सारांश (Emoji Summary)
🗿 📅 🌏 📜 ☀️ 🌧� ⛰️ 🏗� 🏔� 🌿 💎 🎨 ⛏️ 🛠� 🛡� 🌱 🌾 🔗 🏰 🚩 🤝 🙏 🌳 😊

शब्द सारांश (Word Summary)
ओल्ड रॉक डे: पृथ्वीच्या पुरातन खडकांचा सन्मान करण्याचा विशेष दिवस.

पाषाण: निसर्गाचा इतिहास आणि भूगोल घडवणारा घटक.

पर्यावरण: खडकांपासून माती आणि निसर्ग रचनेचे नाते.

इतिहास: लाखो वर्षांच्या बदलांचे पुरावे देणारे खडक.

जतन: नैसर्गिक ठेव्याचे आणि डोंगररांगांचे संरक्षण.

खनिज: खडकांच्या उदरात असलेले मौल्यवान साठे.

संस्कृती: कातळात कोरलेली लेणी आणि किल्ले.

'ओल्ड रॉक डे' आपल्याला शिकवतो की निसर्गातील प्रत्येक निर्जीव वाटणारी गोष्ट सुद्धा किती महत्त्वाची आहे.

--अतुल परब
--दिनांक-07.01.2026-बुधवार.
===========================================