🌺 संक्रांतीची चाहूल: तीळ-गुळाचा गोडवा आणि उत्सवाचा उत्साह 🌺📅 🛍️ 🚩 ✨ 🥣 🍬

[Atul Kaviraje]

मकर संक्रांतीची चाहूल: महाराष्ट्रात मकर संक्रांतीला (१४ जानेवारी) आता फक्त ६ दिवस उरले असल्याने, बाजारपेठांमध्ये तीळ-गुळाची लगबग आणि संक्रांतीच्या खरेदीला सुरुवात झालेली दिसेल.

येथे मकर संक्रांतीच्या आगमनाची चाहूल, बाजारपेठेतील लगबग आणि तीळ-गुळाचा गोडवा दर्शवणारी एक रसाळ आणि भावपूर्ण दीर्घ मराठी कविता सादर आहे.

🌺 संक्रांतीची चाहूल: तीळ-गुळाचा गोडवा आणि उत्सवाचा उत्साह 🌺

प्रस्तावना: आज ८ जानेवारी, म्हणजेच मकर संक्रांतीला आता अवघे ६ दिवस उरले आहेत. थंडीच्या कडाक्यात सूर्याच्या उत्तरायणाची ओढ लागली असून, महाराष्ट्राच्या बाजारपेठा तीळ-गुळ, पतंग आणि सुगड्यांनी ओसंडून वाहू लागल्या आहेत. नात्यांमधील कटुता विसरून 'गोड बोलण्याचा' संदेश देणाऱ्या या सणाची ही सुंदर पूर्वतयारी.

🔱 दीर्घ मराठी कविता 🔱

१.
सणाची लागली ओढ सहा दिवसांवर सण आला,
संक्रांतीची ही चाहूल,
उत्सवाच्या तयारीचे,
पडले आहे पाऊल.
बाजारपेठा सजल्या आता, गर्दी झाली भारी,
आनंदाचा सण हा येई, साऱ्यांच्याच दारी. 📅 🛍� 🚩 ✨

अर्थ: मकर संक्रांतीला आता फक्त सहा दिवस उरले असून सगळीकडे तयारी सुरू झाली आहे. बाजारपेठांमध्ये लोकांची खरेदीसाठी मोठी गर्दी दिसत आहे.

२.
तीळ-गुळाचा गोडवा तिळासोबत गुळाचा मेळ,
मधुर हा संयोग,
कडू बोलणे सोडा आता,
आला शुभ हा योग.
"तीळ-गुळ घ्या गोड बोला", मंत्र हाच महान,
नात्यांमधला गोडवा हा, वाढवी जगताचा मान. 🥣 🍬 🤝 😊

अर्थ: तीळ आणि गुळाप्रमाणे आपणही एकत्र राहावे आणि सर्वांशी गोड बोलावे, हाच संदेश संक्रांतीचा सण आपल्याला देतो.

३.
सुगड्यांची ही पूजा मातीच्या त्या सुगड्यांना,
पूजेचा हा मान,
धान्य आणि बोरांनी,
भरे त्यांचे पोट छान.
नव्या सुवासिनींची गडबड, वाण लुटण्या ओढ,
संस्कृतीचा हा वारसा, वाटतो किती गोड. 🏺 🌾 🥕 🧡

अर्थ: संक्रांतीला मातीच्या सुगड्यांची पूजा केली जाते. त्यात बोरं, ऊस, गाजर असे ओले हरभरे भरले जातात. सुवासिनी एकमेकींना वाण देऊन हा सण साजरा करतात.

४.
पतंगांची ही झेप आभाळातल्या रंगीबेरंगी,
पतंगांची ही दाटी,
काटाकाटीच्या खेळासाठी,
जमली पोरं ओठी.
"काट रे काट" च्या आवाजाची, सर्वत्र ही गुंज,
आनंदाची ही ऊब घेऊन, आली सूर्याची पुंज. 🪁 🌤� ✂️ 🎈

अर्थ: संक्रांतीला आकाशात पतंग उडवण्याची मजा काही औरच असते. मुले आणि मोठे उत्साहाने पतंग उडवून 'काट रे काट' च्या घोषणा देतात.

५.
हलव्याचे हे दागिने लहानगे ते बाळ आणि,
नवरीची ही हौस,
हलव्याच्या दागिन्यांचा,
पडतो जणू पाऊस.
पांढऱ्या शुभ्र दाण्यांनी, सजले सारे अंग,
उत्सवाच्या या रंगात, न्हाला हा महाराष्ट्र रंग. 🍬 💍 👶 👰

अर्थ: संक्रांतीला लहान मुलांचे बोरन्हाण केले जाते आणि नववधूला हलव्याचे दागिने घातले जातात. हे पांढरे शुभ्र दागिने दिसायला खूपच सुंदर वाटतात.

६.
सूर्याचे उत्तरायण मकर राशीत सूर्य प्रवेश,
उत्तरायणाची ही पर्वणी,
थंडीचा हा कडाका जाई,
ऊब येई जीवनी.
निसर्गाचा हा बदल आता, प्रगतीची ही दिशा,
सूर्यदेवाच्या प्रकाशाने, लोप पावे ही निशा. ☀️ 🏔� 🧭 🌅

अर्थ: मकर संक्रांतीला सूर्य मकर राशीत प्रवेश करतो आणि दिवस मोठा होऊ लागतो. सूर्यप्रकाशामुळे थंडी कमी होऊन जीवनात नवीन ऊर्जेचा संचार होतो.

७.
स्नेहाचा हा धागा जुन्या आठवणी विसरूया,
धरुया स्नेहाचा हा हात,
कडू मनाचा त्याग करुनी,
करुया सुखाची ही वात.
येणारी ही संक्रांत तुम्हा, सुख-समृद्धीची ठरो,
तिळगुळाच्या गोडव्याने, घर तुमचे हे भरो. 🤝 🔥 🏡 🛐

अर्थ: या सणाच्या निमित्ताने आपण जुने हेवेदावे विसरून एकत्र यावे. तिळगुळाचा गोडवा आपल्या घराघरात आणि मनात कायम राहावा हीच सदिच्छा.

💠 शब्द सारांश (Word Summary) 💠
मकर संक्रांत, तीळ-गूळ, उत्तरायण, पतंग, सुगडी, हलव्याचे दागिने, वाण, बाजारपेठ, लगबग, गोडवा, स्नेह, महाराष्ट्र संस्कृती.

💠 इमोजी सारांश (Emoji Summary) 💠
📅 🛍� 🚩 ✨ 🥣 🍬 🤝 😊 🏺 🌾 🥕 🧡 🪁 🌤� ✂️ 🎈 💍 👶 👰 ☀️ 🏔� 🧭 🌅 🔥 🏡 🛐

🗺� मकर संक्रांत पूर्वतयारी माइंड मॅप (Horizontal Mind Map) 🗺�
मकर संक्रांत (१४ जाने) ➔ ६ दिवस शिल्लक (८ जाने) ➔ खरेदी: तीळ-गूळ व नवीन कपडे ➔ परंपरा: वाण व सुगडी पूजा ➔ खेळ: पतंगबाजी ➔ खाद्य: तीळ-गुळ पोळी व हलवा

--अतुल परब
--दिनांक-08.01.2026-गुरुवार.
===========================================