विश्वभारती विद्यापीठाचे उद्घाटन: रवींद्रनाथ टागोर यांची वैश्विक दृष्टी-4-🇧🇩🗓️

[Atul Kaviraje]

1921-
विश्वभारती विश्वविद्यालय का उद्घाटन
रवीन्द्रनाथ टैगोर द्वारा
पश्चिम बंगाल के शांतिनिकेतन में किया गया।

Visva-Bharati University was inaugurated by Rabindranath Tagore in Santiniketan, West Bengal.

८.० आंतरराष्ट्रीय दृष्टिकोन: वैश्विक विद्यापीठाची निर्मिती

विश्वभारती ही खऱ्या अर्थाने 'विश्व' विद्यापीठ होती.

८.१ विदेशी विद्वानांचे आमंत्रण 🤝

टागोर यांनी एलम हर्स्ट (इंग्लंड), विन्सेन्ट लेरोय (फ्रान्स) आणि सिल्वेन लेवी (फ्रान्स) यांसारख्या अनेक आंतरराष्ट्रीय विद्वानांना आणि प्राध्यापकांना विश्वभारतीमध्ये अध्यापनासाठी आमंत्रित केले. यामुळे संस्थेचा दर्जा आंतरराष्ट्रीय झाला.

८.२ तुलनात्मक धर्म आणि संस्कृतीचा अभ्यास

येथे विविध धर्मांचा आणि संस्कृतींचा तुलनात्मक अभ्यास केला जाई. बौद्ध धर्म, जैन धर्म, इस्लाम आणि ख्रिस्ती धर्म यावर स्वतंत्र संशोधन केंद्रे उभारली गेली.

८.३ विविध भाषांचे शिक्षण

संस्थेत अनेक भारतीय आणि विदेशी भाषांचे शिक्षण दिले जाई, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना जगातील विविध ज्ञानप्रवाहांशी जोडता आले. संस्कृत, पाली, ओडिया तसेच चीनी आणि जपानी भाषांचा समावेश होता.

९.० ऐतिहासिक महत्त्व आणि वारसा

विश्वभारतीच्या स्थापनेचे महत्त्व केवळ शैक्षणिक नसून, ते भारतीय राष्ट्रवादाच्या आणि सांस्कृतिक पुनर्जागरणाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे आहे.

९.१ वसाहतवादी शिक्षणाला आव्हान

विश्वभारतीने ब्रिटिशांच्या शिक्षण धोरणाला एक सशक्त आणि पर्यायी भारतीय मॉडेल उभे केले. या संस्थेने सिद्ध केले की, आधुनिक ज्ञान आत्मसात करताना भारतीय परंपरा आणि मूल्यांचे जतन करणे शक्य आहे.

९.२ भारतीय राष्ट्रवादात योगदान 🇮🇳

टागोर यांनी भारतीयांना त्यांच्या सांस्कृतिक मुळांशी जोडले. त्यांनी विश्वभारतीद्वारे राष्ट्रीय अस्मिता आणि आत्मसन्मानाची भावना वाढीस लावली, जी स्वातंत्र्य लढ्यासाठी अप्रत्यक्षपणे प्रेरक ठरली.

९.३ टॅगोर यांचा चिरंतन वारसा

विश्वभारती हे टागोर यांच्या जीवन तत्त्वज्ञानाचे आणि शैक्षणिक विचारांचे प्रतीक आहे. त्यांच्या निधनानंतर (१९४१) १९५१ मध्ये या संस्थेला केंद्र सरकारने केंद्रीय विद्यापीठाचा दर्जा दिला, जो तिचा राष्ट्रीय वारसा दर्शवतो.

१०.० निष्कर्ष आणि समारोप (Conclusion and Samārop)

विश्वभारती विद्यापीठाचे २३ डिसेंबर १९२१ रोजी झालेले उद्घाटन हा एक महान क्षण होता, ज्याने केवळ एका संस्थेचा पाया रचला नाही, तर एका वैश्विक मानवी मूल्याधिष्ठित शिक्षण प्रणालीची मुहूर्तमेढ रोवली.

१०.१ विश्वभारती आज

आज विश्वभारती ही भारतातील एक अग्रगण्य केंद्रीय विद्यापीठ आहे. ती टॅगोर यांच्या मूळ तत्त्वज्ञानानुसार निसर्ग, कला आणि मानवतेवर आधारित शिक्षण देत आहे. 🎓

१०.२ भविष्यातील आव्हान

टागोर यांची मूळ दृष्टी जपण्याचे आणि आधुनिक युगातील तंत्रज्ञान आणि गरजांशी समन्वय साधण्याचे आव्हान आजही विद्यापीठासमोर आहे.

१०.३ टॅगोर यांच्या दृष्टीचा विजय

विश्वभारती हे सिद्ध करते की, शिक्षण हे केवळ परीक्षा पास करण्यासाठी नसून, मानवाचा आंतरिक विकास साधण्यासाठी आणि त्याला वैश्विक नागरिक बनवण्यासाठी असते. रवींद्रनाथ टागोर यांची वैश्विक दृष्टी, शतकानंतरही, विश्वभारतीच्या रूपाने तेवत आहे.

🌟 इमोजी सारांश (Emoji Sāransh) 🌟

🗓� १९२१ (स्थापना) • 🕊� शांतीनिकेतन (ठिकाण) • 🎓 विश्वभारती (संस्था) • 📚 टैगोर (संस्थापक) • 🌍 वसुधैव कुटुंबकम् (दृष्टी) • 🎨 कला • 🎶 संगीत • 🌳 निसर्ग • 💡 ज्ञान

🇧🇩🗓�🏫🕊� 🎖�🧠🌏📖 🌳📖🧘 🎨🎶👐🌱 🕊�🏠🤝 🇮🇳🖼�🎼💡 🌟🌱🔭💖

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-23.12.2025-मंगळवार.
===========================================