☀️ धनुर्मास अन् सूर्य उत्तरायण: तेजाचा मंगल प्रवास ☀️❄️ ☀️ 🌅 🙏 🪔 🎶 🍲 🏥 🏹

[Atul Kaviraje]

सूर्य उत्तरायण: सूर्य सध्या धनु राशीत असून मकर संक्रांतीची (उत्तरायण प्रारंभ) तयारी सुरू आहे.
धनुर्मास: सध्या धनुर्मास सुरू असून, सूर्य मकर राशीत प्रवेश करेपर्यंत (१३ जानेवारी भोगीपर्यंत) मंदिरात पहाटेच्या पूजा आणि 'खिचडी'चा नैवेद्य दाखवण्याची परंपरा पाळली जाते.

येथे धनुर्मास आणि सूर्याचे उत्तरायण यांच्या संक्रमणावस्थेवर आधारित, परंपरा आणि भक्तीने ओतप्रोत भरलेली दीर्घ मराठी कविता सादर आहे.

☀️ धनुर्मास अन् सूर्य उत्तरायण: तेजाचा मंगल प्रवास ☀️

विशेष: ९ जानेवारी २०२६, शुक्रवार - धनुर्मासातील पावन काळ

प्रस्तावना:
सध्या सूर्य धनु राशीत असून या काळाला 'धनुर्मास' म्हणतात. हे पर्व आध्यात्मिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे. थंडीच्या दिवसात पहाटे देवाला गरम 'खिचडी'चा नैवेद्य दाखवण्याची ही परंपरा आहे. आता अवघ्या काही दिवसांतच सूर्य मकर राशीत प्रवेश करून 'उत्तरायणा'ला सुरुवात करेल, ज्याची ओढ संपूर्ण सृष्टीला लागली आहे.

दीर्घ मराठी कविता

१.
थंडीचा हा गारवा अन पहाटेची ही वेळ,
धनुर्मासाच्या भक्तीचा मांडला आहे खेळ.
धनु राशीत सूर्य आता, तेजाचा हा सोहळा,
मकर संक्रांतीच्या उदेला, लागला हा लळा.

अर्थ:
कडाक्याच्या थंडीत धनुर्मास सुरू असून, सूर्य आता मकर राशीत प्रवेश करण्यासाठी सज्ज होत आहे, ज्याची प्रतीक्षा आपण सर्व करत आहोत. ❄️ ☀️ 🌅 🙏

२.
पहाटेच्या या प्रहरी, मंदिरात गातो गाणी,
काकड आरतीच्या सुराने, धन्य झाली ही वाणी.
गरम गरम खिचडीचा, देवा पावे नैवेद्य,
आरोग्य आणि भक्तीचा, हाच असे खरा वैद्य.

अर्थ:
धनुर्मासात पहाटे उठून देवाची पूजा करण्याची आणि थंडीपासून रक्षणासाठी गरम खिचडीचा नैवेद्य दाखवण्याची सुंदर परंपरा आहे. 🪔 🎶 🍲 🏥

३.
उत्तरायणाची ही चाहूल, सूर्य उत्तरेकडे वळतो,
अंधाराचा काळ आता, प्रकाशात मिसळतो.
धनुर्मास हा साधनेचा, देई मनाला शांती,
येणाऱ्या या संक्रांतीची, चोहीकडे दाटे कांती.

अर्थ:
सूर्याचा प्रवास आता हळूहळू उत्तरेकडे (उत्तरायण) सुरू होत आहे, ज्यामुळे दिवस मोठे होऊन प्रकाशाचे साम्राज्य वाढणार आहे. 🏹 🧭 ✨ 🌞

४.
भोगी आणि संक्रांतीची, मनात दाटे ही ओढ,
तिळगुळाच्या नात्याने, संसार व्हावा हा गोड.
सूर्याचे हे संक्रमण, जीवनाला दिशा देते,
नव्या आशा अन स्वप्नांची, पालवी ही फुटते.

अर्थ:
संक्रांतीच्या सणाची सर्वत्र उत्सुकता असून, सूर्याचे राशी परिवर्तन आपल्याला जीवनात नवीन दिशेने जाण्याची प्रेरणा देते. 🍯 🪁 🌱 🚀

५.
अद्वैताचा हा विचार, सूर्याच्या या तेजात,
प्रत्येकाच्या हृदयात, प्रकाशु दे हा जोत.
धनुर्मासाची ही पूजा, कर्माचा हा मार्ग दावी,
भक्तीच्या या सुगंधाने, सृष्टी सर्व न्हावी.

अर्थ:
सूर्याच्या तेजातून आपल्याला अद्वैताची शिकवण मिळते. ही पूजा आपल्याला सत्कर्माचा आणि भक्तीचा मार्ग दाखवते. 🕯� 🧠 🌸 🌍

६.
१३ जानेवारीची ओढ, भोगीचा तो सण येईल,
सूर्याचा मकर प्रवेश, समृद्धी घेऊन येईल.
काळ्या मातीतून उगवेल, सोन्यासारखे हे धान्य,
भास्कर देवाच्या कृपेने, जग होईल हे धन्य.

अर्थ:
आता अवघ्या काही दिवसात भोगी आणि संक्रांत येणार असून सूर्याच्या कृपेने शेतशिवार आणि मानवी जीवन समृद्ध होईल. 🌾 🗓� 🚜 🏆

७.
नमन तुला सूर्यदेवा, तूच विश्वाचा आधार,
धनुर्मासाच्या भक्तीचा, स्वीकार तू करावा साभार.
अंधाराकडून प्रकाशाकडे, ने आम्हा तू दीनबंधू,
तुझ्याच या तेजामध्ये, सामावले सुख सिंधू.

अर्थ:
विश्वाचा आधार असलेल्या सूर्यदेवाला नमन. त्याने आम्हाला अंधारातून प्रकाशाकडे न्यावे आणि आमचे जीवन सुखी करावे. 🙏 ☀️ 🌊 🎂

इमोजी सारांश (Emoji Summary)

केवळ चिन्हे (Only Symbols):

❄️ ☀️ 🌅 🙏 🪔 🎶 🍲 🏥 🏹 🧭 ✨ 🌞 🍯 🪁 🌱 🚀 🕯� 🧠 🌸 🌍 🌾 🗓� 🚜 🏆 🙏 ☀️ 🌊 🎂

केवळ शब्द (Only Words): धनुर्मास, सूर्य, उत्तरायण, थंडी, खिचडी, नैवेद्य, काकड आरती, मकर संक्रांत, संक्रमण, तिळगुळ, भोगी, प्रकाश, भक्ती, साधना, समृद्धी.

धनुर्मास ते उत्तरायण: माइंड मॅप 🗺�📊

                                [ सूर्याचे संक्रमण ]
                                         |
          _______________________________|_______________________________
         |                  |                  |                 |
    [सध्या: धनुर्मास]    [नैवेद्य व परंपरा]     [आगामी: उत्तरायण]   [आध्यात्मिक महत्त्व]
         |                  |                  |                 |
    - सूर्य धनु राशीत   - पहाटेची पूजा      - सूर्य मकर राशीत  - अंधार ते प्रकाश
    - कडाक्याची थंडी    - खिचडी नैवेद्य     - मकर संक्रांत     - आत्मशुद्धी काळ
    - पहाटेची साधना     - विष्णू-सूर्य पूजा  - दिवस मोठे होणे  - सकारात्मक ऊर्जा

सूर्यदेवाच्या या तेजोमय उत्तरायणाचा प्रवास तुमच्या आयुष्यात नवी उमेद आणि यश घेऊन येवो!

--अतुल परब
--दिनांक-09.01.2026-शुक्रवार.
===========================================