आयझनहॉवर-युरोपमधील मित्र राष्ट्रांच्या सैन्याचे सर्वोच्च कमांडर नियुक्ती-1-💥🇺

[Atul Kaviraje]

1943-द्वितीय विश्व युद्ध: अमेरिकी राष्ट्रपति फ्रेंकलिन डी. रूजवेल्ट ने ड्वाइट डी. आइजनहावर को यूरोप में मित्र देशों की सेना का सर्वोच्च कमांडर नियुक्त किया।   

World War II: U.S. President Franklin D. Roosevelt appointed Dwight D. Eisenhower as the Supreme Commander of the Allied Forces in Europe.

आइजनहावर बने सर्वोच्च कमांडर (1943)

युद्धभूमि में नई दिशा का उदय,
आइजनहावर को मिला नेतृत्व सहज।
मित्र राष्ट्रों ने पाया दृढ़ पथ प्रदर्शक,
वीरों की गाथा में जोड़े नए अध्याय अनेक।

आयझनहॉवर यांची युरोपमधील मित्र राष्ट्रांच्या सैन्याचे सर्वोच्च कमांडर म्हणून नियुक्ती (२४ डिसेंबर १९४३) 🇺🇸🇪🇺

१. परिचय: ऐतिहासिक संदर्भ आणि घटनेचे स्वरूप 📜

२४ डिसेंबर १९४३ हा दिवस दुसऱ्या महायुद्धाच्या इतिहासात अत्यंत महत्त्वाचा आहे. याच दिवशी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रूजवेल्ट (Franklin D. Roosevelt) यांनी जनरल ड्वाइट डी. आयझनहॉवर (Dwight D. Eisenhower) यांची युरोपमधील मित्र राष्ट्रांच्या (Allied Forces) सैन्याचे 'सर्वोच्च कमांडर' (Supreme Commander) म्हणून नियुक्ती केली. ही केवळ एका पदाची नियुक्ती नव्हती, तर युरोपातील युद्ध जिंकण्यासाठीची एक निर्णायक व्यूहरचना होती.

१.१. नियुक्तीची तात्काळ गरज

युरोपमधील जर्मन वर्चस्व नष्ट करण्यासाठी आणि मुख्य भूमीवर आक्रमण करण्यासाठी एका अभेद्य, एकसंध नेतृत्वाची गरज होती. या महत्त्वाकांक्षी 'ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड' (Operation Overlord) चे नेतृत्व करण्यासाठी एका निष्णात आणि सर्वमान्य नेत्याची निवड करणे अनिवार्य होते.

१.२. आयझनहॉवर यांची निवड

आयझनहॉवर यांनी यापूर्वी 'उत्तर आफ्रिकेतील मोहीम' (Operation Torch) आणि 'इटलीवरील आक्रमण' (Operation Husky) मध्ये मित्र राष्ट्रांचे यशस्वी नेतृत्व केले होते. त्यांचे कूटनीतिक कौशल्य, विविध राष्ट्रांच्या नेत्यांना एकत्र आणण्याची क्षमता आणि नियोजनबद्ध दृष्टिकोन यामुळे ते या पदासाठी सर्वात योग्य उमेदवार ठरले.

१.३. घटनेचे महत्त्व

या नियुक्तीने मित्र राष्ट्रांच्या सैन्याला एका छत्राखाली आणले आणि दुसऱ्या महायुद्धाच्या पश्चिम आघाडीवर (Western Front) निर्णायक विजय मिळवण्यासाठी पाया रचला.

२. दुसऱ्या महायुद्धाची पार्श्वभूमी आणि १९४३ मधील स्थिती 🌍

१९४३ सालापर्यंत महायुद्धाने एक निर्णायक वळण घेतले होते.

२.१. अक्ष राष्ट्रांचे वर्चस्व ⚔️

जर्मनी (हिटलर) आणि त्याचे अक्ष राष्ट्र (Axis Powers) युरोपच्या मोठ्या भागावर वर्चस्व राखून होते. ब्रिटनवर सतत बॉम्बवर्षाव होत होता, आणि पूर्व आघाडीवर सोव्हिएत युनियनशी (Soviet Union) घनघोर संघर्ष सुरू होता.

२.२. मित्र राष्ट्रांचे एकत्रित ध्येय 🤝

युनायटेड स्टेट्स (US), युनायटेड किंगडम (UK), आणि सोव्हिएत युनियन (USSR) हे 'बिग थ्री' (Big Three) म्हणून एकत्र आले होते. जर्मन सैन्याला हरवण्यासाठी युरोपच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दुसरे मोठे आघाडी उघडणे (Second Front) हे त्यांचे प्राथमिक ध्येय होते.

२.३. १९४३ मधील बैठका आणि निर्णय

१९४३ मध्ये झालेल्या 'तेहरान परिषद' (Tehran Conference) आणि इतर उच्च-स्तरीय बैठकांमध्ये 'ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड'ची अंतिम योजना निश्चित झाली. या योजनेला मूर्त स्वरूप देण्यासाठी सर्वोच्च कमांडरची नियुक्ती आवश्यक होती.

३. आयझनहॉवर यांच्या निवडीची कारणे आणि नेतृत्व 🌟

आयझनहॉवर यांची निवड ही केवळ त्यांच्या लष्करी अनुभवामुळे नव्हे, तर त्यांच्या अद्वितीय नेतृत्व क्षमतेमुळे झाली.

३.१. आंतरराष्ट्रीय कूटनीतीतील यश

ब्रिटिश आणि अमेरिकन लष्करी नेत्यांमधील मतभेद दूर करून, त्यांना एका ध्येयासाठी एकत्र आणण्याचे दुर्मिळ कौशल्य आयझनहॉवर यांच्याकडे होते. त्यांच्या शांत आणि संयमी स्वभावामुळे त्यांना विविध राष्ट्रांचे सेनापती आणि राजकारणी यांच्यात समन्वय साधता आला.

उदाहरण: 'ऑपरेशन टॉर्च' (उत्तर आफ्रिका) दरम्यान त्यांनी अमेरिकेचे जनरल जॉर्ज पॅटन आणि ब्रिटनचे फील्ड मार्शल बर्नार्ड मॉन्टगोमेरी यांसारख्या मोठ्या नेत्यांसोबत यशस्वीपणे काम केले.

३.२. उत्कृष्ट संघटन क्षमता

जगातील सर्वात मोठी नौदल, वायुदल आणि पायदळ एकत्र करून एका विशाल सैन्याची उभारणी करणे, हे प्रचंड मोठे आव्हान होते. आयझनहॉवर यांच्याकडे या विशाल संसाधनांचे प्रभावीपणे नियोजन आणि व्यवस्थापन करण्याची क्षमता होती.

३.३. राष्ट्राध्यक्ष रूजवेल्ट यांचा विश्वास

राष्ट्राध्यक्ष रूजवेल्ट यांचा त्यांच्यावर पूर्ण विश्वास होता. त्यांना माहित होते की, आयझनहॉवर हे केवळ एक उत्कृष्ट लष्करी रणनीतिकार नसून, ते एक 'पीपल्स जनरल' (लोकांचा जनरल) आहेत, जे सामान्य सैनिकांचे मनोबल वाढवू शकतात.

🗓�💥🇺🇸🏛�
🌟🎖�🇪🇺💂�♂️
🤝🗺�🧭🎯
🌃🧠💡🎯🎖�
🇬🇧🇨🇦🇫🇷🤝🚀
🥇🫡🇩🇪🛑🔚
🇺🇸👑📜🌟🙏

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-24.12.2025-बुधवार.
===========================================