🏔️ श्री क्षेत्र मार्लेश्वर: गिरीकंदरातील शिव-पार्वती विवाह सोहळा 🏔️🏔️ 🌿 🐍

[Atul Kaviraje]

मार्लेश्वर यात्रा-मारळ, जिल्हा-रत्नागिरी-
मार्लेश्वर यात्रा: रत्नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर येथील मार्लेश्वर येथे मोठी यात्रा आयोजित केली जाते.

कोकणची काशी मानल्या जाणाऱ्या आणि निसर्गरम्य संगमेश्वर तालुक्यातील मारळ येथील 'श्री क्षेत्र मार्लेश्वर' यात्रेनिमित्त १४ जानेवारी २०२६, बुधवारी होणाऱ्या सोहळ्यावर आधारित ही विशेष भक्तीभावपूर्ण कविता:

🏔� श्री क्षेत्र मार्लेश्वर: गिरीकंदरातील शिव-पार्वती विवाह सोहळा 🏔�

रत्नागिरी जिल्ह्यातील मार्लेश्वर हे ठिकाण तेथील नैसर्गिक गुहेतील शिवलिंग आणि मकर संक्रांतीला होणाऱ्या 'गिरीजा-मार्लेश्वर' विवाह सोहळ्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

📜 दीर्घ मराठी कविता 📜

१.
सह्याद्रीच्या कुशीत वसले हे गाव मारळ,
मार्लेश्वराच्या भक्तीने मन झाले सरळ.
गुहेमध्ये साठले शिवशंभूचे हे रूप,
भक्तांना आवडते हे स्थान फार खूप. 🏔�🌿🐍🙏

अर्थ: रत्नागिरीच्या सह्याद्री रांगांमध्ये मारळ गावात मार्लेश्वराचे स्थान आहे. येथील गुहेत वसलेले शिवलिंग पाहून भक्तांचे मन प्रसन्न आणि सात्विक होते.

२.
संक्रांतीच्या दिवशी हा लग्नाचा सोहळा,
शिव-पार्वती विवाहाचा आनंद हा आगळा.
गिरीजा आणि मार्लेश्वराचे शुभ मंगल होते,
भक्तीच्या या नात्याने अवघे कोकण न्हाते. 💍🌸🕯�🚩

अर्थ: मकर संक्रांतीला येथे भगवान मार्लेश्वर आणि माता गिरीजा (पार्वती) यांचा विवाह सोहळा होतो. हा सोहळा पाहण्यासाठी संपूर्ण कोकणवासीय एकत्र येतात.

३.
उंच कड्यावरून पडतो धारेश्वर हा धबधबा,
निसर्गाच्या सौंदर्याचा वाढवितो हा लबा.
फेसाळणारे पाणी अन् गारवा हा छान,
देवाच्या चरणी भक्तांचे झुकते हे मान. 🌊💧⛰️✨

अर्थ: मंदिराच्या जवळच असलेला 'धारेश्वर' धबधबा अत्यंत प्रेक्षणीय आहे. निसर्गाच्या या अलौकिक रूपात देवाची सत्ता अनुभवायला मिळते.

४.
नागराजही येथे राखती देवाचे हे द्वार,
कोणालाही न देती ते कधीही कसली मार.
अहिंसेचे हे प्रतीक अन् श्रद्धेचा हा ठेवा,
मार्लेश्वराची करावी आपण अखंड ही सेवा. 🐍🔱🕉�🛡�

अर्थ: मार्लेश्वर गुहेत विषारी साप असूनही ते कोणालाही इजा करत नाहीत, हे येथील मोठे आश्चर्य आणि श्रद्धेचे प्रतीक मानले जाते.

५.
बुधवारी संक्रांत आणि यात्रेचा हा थाट,
डोंगरदऱ्यातून चढली ही भक्तीची ही वाट.
शेकडो पायऱ्या चढताना मुखी शंकराचे नाव,
भक्तांसाठी मायेचा हा मार्लेश्वरचा गाव. 🧗�♂️👣🎶🏔�

अर्थ: या वर्षी बुधवारी ही यात्रा येत असून भाविक श्रद्धेने पायऱ्या चढून देवाच्या दर्शनाला येतात. प्रत्येक पाऊलावर 'हर हर महादेव'चा जयघोष होतो.

६.
धारेश्वरच्या पावन तीर्थाने होते हे स्नान,
मिळते मग भक्तांना आत्मीय समाधान.
कौतुक सोहळा हा लग्नाचा डोळ्यांनी पाहावा,
मार्लेश्वराचा हा आशीर्वाद कायम स्मरावा. 🚿🧘�♂️✨💎

अर्थ: धबधब्याच्या पाण्यात स्नान करून भाविक शुद्ध होतात. शिव-पार्वती विवाहाचा हा अपूर्व सोहळा आयुष्यात एकदा तरी अनुभवावा असा असतो.

७.
निसर्ग अन् भक्तीचा हा सुंदर सा सांधा,
मार्लेश्वराच्या चरणी अर्पावा आपला हा खांदा.
कोकणच्या भूमीचा हा आहे अनमोल दागिना,
भक्तांच्या दुःखाचा येथे होतो पूर्ण महिना. 🌴🐚🌊🙏

अर्थ: मार्लेश्वर म्हणजे निसर्ग आणि अध्यात्माचा संगम आहे. कोकणचा हा सांस्कृतिक ठेवा आपल्या सर्व चिंता दूर करून जीवनात सुख समृद्धी आणतो.

📊 सारांश विभाग (Summary Section)

१. शब्द सारांश (Word Summary):
मार्लेश्वर: निसर्गनिर्मित गुहेतील पवित्र शिवस्थान.

विवाह सोहळा: मकर संक्रांतीला होणारा मार्लेश्वर-गिरीजा विवाह.

धारेश्वर: मंदिराशेजारील फेसाळणारा नयनरम्य धबधबा.

नागराज: गुहेत शांतपणे वास्तव्य करणारे देवाचे रक्षक.

मारळ: रत्नागिरी जिल्ह्यातील यात्रेचे मुख्य गाव.

२. ईमोजी सारांश (Emoji Summary):
🏔� 🌿 🐍 🙏 💍 🌸 🕯� 🚩 🌊 💧 ⛰️ ✨ 🔱 🕉� 🛡� 🧗�♂️ 👣 🎶 🚿 🧘�♂️ 💎 🌴 🐚

🗺� मार्लेश्वर यात्रा: हॉरिझॉन्टल माइंड मॅप

मार्लेश्वर यात्रा (मारळ) ➔ वेळ (मकर संक्रांती / १४ जाने २०२६ 🗓�) ➔ मुख्य आकर्षण (शिव-पार्वती विवाह सोहळा 💍 | धारेश्वर धबधबा 🌊) ➔ वैशिष्ट्य (गुहेतील मंदिर 🏔� | अहिंसक नागराज 🐍) ➔ भक्ती (हर हर महादेव 🕉� | पालखी सोहळा 🚩) ➔ स्थान (संगमेश्वर, रत्नागिरी 🌴)

--अतुल परब
--दिनांक-14.01.2026-बुधवार.
===========================================