🍲 खिचडी पर्व: उत्तर भारताचा पावन उत्सव 🍲🌊 ❄️ ☀️ 🙏 🍚 🍲 🥣 ✨ 🎁 🤲 🌾 🥘 🌞

[Atul Kaviraje]

उत्तर भारत: लोहरीच्या दुसऱ्या दिवशी खिचडी पर्व म्हणून साजरे होते.

उत्तर भारतात लोहरीच्या उत्साहानंतर येणारा 'खिचडी पर्व' (मकर संक्रांती) हा दिवस अत्यंत पवित्र मानला जातो. या दिवशी खिचडीचे सेवन आणि दान करण्याला विशेष महत्त्व आहे. त्यानिमित्त ही खास दीर्घ मराठी कविता:

🍲 खिचडी पर्व: उत्तर भारताचा पावन उत्सव 🍲

उत्तर भारतात, विशेषतः उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये मकर संक्रांतीला 'खिचडी' म्हटले जाते. हा दिवस दान, स्नान आणि सात्विक भोजनाचा संगम आहे.

📜 दीर्घ मराठी कविता 📜

१.
लोहरीचा अग्नी शांत हा झाला,
खिचडी पर्वाचा आनंद हा आला.
बुधवारची ही पहाट किती छान,
नदीतीरी करूया पवित्र हे स्नान. 🌊❄️☀️🙏

अर्थ: लोहरीच्या दुसऱ्या दिवशी उत्तर भारतात खिचडी पर्व सुरू होते. कडाक्याच्या थंडीत पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करून दिवसाची मंगलमय सुरुवात केली जाते.

२.
तांदूळ आणि डाळीचा हा सुंदर मेळ,
भक्तीने सजली ही भोजनाची वेळ.
देवाला अर्पिला हा खिचडीचा भोग,
मिटवून टाकील जो जीवनाचे रोग. 🍚🍲🥣✨

अर्थ: या दिवशी तांदूळ आणि उडदाची डाळ यांची खिचडी बनवून देवाला नैवेद्य दाखवला जातो. हे सात्विक भोजन आरोग्य आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते.

३.
दान-धर्माचा हा महिमा थोर,
गरिबांच्या दारी सुखाचा हा शोर.
खिचडी अन् तिळाचे हे दान करावे,
आयुष्य आपले मग सत्कारणी लावावे. 🎁🤲🌾🥘

अर्थ: खिचडी पर्वाच्या दिवशी तांदूळ, डाळ, तीळ आणि गुळाचे दान करणे अत्यंत पुण्यदायी मानले जाते. यामुळे घरातील दारिद्र्य दूर होते.

४.
सूर्याचा मकर राशीत हा प्रवेश,
आनंदाने न्हाला आहे हा उत्तर देश.
गंगा-यमुनेच्या काठी गर्दी ही दाटे,
भक्तीची ही गाथा चहूकडे वाटे. 🌞🌊🚶�♂️🚩

अर्थ: सूर्याचे उत्तरायण सुरू झाल्यामुळे उत्तर भारतात उत्साहाचे वातावरण असते. प्रयागराज आणि वाराणसीच्या घाटांवर स्नानासाठी भक्तांची मोठी गर्दी जमते.

५.
एकादशीचा योग अन् खिचडीचा वार,
बुधवारचा हा दिवस सुखाचा आधार.
सात्विक विचारांची ही धरावी आपण कास,
ईश्वराच्या चरणी असावा अखंड हा वास. 🕉�💎🧘�♂️✨

अर्थ: १४ जानेवारी २०२६ ला एकादशी आणि खिचडी पर्व एकत्र आल्याने आध्यात्मिक महत्त्व वाढले आहे. या दिवशी सात्विक राहून ईश्वराची आराधना करणे फलदायी ठरते.

६.
घरचा हा स्वयंपाक अन् मायेचा तो ओलावा,
खिचडीच्या घासातून प्रेम हा मिळावा.
कुटुंब अन् नातेवाईक जमती या क्षणी,
सुखाच्या या आठवणी साठवूया या मनी. 🏠👨�👩�👧�👦🍲❤️

अर्थ: खिचडी पर्वाच्या निमित्ताने सर्व कुटुंबीय एकत्र येऊन खिचडीचा आस्वाद घेतात. हे जेवण नात्यांमधील प्रेम आणि एकोपा वाढवते.

७.
नवीन पिकांची ही पूजा आपण करूया,
भरभराट सर्वांच्या जीवनी ही भरूया.
खिचडी पर्वाचा हा उत्सव महान,
राखूया आपण आपल्या परंपरेचा मान. 🌾🌟🙏🎊

अर्थ: नवीन धान्यापासून बनवलेली खिचडी ही निसर्गाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याची पद्धत आहे. आपली ही थोर भारतीय परंपरा आपण कायम जपूया.

📊 सारांश विभाग (Summary Section)

१. शब्द सारांश (Word Summary):
खिचडी पर्व: उत्तर भारतात मकर संक्रांतीला दिलेले नाव.

दान: तांदूळ, डाळ आणि तिळाचे विशेष दान.

पवित्र स्नान: गंगा-यमुना नद्यांमध्ये सूर्याला अर्घ्य देऊन केलेले स्नान.

सात्विकता: डाळ-तांदळाच्या साध्या भोजनातून मनाची शुद्धी.

उत्तरायण: सूर्याचा शुभ मार्गावरील प्रवास सुरू होणे.

२. ईमोजी सारांश (Emoji Summary):
🌊 ❄️ ☀️ 🙏 🍚 🍲 🥣 ✨ 🎁 🤲 🌾 🥘 🌞 🚶�♂️ 🚩 🕉� 💎 🧘�♂️ 🏠 👨�👩�👧�👦 ❤️ 🌟 🎊

🗺� खिचडी पर्व: विस्तृत हॉरिझॉन्टल माइंड मॅप

खिचडी पर्व (१४ जाने २०२६) ➔ मुख्य विधी (पवित्र नदी स्नान 🌊 | खिचडी भोजन 🍲) ➔ दान (तांदूळ-डाळ 🍚 | तीळ-गूळ 🍯) ➔ देवता (सूर्य नारायण 🌞 | विष्णू 🙏) ➔ महत्त्व (आरोग्य 🍎 | पापमुक्ती ✨) ➔ परंपरा (उत्तर भारत - यूपी, बिहार 🇮🇳)

--अतुल परब
--दिनांक-14.01.2026-बुधवार.
===========================================