🚩 गावची जत्रा: भक्ती आणि संस्कृतीचा जागर 🚩❄️ 👨‍👩‍👧‍👦 🎊 🚩 🙏 🌸 👑 🥁 🔴

[Atul Kaviraje]

यात्रा-जत्रा: पौष महिन्यात महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात अनेक स्थानिक ग्रामदैवतांच्या जत्रा सुरू असतात. विशेषतः कोल्हापूर, सातारा आणि सांगली पट्ट्यात देवीच्या पालखीचे सोहळे पाहायला मिळतात.
स्थानिक यात्रा: पौष महिन्यात महाराष्ट्रातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या जत्रा आणि पालखी सोहळ्यांची लगबग असते.

येथे १६ जानेवारी २०२६, शुक्रवारी पौष महिन्यातील महाराष्ट्राच्या ग्रामीण संस्कृतीचे दर्शन घडवणाऱ्या 'गावची जत्रा आणि पालखी सोहळा' या विषयावर आधारित एक भक्तीपूर्ण आणि रसाळ दीर्घ मराठी कविता सादर आहे.

🚩 गावची जत्रा: भक्ती आणि संस्कृतीचा जागर 🚩

विषय: पौष महिन्यातील ग्रामदैवत जत्रा आणि पालखी सोहळा

परिसर: कोल्हापूर, सातारा, सांगली आणि ग्रामीण महाराष्ट्र

१.
पौष महिन्याची जत्रा
पौष महिना हा ऊबदार, थंडीची आहे साथ, गावच्या ग्रामदैवताची, जत्रा आली आज खास.
घराघरात पाहुणे आले, आनंदाचा हा पूर, भक्तीच्या या नादाने, दु:ख पळाले दूर.

(अर्थ: पौष महिन्यात थंडीच्या दिवसात महाराष्ट्रातील अनेक गावांत ग्रामदैवतांच्या जत्रा सुरू होतात. गावात पाहुणे येतात आणि सर्वत्र आनंदाचे वातावरण असते.) ❄️🏠👨�👩�👧�👦🎊 ✨🌟🚩🙏

२.
सजली पालखी सोन्याची
फुलांनी सजली पालखी, देवीचा हा थाट, खांद्यावरूनी निघाली, मिरवणुकीची ही वाट.
गुलाल-खोबऱ्याची उधळण, आसमंत झाला लाल, ढोल-ताशांच्या गजराने, गाजतो हा महाल.

(अर्थ: देवीची पालखी फुलांनी सजवून मिरवणुकीसाठी काढली जाते. भक्तांनी उधळलेल्या गुलालाने सर्व परिसर लाल होतो आणि ढोल-ताशांचा कडकडाट ऐकू येतो.) 🌸👑🚜🥁 🔴✨🚩🔥

३.
हलगीचा नाद आणि जल्लोष
हलगीच्या कडकडाटात, भक्त होतात दंग, कोल्हापुरी तालावर, चढतो भक्तीचा रंग.
देवीचा जयजयकार घुमतो, 'उदे गं अंबे' मुखी, भक्तांच्या या दर्शनाने, माय ही होते सुखी.

(अर्थ: हलगी आणि ढोल यांच्या तालावर लोक नाचतात. 'उदे ग अंबे'च्या घोषाने सारा परिसर भक्तीत न्हाऊन निघतो.) 🥁🙌🦁🚩 📢✨🌟🧿

४.
जत्रेचा थाट अन् पाळणे
मैदानावर सज्ज झाले, चक्र आणि पाळणे, लहानग्यांच्या डोळ्यात, आनंदाचे हे गाणे.
खेळणी अन् मिठाईची, दुकाने लागली रांगा, जत्रेचा हा सोहळा, वाटे सर्वात अंगा.

(अर्थ: जत्रेच्या ठिकाणी मोठे पाळणे, खेळणी आणि मिठाईची दुकाने असतात. लहान मुले या खेळांचा आनंद घेतात.) 🎡🍭🧸🎁 🍬🍭🌈✨

५.
कुस्तीचा आखाडा आणि मर्दानी खेळ
सांगली-सातारा पट्ट्यात, कुस्तीचा हा थरार, आखाड्यात शड्डू ठोकती, पैलवान हे जोमदार.
बक्षीसांची ही खैरात, अन् मानाचा हा फेटा, मर्दुमकीच्या या खेळाला, नाही कशाचा तोटा.

(अर्थ: महाराष्ट्रातील जत्रा कुस्तीशिवाय अपूर्ण आहे. आखाड्यात पैलवान आपली ताकद आजमावतात आणि विजयी पैलवानाला मानाचा फेटा दिला जातो.) 💪🤼�♂️🚩🏆 🥇🔝🦁✨

६.
नैवेद्य आणि गावजेवण
देवीला नैवेद्य वाटे, पुरणपोळीचा हा खास, गावजेवणाच्या पंक्तीत, प्रेमाचा हा घास.
सुख-दु:ख वाटून घेण्या, जत्रा हे एक निमित्त, भक्तीच्या या संगतीत, पावन होते चित्त.

(अर्थ: जत्रेच्या दिवशी देवीला पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवला जातो आणि पूर्ण गावाला जेवण दिले जाते. यामुळे लोकांमध्ये प्रेम आणि जवळीक वाढते.) 🍲🍬😋🤝 ❤️🏡🌻✨

७.
भक्तीचा अखंड वारसा
पुढच्या वर्षी पुन्हा येऊ, असा हा विश्वास, ग्रामदैवतेचा आशीर्वाद, सदैव आमच्या पास.
जत्रा म्हणजे संस्कार, भक्तीचा हा अखंड झरा, महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा, हाच दागिना खरा.

(अर्थ: जत्रा हा केवळ उत्सव नसून तो आपल्या संस्कृतीचा आणि भक्तीचा वारसा आहे. देवीचे आशीर्वाद नेहमी पाठीशी राहावेत, हीच प्रार्थना.) 🙏🚩📿🐚 🌸✨🌟🧿

🗺� मराठी माईंड मॅप चार्ट (Horizontal Large Branch Mind Map)

                                         [ गावची जत्रा - पौष महिना २०२६ ]
                                                       |
        _______________________________________________|_______________________________________________
       |                              |                               |                               |
 [ भक्तीचा सोहळा ]               [ जत्रेतील मनोरंजन ]             [ परंपरा व खेळ ]                [ सामाजिक महत्व ]
       |                              |                               |                               |
 - पालखी मिरवणूक (🌸)            - पाळणे व चक्र (🎡)             - कुस्ती आखाडा (🤼�♂️)             - गावजेवण (🍲)
 - गुलाल उधळण (🔴)               - खेळणी व मिठाई (🧸)            - हलगी-ढोल वादन (🥁)            - नातेसंबंध (🤝)
 - जयजयकार 'उदे गं' (📢)          - करमणुकीचे कार्यक्रम (🎭)        - मानाचा फेटा (👑)              - लोकसंस्कृती (🚩)
       |                              |                               |                               |
  (🙏, ✨, 🚩)                   (🍭, 🎁, 🍬)                    (💪, 🔝, 🏆)                   (❤️, 🏡, 🧿)

🌿 केवळ इमोजी सारांश (Only Emoji Summary)
❄️ 👨�👩�👧�👦 🎊 🚩 🙏 🌸 👑 🥁 🔴 ✨ 📢 🧿 🎡 🍭 🧸 🎁 🌈 💪 🤼�♂️ 🏆 🥇 🦁 🍲 😋 🤝 ❤️ 🏡 📿 🐚 🧿

📝 केवळ शब्द सारांश (Only Word Summary)
ग्रामदैवत • जत्रा • पालखी • गुलाल • हलगी • उदे गं अंबे • पाळणे • खेळणी • मिठाई • कुस्ती • पैलवान • आखाडा • फेटा • नैवेद्य • गावजेवण • संस्कृती • महाराष्ट्र • भक्ती

--अतुल परब
--दिनांक-16.01.2026-शुक्रवार.
===========================================