🚩 शीर्षक: ग्रामदैवत पूजन - बळीराजाची अमावस्या 🚩☀️ 🚩 🙏 🚜 🛠️ 🌾 🐄 🐂 🚿 🥘

[Atul Kaviraje]

ग्रामदैवत पूजा: ग्रामीण भागात अमावास्येनिमित्त शेतीची अवजारे आणि बैलांना विश्रांती देऊन नैवेद्य दाखवण्याची परंपरा काही ठिकाणी पाळली जाते.

१८ जानेवारी २०२६, रविवार रोजी येणाऱ्या पौष अमावस्येनिमित्त, ग्रामीण महाराष्ट्रातील 'ग्रामदैवत पूजा' आणि 'बैल-अवजारे पूजन' या सुंदर परंपरेवर आधारित ही भक्तीपूर्ण दीर्घ मराठी कविता:

🚩 शीर्षक: ग्रामदैवत पूजन - बळीराजाची अमावस्या 🚩

कडवे १:
पौष मासाची ही अमावस्या, रविवारचा हा योग असे,
गावच्या त्या ग्रामदैवताचे, रूप मनी हे गोड वसे;
बळीराजाच्या या संस्कृतीत, कृतज्ञतेचा हाच मार्ग,
देवापाशी नतमस्तक होता, अनुभवावा अंतरीचा स्वर्ग. ☀️ 🚩 🙏 🛐 🕯� ✨

अर्थ: १८ जानेवारीच्या या रविवारी गावच्या देवाची पूजा करण्याचा दिवस आहे. शेतकऱ्यांच्या संस्कृतीत देवाप्रती आभार मानणे हेच सर्वात मोठे सुख आहे.

कडवे २:
नांगराची ही अवजारे सारी, आज विसावा घेती पहा,
काळ्या मातीच्या या सेवेकरी, श्रद्धेने तू लीन रहा;
लोखंडाच्या या शस्त्रांना, गंध-अक्षता अर्पूया,
पुढल्या पीक-पाण्यासाठी, देवाला साकडे घालूया. 🚜 🛠� 🌾 🏵� 📿 🎊

अर्थ: शेतीची सर्व अवजारे आज स्वच्छ करून पुजली जातात. वर्षभर राबणाऱ्या या साधनांप्रती आदर व्यक्त करून पुढच्या पिकासाठी प्रार्थना केली जाते.

कडवे ३:
शेतात राबणाऱ्या बैलांना, आज दिला आहे विश्रांतीचा क्षण,
त्यांच्याच कष्टाने उजळले, बळीराजाचे हे अंगण;
गरम पाण्याचे स्नान घालूनी, पाठीवरती फिरवू हात,
मुक्या प्राण्यांच्या या रूपाने, देवच राही आपल्या साथ. 🐄 🐂 🚿 🧼 💖 🌟

अर्थ: बैलांना आज कामातून सुट्टी दिली जाते. त्यांना अंघोळ घालून आणि त्यांच्या पाठीवरून हात फिरवून त्यांच्याबद्दलचे प्रेम व्यक्त केले जाते.

कडवे ४:
पुरण-पोळीचा गोड नैवेद्य, ग्रामदेवाला दावूया,
गावावरची संकटे सारी, भक्तीने दूर पळवूया;
पंचारतीचा हा उजेड, गाभारा हा दरवळला,
शेतकरी हा आज पूर्ण, भक्तीच्या या रंगात न्हाला. 🥘 🥣 🕯� 🔔 🔥 💎

अर्थ: देवाला पुरणपोळीचा गोड नैवेद्य दाखवून गावच्या संरक्षणाची प्रार्थना केली जाते. आरतीच्या प्रकाशात सर्व वातावरण मंगलमय होते.

कडवे ५:
अमावस्येचा हाच विधी, माणुसकीचा हाच धर्म,
निसर्गाच्या या पूजेमध्ये, दडले आहे जीवनाचे मर्म;
मौन पाळून अंतरीचा, शोध आपण आज घेऊया,
श्रमाच्या या देवळात, विश्वासाची ज्योत लावूया. 🤫 🧘�♂️ 💡 🌱 🤝 🌠

अर्थ: निसर्ग आणि प्राण्यांची पूजा करणे हाच खरा धर्म आहे. या दिवशी शांत राहून कष्टावर विश्वास ठेवण्याचा संकल्प करावा.

कडवे ६:
१८ जानेवारीचा हा सोहळा, ग्रामीण संस्कृतीची ही शान,
बळीराजाच्या या श्रमाचा, राखूया आपण सदा मान;
गावाकडच्या या मातीचा, सुगंध हा न्यारा असे,
अमावस्येच्या या तिथीला, भाग्याचा हा सूर्य दिसे. 🗓� ☀️ 🦁 💪 🏡 ✨

अर्थ: आजचा दिवस ग्रामीण भागातील कष्टकऱ्यांच्या अभिमानाचा आहे. अमावस्या असूनही श्रद्धेमुळे जीवनात प्रगतीचा प्रकाश दिसत आहे.

कडवे ७:
समृद्धी लाभो गावाला, हीच प्रार्थना ईश्वरापाशी,
एकजुटीचे हे नाते, जपूया आपण हृदयापाशी;
ग्रामदैवत पूजनाने, जीवन हे धन्य झाले,
यशाचे हे नवे शिखर, आज आपल्या समोर आले. 🥳 🚩 🌟 👑 🙌 🌈

अर्थ: गावामध्ये सुख-समृद्धी आणि एकता नांदावी हीच देवाकडे मागणी आहे. देवाच्या कृपेने सर्वांची प्रगती व्हावी, हीच सदिच्छा.

📋 केवळ शब्दांचा सारांश (Word Summary)
ग्रामदैवत, पौष अमावस्या, १८ जानेवारी, रविवार, बैल विश्रांती, अवजारे पूजन, बळीराजा, पुरणपोळी नैवेद्य, ग्रामीण संस्कृती, कृतज्ञता, निसर्ग पूजा, समृद्धी.

📋 केवळ इमोजी सारांश (Emoji Summary)
☀️ 🚩 🙏 🚜 🛠� 🌾 🐄 🐂 🚿 🥘 🥣 🕯� 🤫 🧘�♂️ 💡 🗓� 🏡 🥳 🌈

--अतुल परब
--दिनांक-18.01.2026-रविवार.
===========================================