📜 माओ ज़ेडॉन्ग (Mao Zedong) यांचा जन्म - २६ डिसेंबर १८९३-1-🌾 📚 🚩 ⛰️ 🚶‍♂️

[Atul Kaviraje]

1893-
चीनी नेता माओ ज़ेडॉन्ग (Mao Zedong) का जन्म हुआ,
जो बाद में पीपुल्स रिपब्लिक ऑफ चाइना के संस्थापक बने।

Chinese leader Mao Zedong, who later became the founder of the People's Republic of China, was born.

📜 मराठी लेख: माओ ज़ेडॉन्ग (Mao Zedong) यांचा जन्म - २६ डिसेंबर १८९३

🌟 परिचय: एका युगपुरुषाचा उदय
माओ ज़ेडॉन्ग (Mao Zedong), ज्यांना अनेकदा माओ त्से-तुंग म्हणूनही ओळखले जाते, हे केवळ एका देशाचे नेते नव्हते, तर ते २० व्या शतकातील सर्वाधिक प्रभावी आणि वादग्रस्त व्यक्तींपैकी एक होते. २६ डिसेंबर १८९३ रोजी हूनान प्रांतातील शाओशान या छोट्याशा गावात एका शेतकरी कुटुंबात त्यांचा जन्म झाला. त्यांचा हा जन्म केवळ एका व्यक्तीचा जन्म नव्हता, तर भविष्यात चीनच्या ऐतिहासिक, राजकीय आणि सामाजिक भूगोलाला कायमस्वरूपी बदलून टाकणाऱ्या एका प्रचंड क्रांतीची ती सुरुवात होती. तेच पुढे पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायना (People's Republic of China) चे संस्थापक बनले, ज्याने जगाच्या नकाशावर एक नवीन साम्यवादी महासत्ता उभी केली.

🎯 मुख्य मुद्दे, विश्लेषण आणि संदर्भ (Major Points, Analysis, and Context)

१. 🌱 प्रारंभिक जीवन आणि वैचारिक बीजे
माओ यांचे प्रारंभिक जीवन अत्यंत साधे होते, पण त्यांच्यावर वाचनाची आणि शिक्षणाची तीव्र ओढ होती. त्यांनी पारंपरिक शिक्षणासोबतच पाश्चात्त्य आणि क्रांतिकारी विचारांचा अभ्यास केला.

१.१. शेतकरी कुटुंबातील पार्श्वभूमी: त्यांचे वडील माओ यिचांग हे यशस्वी शेतकरी होते. या शेतकरी पार्श्वभूमीमुळेच माओ यांना गरीब आणि सामान्य जनतेच्या दुःखांची जाणीव झाली.

१.२. शिक्षण आणि वाचन: हूनान प्रांतातील चांग्शा येथे शिक्षण घेत असताना ते नवे विचार आणि क्रांतीच्या संकल्पनांकडे आकर्षित झाले. त्यांनी मार्क्सवादी साहित्याचा सखोल अभ्यास केला.

१.३. वैचारिक परिवर्तन: सुरुवातीला लोकशाहीवादी विचारांनी प्रेरित झालेले माओ, पुढे मार्क्सवाद-लेनिनवादाकडे वळले आणि त्यांनी चीनच्या परिस्थितीत शेतकऱ्यांवर आधारित क्रांतीचा मार्ग निश्चित केला. संदर्भ: शाओशान, हूनान प्रांत. Symbol: 🌾📚

२. ☭ चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे (CCP) संस्थापक
१९२१ मध्ये माओ हे चिनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या (CCP) संस्थापकांपैकी एक होते.

२.१. पक्ष स्थापना: १९२१ मध्ये शांघाय येथे झालेल्या पहिल्या राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये त्यांचा सहभाग होता, जी चीनच्या भविष्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा ठरली.

२.२. शेतकरी चळवळीवर जोर: त्यांनी शहरांतील कामगारांऐवजी चीनच्या ग्रामीण भागातील शेतकरी वर्गाला क्रांतीचे केंद्र मानले. त्यांचे हे धोरण पारंपरिक मार्क्सवादापेक्षा वेगळे होते.

२.३. पक्षाचे नेतृत्व: १९३५ पासून ते पक्षाचे निर्विवाद नेते बनले आणि त्यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाने चीनच्या राजकारणावर आपली पकड मजबूत केली. संदर्भ: १९२१, शांघाय, CCP. Symbol: 🚩

३. ⚔️ लाँग मार्च (The Long March) आणि राजकीय उदय
१९३४-३५ मधील 'लाँग मार्च' ही माओ यांच्या नेतृत्वाची अग्निपरीक्षा होती आणि यातूनच ते राष्ट्रीय नेता म्हणून उदयास आले.

३.१. दीर्घ आणि धोकादायक प्रवास: कुओमिन्तांग (Kuomintang) सैन्यापासून वाचण्यासाठी कम्युनिस्ट सैन्याने केलेला हा ९,००० किलोमीटरहून अधिकचा कठीण प्रवास होता, जो माओंच्या अखंड नेतृत्वामुळेच शक्य झाला.

३.२. नेतृत्वाची स्थापना: या मार्चदरम्यान झालेल्या झुन्यी परिषदेत (Zunyi Conference) माओ यांना पक्षाच्या सर्वोच्च नेतृत्वावर शिक्कामोर्तब झाले.

३.३. क्रांतिकारी प्रतीक: हा लाँग मार्च चिनी कम्युनिस्ट पक्षासाठी एक अमर आणि प्रेरणादायी प्रतीक बनला, ज्याने कार्यकर्त्यांमध्ये असीम त्याग आणि धैर्याची भावना रुजवली. संदर्भ: १९३४-१९३५, झुन्यी परिषद. Symbol: ⛰️🚶�♂️

४. 🇨🇳 पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनाची स्थापना (१९४९)
दीर्घ गृहयुद्धानंतर १ ऑक्टोबर १९४९ रोजी माओ यांनी बीजिंगच्या तियानमेन चौकात (Tiananmen Square) पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनाची (PRC) स्थापना केली.

४.१. गृहयुद्धातील विजय: त्यांनी चांग काई-शेक यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी (Kuomintang) सरकारला पराभूत केले आणि त्यांना तैवानमध्ये माघार घेण्यास भाग पाडले.

४.२. सार्वभौमत्वाची पुनर्स्थापना: चीनला अनेक वर्षांच्या अस्थिरता आणि परकीय हस्तक्षेपातून मुक्त करून, त्यांनी एक एकसंध आणि सार्वभौम राष्ट्र म्हणून जगासमोर आणले.

४.३. चीनचे जागतिक स्थान: या स्थापनेमुळे चीन जागतिक राजकारणात एक साम्यवादी महासत्ता म्हणून उभा राहिला. संदर्भ: १ ऑक्टोबर १९४९, तियानमेन चौक. Symbol: 🇨🇳🥁

५. 💡 माओवाद (Maoism)
मार्क्सवाद-लेनिनवादाचे चिनी परिस्थितीनुसार केलेले रूपांतरण म्हणजे 'माओवाद' होय.

५.१. शेतकऱ्यांच्या क्रांतीचे तत्त्वज्ञान: औद्योगिक कामगारांऐवजी शेतकऱ्यांमध्ये क्रांतीची क्षमता मानणे हे माओवादाचे मूलभूत वैशिष्ट्य होते.

५.२. जनयुद्ध (People's War) संकल्पना: दीर्घकाळ चालणाऱ्या गनिमी युद्धतंत्रावर (Guerrilla Warfare) आधारित ही संकल्पना होती, जी विकसनशील देशांतील मुक्तिसंग्रामांसाठी एक मॉडेल ठरली.

५.३. 'थ्री वर्ल्ड्स' थिअरी: जागतिक राजकारणात त्यांनी 'दोन महाशक्ती' (अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियन) आणि 'विकसनशील देश' (तिसरे जग) अशी मांडणी केली. संदर्भ: मार्क्सवाद-लेनिनवाद, जनयुद्ध. Symbol: 📖🔨

🌾 📚 🚩 ⛰️ 🚶�♂️ 🇨🇳 🥁 📖 🔨 📉 💀 🔴 🎭 👩�⚕️ 🧑�🎓 🌍 🤝 ☯️ 👑

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-26.12.2025-शुक्रवार.
===========================================