एचएमएस बीगलची सफर आणि उत्क्रांतीच्या सिद्धांताचा जन्म-2-📅 🛳️ 🌍 📚 ⛰️ 🌊 🦴 🐘

[Atul Kaviraje]

1831
चार्ल्स डार्विन ने एचएमएस बीगल (HMS Beagle) पर अपनी ऐतिहासिक यात्रा शुरू की,
जिसके दौरान उन्होंने विकास के सिद्धांत का आधार तैयार किया।

Charles Darwin began his historic voyage on the HMS Beagle,
during which he laid the foundation for the Theory of Evolution.

हा प्रवास उत्क्रांतीच्या सिद्धांताचा (Theory of Evolution) आधारस्तंभ ठरला.

📜 मराठी लेख: एचएमएस बीगलची सफर आणि उत्क्रांतीच्या सिद्धांताचा जन्म (२७ डिसेंबर १८३१)

४. 🏝� गालापागोस बेटे: सिद्धांताचा आधारस्तंभ
हा प्रवास गालापागोस बेटांवरच्या (Galapagos Islands) निरीक्षणांसाठी विशेषतः प्रसिद्ध आहे.

४.१. फिंच पक्षी (Finches): डार्विन यांनी पाहिले की प्रत्येक बेटावरील फिंच पक्ष्यांच्या चोचीचा (Beak) आकार त्यांच्या स्थानिक आहाराप्रमाणे (Local Diet) विकसित झाला आहे.

४.२. कासवांवरील फरक: प्रत्येक बेटावरील विशाल कासवांच्या (Giant Tortoises) कवचाच्या (Shell) आकारातही भिन्नता होती, जी त्यांच्या बेटावरील वनस्पतींच्या उंचीशी जुळणारी होती.

४.३. स्थानिक परिस्थितीनुसार अनुकूलन: या निरीक्षणांमुळे डार्विन यांना 'प्रत्येक प्रजाती आपल्या स्थानिक वातावरणाशी जुळवून घेते' (Adaptation) ही संकल्पना स्पष्ट झाली.संदर्भ: गालापागोस बेटे, फिंच पक्षी.Symbol: 🏝�🐦

५. 💡 नैसर्गिक निवड (Natural Selection) या संकल्पनेचा उदय
गालापागोस बेटांवरील निरीक्षणातूनच 'नैसर्गिक निवड' या सिद्धांताची बीजं रोवली गेली.

५.१. अनुकूलनाची प्रक्रिया: नैसर्गिक निवडीनुसार, ज्या जीवांमध्ये त्यांच्या वातावरणाशी जुळवून घेण्याची उत्कृष्ट क्षमता असते, तेच जीव जगतात आणि पुनरुत्पादन (Reproduce) करतात.

५.२. जगण्यासाठी संघर्ष: संसाधने (Resources) मर्यादित असल्यामुळे, जीवांना जगण्यासाठी संघर्ष (Struggle for Existence) करावा लागतो, आणि या संघर्षात केवळ योग्य जीवच टिकतो.

५.३. हळूहळू होणारा बदल: ही प्रक्रिया एका रात्रीत होत नाही, तर हजारो पिढ्यांमध्ये हळूहळू होत असते, ज्यामुळे प्रजातींमध्ये बदल होतात.संदर्भ: नैसर्गिक निवड (Natural Selection), जगण्यासाठी संघर्ष.Symbol: 💡💪

📅 🛳� 🌍 📚 ⛰️ 🌊 🦴 🐘 🔄 🏝� 🐦 🐢 💪 💡 🧬 📝 🔬 🤫 📖 👑 ⚛️

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-27.12.2025-शनिवार.
===========================================