1939 तुर्की में एर्ज़िनकन भूकंप आया-2-🛏️❄️💥😭 | 🧱🏚️🔥⚰️ | 🥶🛠️💔⬆️ | 🌍🌋➡️

[Atul Kaviraje]

1939
तुर्की में एर्ज़िनकन भूकंप आया, जिसमें 32,000 से अधिक लोग मारे गए,
जो 20वीं शताब्दी में देश की सबसे विनाशकारी घटनाओं में से एक थी।

The Erzincan earthquake struck Turkey, killing over 32,000 people,
one of the country's most devastating events of the 20th century.

परिचय
इतिहासामध्ये अशा काही घटना घडतात, ज्या केवळ विध्वंसच नव्हे, तर मानवी अस्तित्वाला आव्हान देतात आणि देशाच्या भविष्यावर दीर्घकाळ परिणाम करतात.
२७ डिसेंबर १९३९ रोजी तुर्कस्तानच्या पूर्वेकडील एर्झिनकन प्रांतात आलेला ७.८ मॅग्निट्यूडचा $Mw$ भूकंप ही अशीच एक हृदयद्रावक आणि विनाशकारी घटना होती.
विसाव्या शतकात तुर्कस्तानने अनुभवलेल्या सर्वात मोठ्या नैसर्गिक आपत्तींपैकी ही एक होती, ज्यात ३२,००० हून अधिक निष्पाप लोक मृत्युमुखी पडले आणि हजारो जखमी व बेघर झाले.
या घटनेचे महत्त्व, तिचे परिणाम आणि त्यातून झालेले धडे यांचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

४. 🏗� एर्झिनकन शहराचे स्थलांतर आणि पुनर्बांधणी (Relocation and Reconstruction of Erzincan)
विध्वंसाची तीव्रता इतकी होती की शहराला नवीन ठिकाणी हलवावे लागले.
४.१ जुन्या शहराचा त्याग: जुने एर्झिनकन शहर इतके उद्ध्वस्त झाले होते की, तेथे पुनर्बांधणी करणे अव्यवहार्य ठरले.
शहराला मूळ ठिकाणापासून सुमारे ५.५ किमी उत्तरेस एका सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

४.२ नवीन शहराची योजना: नवीन एर्झिनकन शहराची योजना भूकंप-प्रतिरोधक नियमांनुसार तयार करण्यात आली.
नवीन बांधकामांना तीन मजल्यांची उंची मर्यादा घालण्यात आली.

४.३ भूकंपाचा धडा: या घटनेने तुर्कीच्या स्थापत्यकला आणि नियोजन धोरणांमध्ये मोठे बदल घडवून आणले.
भूगर्भीय धोक्यांचे मूल्यांकन आणि त्यानुसार बांधकाम नियम तयार करण्याची गरज स्पष्ट झाली.

५. 📖 भूगर्भशास्त्रातील महत्त्व (Geological Significance)
हा भूकंप भूगर्भशास्त्रज्ञांसाठी एक महत्त्वाचा अभ्यासाचा विषय ठरला.
५.१ NAF चा अभ्यास: १९३९ च्या भूकंपाने उत्तर ॲनाटोलियन फॉल्ट च्या सक्रियतेवर प्रकाश टाकला आणि या फॉल्टच्या बाजूने होणाऱ्या भूकंपांच्या साखळीची (Seismic Sequence) सुरुवात केली.
वैज्ञानिक महत्त्व: या भूकंपाच्या पृष्ठभागावरील भेगा (Surface Ruptures) आजही दृश्यमान आहेत.

५.२ पश्चिम दिशेने सरकणारी खंडमाला: या भूकंपाने फॉल्टवरील ताण (Stress) पश्चिम दिशेने हस्तांतरित केला, ज्यामुळे १९३९ ते १९९९ या काळात याच फॉल्टवर ६.७ मॅग्निट्यूडपेक्षा अधिकचे किमान दहा मोठे भूकंप झाले.
याला 'माइग्रेटिंग रुप्टर्स' (Migrating Ruptures) म्हणतात.

५.३ भूकंपाचे मॉडेल: या घटनेने भूकंपाच्या मॉडेलिंग आणि अभ्यासासाठी महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक डेटा पुरवला.
यामुळे भविष्यातील भूकंपांचा धोका अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेता आला.

🛏�❄️💥😭 | 🧱🏚�🔥⚰️ | 🥶🛠�💔⬆️ | 🌍🌋➡️ | 🚶📝🏗�🙏 | 🤝💖📜

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-27.12.2025-शनिवार.
===========================================