📅 २९ डिसेंबर १९११: चीन प्रजासत्ताकाचा उदय: डॉ. सुन यात-सेन यांची निवड 🇨🇳-2-🌙

[Atul Kaviraje]

1911
सुन यात-सेन (Sun Yat-sen) को चीन गणराज्य का पहला अनंतिम राष्ट्रपति चुना गया।

Sun Yat-sen was elected the first Provisional President of the Republic of China.

📅 २९ डिसेंबर १९११: चीन प्रजासत्ताकाचा उदय: डॉ. सुन यात-सेन यांची निवड 🇨🇳

६. घटनात्मक आणि राजकीय महत्त्व (Constitutional and Political Significance)

६.१. संविधानिक पायाभूत संरचना 🏛�: अध्यक्षपदाच्या निवडीनंतर लगेचच 'हंगामी संविधान' (Provisional Constitution of 1912) तयार करण्याचे काम सुरू झाले, जे चीनच्या इतिहासातील पहिले लोकशाही दस्तावेज होते.

६.२. सत्तेचे हस्तांतरण (Transfer of Power) 🔄: लोकशाही पद्धतीने सत्ता निवडण्याची ही प्रक्रिया चीनसाठी पूर्णपणे नवीन होती. यामुळे सत्तेचे हस्तांतरण रक्ताच्या नात्यावर आधारित नसून, प्रतिनिधींच्या निवडीवर आधारित असेल, हे सिद्ध झाले.

६.३. नवीन राजकीय संस्कृतीचा आरंभ 🏗�: या घटनेने एकाधिकारशाहीच्या हजारो वर्षांच्या जुन्या संस्कृतीला छेद देऊन, चर्चा, मतदान आणि प्रतिनिधीकरण यांवर आधारित नवीन राजकीय संस्कृतीचा पाया घातला.

७. प्रारंभिक आव्हाने आणि व्यवहारवाद (Initial Challenges and Pragmatism)

७.१. युआन शिकाईचा दबाव (Yuan Shikai's Threat) 🛡�: उत्तरेकडील सर्वात शक्तिशाली सेनापती युआन शिकाई याच्याकडे अजूनही मोठी लष्करी ताकद होती, ज्यामुळे प्रजासत्ताक सरकारला धोका होता.

७.२. कमकुवत सरकार 💸: नवीन प्रजासत्ताक सरकारकडे पुरेसा निधी नव्हता आणि ते चीनच्या सर्व प्रांतांवर प्रभावीपणे नियंत्रण ठेवू शकले नाही.

७.३. सुन यात-सेन यांचा त्याग (Sun Yat-sen's Sacrifice) 😔: देश गृहयुद्धापासून वाचवण्यासाठी, डॉ. सुन यात-सेन यांनी काही आठवड्यांतच युआन शिकाईसाठी अध्यक्षपदाचा त्याग करण्याची तयारी दर्शविली. (हा त्याग त्यांच्या व्यवहारवादाचे उदाहरण आहे.)

८. संदर्भ (References) आणि उदाहरणे (Examples)

८.१. तात्पुरती राजधानी - नानजिंग (Nanjing) 🌆: या ऐतिहासिक घटनेचे केंद्रस्थान नानजिंग हे शहर होते, कारण ते क्रांतीला पाठिंबा देणाऱ्या दक्षिणेकडील प्रांतांचे प्रतिनिधित्व करत होते, तर किंग राजघराण्याची राजधानी बीजिंग होती.

८.२. पाच रंगांचा ध्वज (Five-Colored Flag) 🏳��🌈: नवीन प्रजासत्ताकाचा ध्वज तात्पुरता स्वीकारण्यात आला होता. हा ध्वज हान, मांचू, मंगोल, हुई (मुस्लिम) आणि तिबेटी या पाच प्रमुख वांशिक गटांचे प्रतिनिधित्व करतो.

८.३. चीनच्या बाहेरून केलेला कारभार 🚢: अध्यक्ष म्हणून निवड झाली तेव्हा सुन यात-सेन अमेरिकेत निधी गोळा करत होते. ही निवड झाल्यावर ते मायदेशी परतले, ज्यामुळे परदेशी चिनी लोकांचा क्रांतीवरचा विश्वास दिसून येतो.

९. जागतिक आणि तुलनात्मक दृष्टिकोन (Global and Comparative View)

९.१. आशियाई क्रांतीचा आदर्श 🗺�: चीनमध्ये राजेशाही संपुष्टात येणे हे आशिया खंडात लोकशाहीवादी चळवळींना प्रेरणा देणारे ठरले. हा बदल जपानच्या आधुनिकीकरणानंतरचा आशियातील दुसरा मोठा राजकीय टप्पा होता.

९.२. लोकशाहीचा प्रयत्न 🗳�: चीनने केलेली ही लोकशाहीची सुरुवात, पाश्चात्त्य देशांमध्ये सुरू असलेल्या लोकशाही मूल्यांच्या सार्वत्रिक स्वीकृतीचा भाग होती.

९.३. आधुनिक चीनचा पाया 🧱: या घटनेने चीनच्या भविष्यातील सर्व राजकीय पक्षांसाठी (उदा. कोमिन्तांग आणि कम्युनिस्ट पक्ष) 'क्रांतीचे' आणि 'प्रजासत्ताकाचे' तत्त्वज्ञान वारसा म्हणून दिले.

१०. निष्कर्ष (Conclusion) आणि समारोप (Summary)

१०.१. क्रांतीची निष्पत्ती ✅: डॉ. सुन यात-सेन यांची २९ डिसेंबर १९११ रोजी झालेली निवड ही चीनमधील अनेक दशकांच्या क्रांतिकारक प्रयत्नांची आणि संघर्षाची परिणती होती.

१०.२. 'आधुनिक' युगाचा आरंभ 🕰�: या क्षणाने चीनला एका नवीन आणि आधुनिक युगात प्रवेश करण्यास मदत केली, जिथे वंश किंवा घराणे नाही, तर लोकांची इच्छा आणि संविधान शासन चालवेल.

१०.३. दूरगामी परिणाम (Long-term Impact) ⏭️: जरी सुन यात-सेन यांना अध्यक्षपद लवकर सोडावे लागले, तरी त्यांनी स्थापन केलेले प्रजासत्ताक तत्त्वज्ञान आणि त्यांचे योगदान आजही चीनच्या इतिहासात 'राष्ट्राचे जनक' म्हणून आदराने पाहिले जाते. ही घटना चीनच्या भविष्यातील प्रत्येक राजकीय घडामोडीवर आपला ठसा उमटवून गेली.

🌙 🗓� 🏰 💥 ✨ 📜 👑 ⚔️ 🚩 ⭐ 🗽 💡 💖 🏯 🤝 🗳� 🥇 🇨🇳 🎨 ⚖️ 🎁 😥 ⚔️ 🔆 ➡️ 🙏 👨�👧�👦 🎉

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-29.12.2025-सोमवार. 
===========================================