🇮🇳 नेताजी सुभाषचंद्र बोस: पोर्ट ब्लेअर येथील राष्ट्रीय ध्वजारोहण-2-⚔️🔥👤🚩🏝️

[Atul Kaviraje]

1943-
सुभाष चंद्र बोस ने पोर्ट ब्लेयर में भारत की स्वतंत्रता के प्रतीक के रूप में
राष्ट्रीय ध्वज फहराया।

Subhas Chandra Bose hoisted the National Flag at Port Blair
as a symbol of India's independence.

🇮🇳 नेताजी सुभाषचंद्र बोस: पोर्ट ब्लेअर येथील राष्ट्रीय ध्वजारोहण (३० डिसेंबर १९४३)

६. ध्वजारोहण समारंभ (३० डिसेंबर १९४३) 🇮🇳

६.१. समारंभाची तयारी: पोर्ट ब्लेअरमधील जिमखाना मैदानावर (सध्याचे नेताजी स्टेडियम) हा ऐतिहासिक समारंभ आयोजित करण्यात आला होता.

६.२. नेताजींचे भाषण: ध्वजारोहणानंतर नेताजींनी एक प्रेरणादायक भाषण दिले, ज्यात त्यांनी आझाद हिंद सेनेच्या 'दिल्ली चलो' (Chalo Delhi) च्या संकल्पाला पुनरुच्चारित केले आणि भारतीयांना त्याग करण्यास आवाहन केले.

६.३. ध्वजाचे स्वरूप: फडकवलेला राष्ट्रीय ध्वज हा 'तिरंगा' होता, ज्याच्या मध्यभागी चरख्याऐवजी 'उड्या मारणाऱ्या वाघाचे' (Springing Tiger) चिन्ह होते, जे INA चे शौर्य दर्शवत होते.

७. ध्वजाचे आणि भूमीचे प्रतीकात्मक महत्त्व 🦁

७.१. प्रतीकात्मक 'विजय' (Symbolic Victory): ब्रिटीशांच्या अत्याचाराचे केंद्र असलेल्या पोर्ट ब्लेअरमध्ये ध्वजारोहण करणे, हा ब्रिटीश साम्राज्याच्या प्रतिष्ठेवर केलेला थेट आघात होता.

७.२. राष्ट्रीय स्वाभिमानाची पुनर्स्थापना: या घटनेमुळे भारतीयांचा स्वाभिमान वाढला आणि सशस्त्र मार्गानेही स्वातंत्र्य मिळवता येते, हा विश्वास निर्माण झाला.

७.३. 'दिल्ली चलो' चे उद्दीष्ट: पोर्ट ब्लेअर हे फक्त एक सुरुवात होती; नेताजींचे अंतिम उद्दीष्ट दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर ध्वज फडकवण्याचे होते आणि या घटनेने त्या प्रवासाला औपचारिक प्रारंभ दिला.

८. लोकांचे आणि जागतिक स्तरावरील परिणाम 📰

८.१. देशात उत्साह आणि प्रेरणा: गुप्त मार्गांनी ही बातमी भारतात पोहोचल्यावर, स्वातंत्र्य सैनिकांमध्ये नवीन उत्साह आणि 'आझाद हिंद सेनेचे' समर्थन करण्याची भावना वाढली.

८.२. ब्रिटीशांवर मानसिक दबाव: या घटनेने ब्रिटीश सरकारला स्पष्ट संदेश दिला की, केवळ भारताच्या भूमीवरच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही त्यांच्या सत्तेला आव्हान मिळत आहे.

८.३. आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये चर्चा: जपान आणि जर्मनीच्या माध्यमांनी या घटनेला मोठी प्रसिद्धी दिली, ज्यामुळे दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात भारताच्या स्वातंत्र्याचा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय पटलावर अधिक प्रभावीपणे मांडला गेला.

९. विश्लेषण आणि टीका (Analysis and Critique) 🔍

९.१. सत्तेचे हस्तांतरण: हे ध्वजारोहण जरी 'स्वतंत्र भूमीवर' झाले असले, तरी या बेटांचा प्रशासकीय ताबा प्रत्यक्षात जपानकडेच होता; आझाद हिंद सरकारचे नियंत्रण प्रतीकात्मक आणि नाममात्र होते.

९.२. धोरणात्मक अपयश: INA आणि जपानचा भारतातील मुख्य भूभागावर प्रवेश करण्याचा प्रयत्न (उदा. इम्फाळची लढाई) अयशस्वी ठरल्याने, पोर्ट ब्लेअरमधील यश अधिक काळ टिकू शकले नाही.

९.३. लष्करी सामर्थ्याचा आधार: नेताजींच्या धोरणात सैन्य सामर्थ्याला अधिक महत्त्व होते, ज्यामुळे त्यांचा लढा गांधीजींच्या अहिंसेच्या मार्गापेक्षा वेगळा ठरला आणि वादग्रस्त ठरला.

१०. निष्कर्ष आणि वारसा 🌟

१०.१. दूरगामी परिणाम: ३० डिसेंबर १९४३ चा दिवस भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एका असामान्य नेतृत्वाचे प्रतीक आहे, ज्याने 'माझा देश स्वतंत्र आहे' ही घोषणा प्रत्यक्ष कृतीत आणली.

१०.२. प्रेरणास्रोत: भलेही INA ला अखेरीस माघार घ्यावी लागली, पण त्यांच्या शौर्याने भारतीय नौदलातील आणि हवाई दलातील सैनिकांना १९४६ मध्ये बंड करण्यास प्रेरित केले, ज्यामुळे ब्रिटीशांना सत्ता सोडण्याची त्वरा करावी लागली.

१०.३. चिरंजीव वारसा: नेताजी सुभाषचंद्र बोस आणि त्यांच्या आझाद हिंद सेनेचा त्याग हा भारतीय इतिहासातील एक चिरंजीव अध्याय आहे, जो आजही तरुणांना राष्ट्रप्रेमाची आणि 'करारी संघर्षाची' प्रेरणा देतो.

लेखाचा सारांश (Emoji Summary of the Lekh - Horizontal)

🗓� १९४३ 🚩 नेताजी 🇮🇳 पोर्टब्लेअर 🏝� शहीद/स्वराज 📜 आझादहिंद ⚔️ INA 💡 स्वातंत्र्य 🦁 वाघ 💥 आव्हान 🌍 मान्यता

⚔️🔥👤🚩🏝�💧⛓️🙏🗓�☀️🎉🇮🇳📜🦁💥🗣�📣🧑�🤝�🧑🩸🛡�🏰❌🔜🇮🇳⭐💖📚🕯�

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-30.12.2025-मंगळवार.
===========================================