🇮🇩 संयुक्त राष्ट्रातून इंडोनेशियाचे बाहेर पडणे (३१ डिसेंबर १९६४) 🌐❌-3-😔 🙏

[Atul Kaviraje]

1964-
इंडोनेशिया ने संयुक्त राष्ट्र की नीतियों से असहमति के कारण
संयुक्त राष्ट्र से अलग होने की घोषणा की।

Indonesia announced its decision to withdraw from the United Nations
due to disagreements with UN policies.

🇮🇩 संयुक्त राष्ट्रातून इंडोनेशियाचे बाहेर पडणे (३१ डिसेंबर १९६४) 🌐❌

६. संयुक्त राष्ट्रांवर परिणाम

६.१. सार्वत्रिकतेवर प्रश्नचिन्ह: एका मोठ्या आणि महत्त्वाच्या आशियाई राष्ट्राच्या माघारीमुळे UN च्या सदस्यत्वाच्या सार्वत्रिकतेवर (Universality) प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले.

[प्रतीक: ❓ 💔 - संघटनेची कमकुवतता]

६.२. ध्रुवीकरण आणि तटस्थता: या घटनेने UN मधील राजकीय ध्रुवीकरण आणखी वाढवले आणि संघटनेच्या 'तटस्थता' आणि 'सामूहिक सुरक्षा' (Collective Security) या सिद्धांतावर ताण आला.

[प्रतीक: ⚖️ 📉 - तटस्थतेचा कस]

६.३. माघारीचे उदाहरण: इंडोनेशियाने माघार घेतल्याने भविष्यात इतर असंतुष्ट राष्ट्रेही UN सोडण्याचा विचार करू शकतात, अशी भीती आंतरराष्ट्रीय समुदायाला वाटू लागली.

७. पुनर्प्रवेशाची प्रक्रिया (Rejoining the UN)

७.१. सत्तांतर: १९६५ च्या लष्करी उठावानंतर (Gestapu) आणि त्यानंतरच्या घटनांनंतर, अध्यक्ष सुकर्णो यांची सत्ता संपुष्टात आली आणि जनरल सुहार्तो (General Suharto) यांच्या नेतृत्वाखालील 'ऑर्डर बारू' (New Order) सरकार आले.

[प्रतीक: 🔁 💥 - सत्तांतर]

७.२. निर्णयाचे पुनरावलोकन: सुहार्तो सरकारने सुकर्णो यांचे 'कोनफ्रॉन्टासी' धोरण तातडीने थांबवले आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध सुधारण्याची प्रक्रिया सुरू केली. UN मध्ये परतणे हा याच धोरणाचा भाग होता.

[प्रतीक: ✍️ 🔄 - धोरणात बदल]

७.३. सप्टेंबर १९६६ मध्ये पुनर्प्रवेश: २८ सप्टेंबर १९६६ रोजी, इंडोनेशियाने औपचारिकपणे संयुक्त राष्ट्रात परतण्याची घोषणा केली. सरचिटणीस यू थँट यांनी इंडोनेशियाला नवीन सदस्य राष्ट्र न मानता, सदस्यत्व कायम ठेवलेले राष्ट्र मानले.

८. घटनेचे दीर्घकालीन महत्त्व

८.१. 'पहिला बाहेर पडलेला' देश: इंडोनेशिया हा संयुक्त राष्ट्रातून बाहेर पडणारा पहिला देश ठरला, ज्यामुळे UN च्या इतिहासात या घटनेची नोंद झाली.

[प्रतीक: 🥇 🚪 - पहिली माघार]

८.२. शांततापूर्ण पुनर्प्रवेशाचे मॉडेल: इंडोनेशियाचा पुनर्प्रवेश शांततापूर्ण मार्गाने झाला आणि संघटनेत त्याचे सदस्यत्व पुनर्संचयित झाले, हे UN च्या लवचिकतेचे आणि सार्वत्रिकतेचे एक उदाहरण बनले.

[प्रतीक: 🤝 ✅ - लवचिकतेचे मॉडेल]

८.३. सुकर्णोच्या धोरणाचा शेवट: या घटनेने सुकर्णो यांच्या अति-राष्ट्रवादी आणि आक्रमक आंतरराष्ट्रीय धोरणाच्या समाप्तीची सुरुवात केली, ज्यामुळे इंडोनेशियाच्या अंतर्गत आणि बाह्य धोरणात मोठे बदल झाले.

९. सुकर्णोचा 'नव-वसाहतवादा'वरील दृष्टीकोन

९.१. पश्‍चिम-प्रभावी संस्थांविरुद्ध नाराजी: सुकर्णो यांचा स्पष्ट विश्वास होता की, संयुक्त राष्ट्र, आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) आणि जागतिक बँक यांसारख्या संस्थांवर पश्‍चिम देशांचे वर्चस्व आहे.

[प्रतीक: 😤 🏦 - वर्चस्वाला विरोध]

९.२. दक्षिण-दक्षिण सहकार्यावर जोर: त्यांनी आशिया, आफ्रिका आणि लॅटिन अमेरिकेतील विकसनशील देशांना एकत्र आणून दक्षिण-दक्षिण सहकार्याला (South-South Cooperation) प्रोत्साहन देण्याचा प्रयत्न केला.

[प्रतीक: 🌐 ⬇️ - विकसनशील राष्ट्रे]

९.३. ऐतिहासिक प्रतिकार: इंडोनेशियाने नेदरलँड्सविरुद्ध स्वातंत्र्य युद्ध लढले होते, त्यामुळे त्यांच्या मनात कोणत्याही प्रकारच्या वसाहतवादी किंवा साम्राज्यवादी हस्तक्षेपाविरुद्ध तीव्र प्रतिकार होता.

१०. निष्कर्ष आणि समारोप

इंडोनेशियाचे संयुक्त राष्ट्रातून माघार घेणे (३१ डिसेंबर १९६४) हे केवळ एक राजकीय पाऊल नव्हते, तर तत्कालीन जागतिक ध्रुवीकरण, नव-वसाहतवादाचा वाढता प्रभाव आणि आशियाई राष्ट्रवादाची तीव्र भावना यांचे ते स्पष्ट प्रतिबिंब होते. सुकर्णो यांचा हा निर्णय एक शक्तिशाली प्रतीकात्मक निषेध होता, परंतु यामुळे देशाला मोठे आर्थिक आणि राजकीय नुकसान झाले. १९६६ मध्ये शांततापूर्ण पुनर्प्रवेशाने हे सिद्ध केले की, संयुक्त राष्ट्र ही संस्था आंतरराष्ट्रीय स्तरावर किती अपरिहार्य आहे आणि कोणत्याही राष्ट्राला स्वतःच्या अंतर्गत आणि बाह्य विकासासाठी जागतिक समुदायापासून फार काळ दूर राहणे शक्य नाही. ही घटना जागतिक संघटनेच्या इतिहासातील एक अद्वितीय आणि शिकवणारी घटना ठरली. 📚

🇮🇩 🌐 ❌ 🥶 $\leftrightarrow$ 🤝 😠 📣 🗳� 🇲🇾 $\rightarrow$ 🚨 🌍 💔 😔 🙏 🇨🇳 💪 ❓ 💔 💰 📉 🆘 🚫 ⚔️ 🛡� 🏟� 🆕 ❓ 💔 ⚖️ 📉 🔁 💥 ✍️ 🔄 🥇 🚪 🤝 ✅ 😤 🏦 🌐 ⬇️ 📚

🗓� 🇮🇩 📣 $\rightarrow$ 🇲🇾 🚨 💔 $\rightarrow$ ⏳ ⚔️ 🛡� $\rightarrow$ 💰 📉 🆘 🚫 $\rightarrow$ 🌴 😔 $\rightarrow$ 🔁 🤝 🕊� $\rightarrow$ 🌐 ✅ 🌟

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-31.12.2025-बुधवार.
===========================================