🗓️ १ जानेवारी, ४५ ईसा पूर्व: ज्युलियन कॅलेंडर लागू –1-👑 🗓️ ✅ 🗺️

[Atul Kaviraje]

January 1, 45 BCE – The Julian calendar takes effect

Hindi: 1 जनवरी, 45 ईसा पूर्व – जूलियन कैलेंडर लागू हुआ।

🗓� १ जानेवारी, ४५ ईसा पूर्व: ज्युलियन कॅलेंडर लागू – एक ऐतिहासिक वळण!

मराठी लेखपरिचय (Introduction) 🌅

जगाच्या इतिहासात काही दिवस असे असतात
जे मानवी सभ्यतेच्या दिशेने
एक महत्त्वपूर्ण पाऊल दर्शवतात.
१ जानेवारी, ४५ ईसा पूर्व हा असाच एक महत्त्वाचा दिवस आहे,

ज्या दिवशी ज्युलियन कॅलेंडर (Julian Calendar)
संपूर्ण रोमन साम्राज्यात लागू झाले.
या कॅलेंडरने केवळ कालगणनेची पद्धतच बदलली नाही,
तर आधुनिक कॅलेंडर प्रणालीचा पाया रचला.

या ऐतिहासिक घटनेचे महत्त्व,
तिची पार्श्वभूमी, अंमलबजावणी
आणि जगावर झालेले दूरगामी परिणाम
यांचा सविस्तर अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

१. ज्युलियन कॅलेंडरची गरज आणि पार्श्वभूमी 📜

रोमन प्रजासत्ताकात यापूर्वी प्रचलित असलेले कॅलेंडर
अत्यंत दोषपूर्ण होते.
ते चांद्र-सौर (Luni-Solar) पद्धतीवर आधारित होते
आणि त्यात वारंवार त्रुटी येत असत.

१.१. जुन्या कॅलेंडरमधील त्रुटी:

या कॅलेंडरमध्ये महिने आणि ऋतू
यांचा ताळमेळ बसत नव्हता.
महिने वेळेनुसार पुढे सरकत असल्याने
शेती आणि धार्मिक कार्यांसाठी गोंधळ निर्माण होत होता.

कॅलेंडरमध्ये आवश्यक बदल (Intercalation)
करण्याची जबाबदारी राजकीय अधिकाऱ्यांवर (Pontifices) असल्याने
ते अनेकदा राजकीय फायद्यासाठी
गैरवापर करत.

१.२. ज्युलियस सीझरचा हस्तक्षेप:

ज्युलियस सीझर (Julius Caesar),
जो रोमन राजकारणातील एक दूरदृष्टीचा नेता होता,
त्याने इजिप्तमध्ये असताना
तिथल्या सौर कॅलेंडरचा अभ्यास केला.

त्याने कॅलेंडर सुधारण्यासाठी
आवश्यक पाऊले उचलली
आणि याची अंमलबजावणी करण्यासाठी
अॅलेक्झांड्रियाच्या खगोलशास्त्रज्ञांसोबत काम केले.

१.३. 'गोंधळाचे वर्ष' (Year of Confusion):

नवीन कॅलेंडर लागू करण्यापूर्वी,
जुन्या कॅलेंडरमधील चुका दुरुस्त करण्यासाठी
४६ ईसा पूर्व या वर्षात
८० अतिरिक्त दिवस जोडण्यात आले.

त्यामुळे ते वर्ष ४४५ दिवसांचे झाले
आणि त्याला 'गोंधळाचे वर्ष'
असे म्हटले गेले.

२. ज्युलियन कॅलेंडरची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि रचना ⚙️

ज्युलियन कॅलेंडर हे सौर (Solar) कॅलेंडर होते
आणि ते ३६५.२५ दिवसांच्या वर्षावर आधारित होते.

२.१. ३६५ दिवसांचे वर्ष आणि लीप वर्ष (Leap Year) संकल्पना:

या कॅलेंडरमध्ये वर्षाचे दिवस
३६५ निश्चित करण्यात आले.
प्रत्येक चौथ्या वर्षी
एक अतिरिक्त दिवस (२९ फेब्रुवारी) जोडण्यात आला.

ते वर्ष ३६६ दिवसांचे
(लीप वर्ष) करण्यात आले.

२.२. महिन्यांची लांबी आणि वर्षाची सुरुवात:

वर्ष १ जानेवारीपासून सुरू करण्याची
प्रथा निश्चित करण्यात आली.
विविध महिन्यांची लांबी
निश्चित करण्यात आली (३० आणि ३१ दिवस).

२.३. वर्षाचा अचूक कालावधी:

ज्युलियन कॅलेंडरमध्ये
वर्षाचा सरासरी कालावधी
३६५ दिवस आणि ६ तास
निश्चित करण्यात आला.

हा आकडा पृथ्वीला
सूर्याभोवती फिरण्यास लागणाऱ्या वेळेच्या
खूप जवळ होता.

३. १ जानेवारी, ४५ ईसा पूर्व: अंमलबजावणी आणि स्वागत 🎉

ज्युलियस सीझरने
या कॅलेंडरची अंमलबजावणी
मोठ्या उत्साहाने केली.

३.१. अधिकृत घोषणा आणि अंमलबजावणी:

रोमन सेनेटने
ज्युलियस सीझरच्या प्रस्तावाला मान्यता दिली
आणि १ जानेवारी, ४५ ईसा पूर्व
या दिवशी कॅलेंडर अधिकृतपणे लागू झाले.

हा दिवस रोममध्ये
एक मोठा उत्सव म्हणून
साजरा करण्यात आला.

३.२. नवीन वर्षाची निश्चित सुरुवात:

या कॅलेंडरने
नवीन वर्षाची सुरुवात निश्चित केली,
ज्यामुळे धार्मिक विधी,
शासकीय नोंदी आणि शेतीचे वेळापत्रक अधिक सोपे झाले.

१ जानेवारी हा दिवस
रोमन देवता 'जेनस'
(Janus - सुरुवात आणि समाप्तीची देवता)
यांच्याशी जोडला गेला.

३.३. सुरुवातीचा परिणाम:

या सुधारणांमुळे
सामान्य लोकांना,
विशेषतः शेतकऱ्यांना,
मोठा दिलासा मिळाला.

कारण त्यांना आता
ऋतू आणि वेळेनुसार
काम करणे
सोपे झाले.

👑
🗓�
✅
🗺�

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-01.01.2026-गुरुवार.
===========================================