"गावचा उत्सव: माघी जत्रा आणि पालखीचा थाट"❄️ 🚩 🥥 🏮 🎺 🥁 🎭 🧿 🚩 👞 👞 🙌 🤼‍

[Atul Kaviraje]

स्थानिक जत्रा: महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात माघ महिन्यात अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रा सुरू होतात. विशेषतः कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात या काळात पालखी सोहळे पार पडतात.
स्थानिक यात्रा: माघ महिन्यात महाराष्ट्रातील अनेक गावांत खंडोबाच्या आणि भैरी देवाच्या जत्रांना सुरुवात होते.

महाराष्ट्रातील ग्रामीण संस्कृतीचे वैभव असलेल्या 'माघ मासातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा' आणि पालखी सोहळ्यावर आधारित ही भक्तीभावपूर्ण आणि रसाळ दीर्घ मराठी कविता:

🚩 माघी जत्रा: गावपांढरीचा भक्ती सोहळा 🚩

तारीख: २१ जानेवारी २०२६ | वार: बुधवार विशेष: माघ मासातील स्थानिक जत्रा आणि पालखी सोहळे

शीर्षक: "गावचा उत्सव: माघी जत्रा आणि पालखीचा थाट"

(१) माघ मासाची ही हवा गार, गावच्या जत्रेचा आला बहार, ग्रामदैवताच्या दर्शनासाठी, सज्ज झाला हा सारा संसार. नदीकाठी मांडली दुकाने, गुलाल-खोबऱ्याची उधळण भारी, भक्तीच्या या महासागरात, न्हाऊन निघाली गावाची वारी. ❄️ 🚩 🥥 🏮 (अर्थ: माघ महिन्यातील थंडीत गावच्या जत्रेचा उत्साह शिगेला पोहोचला आहे. देवाची पूजा आणि उत्सवासाठी संपूर्ण गाव आनंदाने सज्ज झाले आहे.)

(२) खंडोबाचा येळकोट घुमे, जेजुरीच्या त्या गडासारखा, भैरी देवाच्या जत्रेचा नाद, भासे जणू हा स्वर्गासारखा. सनई-चौघड्याचा सूर वाजे, घुमतो ढोल-ताशांचा गजर, भक्तांच्या या अलोट गर्दीवर, ईश्वराची असे कृपादृष्टी नजर. 🎺 🥁 🎭 🧿 (अर्थ: खंडोबा आणि भैरी देवाच्या नावाने होणारा जयघोष आणि वाद्यांचा आवाज वातावरणात चैतन्य भरतो. भाविकांच्या गर्दीवर देवाची कृपा कायम आहे.)

(३) खांद्यावरती पालखी सोहळा, नाचतो भक्त हा प्रेमापोटी, गावच्या देवाच्या भेटीसाठी, धाव घेते ही रयत मोठी. काठी नाचते नभाच्या घरी, भगव्या ध्वजाचा डोल न्यारा, माघी जत्रेच्या या सोहळ्याने, सुखावला आहे गाव हा सारा. 🚩 👞 👞 🙌 (अर्थ: देवाच्या पालखीचा सोहळा खांद्यावर घेऊन भक्त आनंदाने नाचतात. उंच काठ्या आणि भगवे ध्वज पाहून मनाला खूप समाधान मिळते.)

(४) कुस्तीची ती दंगल रंगते, लाल मातीचा हा खेळ थोर, मल्लांच्या या ताकदीने, वाढतो गावाचा हा जोर. पेढे-रेवडी अन् खेळांची, लज्जत न्यारी या जत्रेत, लहानग्यांच्या या हास्याने, आनंद भरतो या पात्रात. 🤼�♂️ 🚩 🍬 🎡 (अर्थ: जत्रेमध्ये लाल मातीतील कुस्त्यांची दंगल विशेष आकर्षणाचा केंद्रबिंदू असते. तसेच मिठाई आणि पाळण्यांमुळे मुलांच्या आनंदाला पारावार उरत नाही.)

(५) कोकण अन् पश्चिम महाराष्ट्रात, पालखीची ही प्रथा जुनी, देवाच्या या मिरवणुकीने, पावन होई ही सारी धरणी. रात्रीच्या त्या छबिना सोहळ्यात, दिव्यांचा हा झगमगाट, भक्तीच्या या वाटेवरती, दिसतो समृद्धीचा हा थाट. 🕯� ✨ 🏛� 🛤� (अर्थ: कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील ही पालखी परंपरा अत्यंत पुरातन आहे. रात्रीच्या वेळी निघणारा छबिना आणि रोषणाई डोळ्यांचे पारणे फेडते.)

(६) नको जात नको धर्म काही, जत्रा सर्वांना जोडते, माणुसकीच्या या नात्याने, नात्यांची ही वीण विणते. माघ मासातील या बुधवारचा, महिमा आहे खूप अगाध, भक्तांच्या या हाकेला नेहमी, देव देतो प्रेमाची साद. 🤝 ❤️ 🕉� ☪️ (अर्थ: जत्रा हा असा सोहळा आहे जो सर्व भेदाभेद विसरून लोकांना एकत्र आणतो. या शुभ दिवशी भक्तांच्या हाकेला देव नक्कीच धावून येतो.)

(७) पुढच्या वर्षी पुन्हा येऊ, असाच धरूया मनी ध्यास, ग्रामदैवताच्या आशीर्वादाने, पूर्ण होईल हा जीवनाचा प्रवास. माघी जत्रेचा हा संदेश, आनंदी राहूया आपण सर्व, भक्ती आणि संस्कृतीचा, हाच असे आमचा खरा गर्व. 🙏 🚩 🌸 🏆 (अर्थ: देवाचा आशीर्वाद घेऊन आपण आनंदाने परततो आणि पुढच्या वर्षीच्या जत्रेची वाट पाहतो. आपली संस्कृती हाच आमचा खरा अभिमान आहे.)

🧩 केवळ इमोजी सारांश (Only Emoji Summary)
❄️ 🚩 🥥 🏮 🎺 🥁 🎭 🧿 🚩 👞 👞 🙌 🤼�♂️ 🚩 🍬 🎡 🕯� ✨ 🏛� 🛤� 🤝 ❤️ 🕉� ☪️ 🙏 🚩 🌸 🏆

📝 केवळ शब्द सारांश (Only Word Summary)
जत्रा: गावच्या ग्रामदैवताचा वार्षिक उत्सव जो माघ महिन्यात साजरा होतो.

पालखी सोहळा: देवाची मूर्ती पालखीत बसवून काढलेली भव्य मिरवणूक.

येळकोट: खंडोबा देवाच्या जयजयकाराचा मंत्र (येळकोट येळकोट घेई जेजुरी).

दंगल: जत्रेचे मुख्य आकर्षण असलेले कुस्तीचे सामने.

छबिना: रात्रीच्या वेळी वाद्यांच्या गजरात निघणारा उत्सवी सोहळा.

ग्रामदैवत: गावाला संरक्षण देणारे दैवत ज्याची जत्रेत पूजा केली जाते.

परंपरा: कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील भक्तीचा जुना वारसा.

महाराष्ट्रातील ग्रामीण संस्कृतीचा हा जत्रा सोहळा तुम्हाला कसा वाटला?

--अतुल परब
--दिनांक-21.01.2026-बुधवार. 
===========================================