📚 विद्यारंभ संस्कार: अज्ञानाचा अंधार दूर करणारा मंगल दिवस 📚🌅 📖 ✍️ 🚩 🙏 🖊️

[Atul Kaviraje]

विद्यारंभ संस्कार: लहान मुलांच्या शिक्षणाची सुरुवात (पाटी-पूजन) करण्यासाठी आजचा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो.
विद्यारंभ संस्कार: लहान मुलांना अक्षरांची ओळख करून देण्यासाठी किंवा शाळेत प्रवेश घेण्यासाठी आजचा दिवस सर्वोत्तम मानला जातो.
📚 विद्यार्थ्यांकडून तसेच गुरू‑शिक्षण संस्था, स्कूल आणि कॉलेजमध्ये विशेष पूजा, संस्कार (जसे विद्यारंभ) आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

येथे २३ जानेवारी २०२६, शुक्रवार रोजी असलेल्या 'वसंत पंचमी' निमित्त, लहान मुलांच्या 'विद्यारंभ संस्काराचे' (पाटी-पूजन) महत्त्व सांगणारी भक्तीपूर्ण आणि रसाळ दीर्घ मराठी कविता सादर आहे.

📚 विद्यारंभ संस्कार: अज्ञानाचा अंधार दूर करणारा मंगल दिवस 📚

१. वसंत पंचमीचा शुभ मुहूर्त, ज्ञानाचा हा सण आला, लहानग्यांच्या हातामध्ये, पाटी-पेन्सिलचा स्पर्श झाला. सरस्वती मातेच्या आशीर्वादे, विद्येचा हा प्रारंभ होई, अज्ञानाचा हा काळोख सरून, ज्ञानाचा हा सूर्य उजळे पाही. (अर्थ: वसंत पंचमीच्या शुभ दिवशी लहान मुले पाटी-पूजन करून शिक्षणाची सुरुवात करतात. सरस्वती देवीच्या कृपेने त्यांच्या आयुष्यातील अज्ञानाचा अंधार दूर होतो.) 🌅 📖 ✍️ 🚩 🙏

२. पाटीवरती उमटले 'श्रीगणेशा', अक्षरांचे हे लेणे, गुरूच्या चरणी वंदन करूनी, लाभले विद्येचे देणे. स्वयंसिद्ध हा मुहूर्त पावन, पाटी-पूजन घरोघरी, संस्कारांची ही शिदोरी, बालकांच्या या अंतरी. (अर्थ: पाटीवर 'श्रीगणेशा' लिहून शिक्षणाचा श्रीगणेशा होतो. गुरुंना वंदन करून मुले विद्येचे वरदान मिळवतात. हा दिवस संस्कारांचा पाया रचणारा आहे.) 🖊� 🕉� 🏫 ✨ 😊

३. शिक्षण संस्था अन शाळांमध्ये, सरस्वतीचे पूजन होते, सांस्कृतिक या कार्यक्रमांनी, चैतन्य सर्वत्र दाटते. पांढरी अन् पिवळी फुले, आईच्या चरणी अर्पिली, बुद्धी आणि कलेची देवता, आम्हावरी ही प्रसन्न झाली. (अर्थ: शाळा-महाविद्यालयांत देवी सरस्वतीची पूजा केली जाते. पिवळ्या फुलांनी देवीची पूजा करून मुले बुद्धी आणि कलेचे आशीर्वाद घेतात.) 🏫 💐 🎭 💛 🙌

४. विद्यारंभ हा संस्कार मोठा, जीवनाची ही नवी पहाट, शिक्षणाच्या या दिव्य वाटेवर, लाभली ही सुंदर वाट. गुरु-शिष्यांचे नाते हे थोर, ज्ञानाचा हा अखंड झरा, सरस्वती मातेच्या कृपेने, मिळे यशाचा मार्ग खरा. (अर्थ: विद्यारंभ संस्कार म्हणजे जीवनाची नवी सुरुवात आहे. गुरुंकडून मिळणारे ज्ञान भक्तांना यशाच्या शिखरावर घेऊन जाते.) ☀️ 🧗 ⛲ 🎓 ✨

५. ग्रंथांची ही पूजा आज, शब्दांना लाभली नवी धार, मन्मथस्वामी अन् सरस्वतीचा, आज झाला जयजयकार. पाटीवरचे ते पहिले अक्षर, भाग्याचे हे लेणे ठरे, संस्कारांच्या या बीजातून, यशाचे हे वृक्ष भरे. (अर्थ: आज ग्रंथांची पूजा केली जाते. पाटीवर लिहिलेले पहिले अक्षर मुलांचे भाग्य घडवते आणि पुढे ते यशाचे मोठे झाड बनते.) 📖 🖊� 🌳 💎 ✅

६. बालकांच्या या निरागस डोळ्यांत, स्वप्न नवे हे फुलले, शाळेच्या या अंगणामध्ये, ज्ञानाचे हे कमळ उमलले. विद्या विनयेन शोभते, हाच मंत्र जगी थोर, विद्येच्या या प्रवाहामध्ये, वाहे भक्तीचा हा जोर. (अर्थ: मुलांच्या डोळ्यांत शिक्षणाची नवीन स्वप्ने आहेत. 'विद्येमुळे विनय प्राप्त होतो' हा महान संदेश या संस्कारातून दिला जातो.) 👶 👁� 🪷 🎓 🚀

७. जय सरस्वती माता आई, तूच आमुचा आधार, विद्यारंभ या संस्काराने, उजळो मुलांचा हा संसार. अखंड लाभो तुझीच सेवा, हीच चरणी प्रार्थना, पूर्ण होवोत सर्व विद्यार्थ्यांच्या, शुभ आणि मंगल कामना. (अर्थ: सरस्वती माता आमचा आधार आहे. या विद्यारंभ संस्काराद्वारे सर्व मुलांचे भविष्य उज्ज्वल व्हावे, हीच देवीच्या चरणी नम्र विनंती.) 🚩 🙌 🕊� 🔔 🔱

📊 इमोजी सारांश (Emoji Summary)
🌅 📖 ✍️ 🚩 🙏 🖊� 🕉� 🏫 ✨ 😊 🏫 💐 🎭 💛 🙌 ☀️ 🧗 ⛲ 🎓 ✨ 📖 🖊� 🌳 💎 ✅ 👶 👁� 🪷 🎓 🚀 🚩 🙌 🕊� 🔔 🔱

🔠 शब्द सारांश (Word Summary)
विद्यारंभ, पाटी-पूजन, सरस्वती, वसंत पंचमी, शिक्षण, संस्कार, गुरु, ज्ञान, श्रीगणेशा, शाळा, यश, मंगल.

--अतुल परब
--दिनांक-23.01.2026-शुक्रवार.
===========================================