🌾 महाराष्ट्राची कृषी संस्कृती: नव्या धान्याचे पूजन आणि वसंताचा आनंद 🌾🌿 🌍 🚜

[Atul Kaviraje]

कृषी संस्कृती: ग्रामीण महाराष्ट्रात नवीन पिकांच्या आगमनाचा आनंद साजरा केला जातो आणि काही ठिकाणी नवीन धान्याची पूजा केली जाते.

येथे २३ जानेवारी २०२६, शुक्रवार रोजी असलेल्या 'वसंत पंचमी' आणि त्यानिमित्ताने ग्रामीण महाराष्ट्रात साजऱ्या होणाऱ्या 'कृषी संस्कृती' व 'नव्या धान्याच्या पूजनावर' आधारित भक्तीपूर्ण आणि रसाळ दीर्घ मराठी कविता सादर आहे.

🌾 महाराष्ट्राची कृषी संस्कृती: नव्या धान्याचे पूजन आणि वसंताचा आनंद 🌾

१. वसंताच्या पावलांनी धरणी माय हसली, शेतामंदी आज नव्या पिकांची रास बसली. काळ्या आईची ही माया, ओसंडून वाहे, बळीराजा सुखावला, स्वप्न सत्यात पाहे. (अर्थ: वसंत ऋतूच्या आगमनाने जमीन आनंदी झाली असून शेतात नवीन पिके तयार झाली आहेत. निसर्गाच्या कृपेने शेतकरी आज खूप आनंदी आहे.) 🌿 🌍 🚜 🌾 😊

२. खळ्यामंदी आज पहा, धान्याची ही पूजा, नव्या पिकाचा हा सण, नाही याला तोड दुजा. ज्वारी-बाजरीचे कणीस, सोन्यावाणी चमकते, बळीराजाची ही मेहनत, फळाला आज येते. (अर्थ: शेतात किंवा खळ्यात नवीन धान्याची पूजा केली जात आहे. कष्टाने पिकलेले धान्य सोन्यासारखे चमकत असून शेतकऱ्याच्या श्रमाचे फळ मिळाले आहे.) ✨ 🥥 🌾 🎖� 🙏

३. वसंत पंचमीचा सण, समृद्धीची हीच नांदी, ग्रामीण महाराष्ट्रात आज, आनंदाची ही सांदी. निसर्गाच्या आशीर्वादाने, घरं-दारं भरली, काळ्या मातीच्या भक्तीने, जीवनाची नवी वाट उरली. (अर्थ: हा सण संपन्नतेची सुरुवात आहे. गावागावात निसर्गाच्या कृपेने सर्वांची घरे धान्याने भरली असून शेतकऱ्यांचे जीवन सुखी झाले आहे.) 🏡 💰 🌳 🌈 🙌

४. हिरव्या शालूने सजली, ही वनराई सारी, पक्षांच्या चिवचिवाटाने, प्रसन्न झाली दुनिया भारी. रानमेवा अन् पिकांची, ही किमया अगाध, निसर्ग देवतेच्या चरणी, घालतो आम्ही साद. (अर्थ: निसर्ग हिरवागार झाला असून पक्षी आनंदाने गात आहेत. निसर्गातून मिळणाऱ्या या संपत्तीबद्दल आपण निसर्ग देवतेचे आभार मानतो.) 🍃 🐦 🍒 🌌 ✨

५. घामाच्या या थेंबातून, मोती आज पिकले, परंपरेच्या या वाटेवर, संस्कार आम्ही शिकले. नव्या धान्याचा हा नैवेद्य, देवाला अर्पिला, कृषी संस्कृतीचा हा वारसा, मनोभावे जपला. (अर्थ: शेतकऱ्याच्या कष्टाने धान्याचे मोती पिकले आहेत. नवीन पिकाचा नैवेद्य देवाला दाखवून आपण आपली कृषी संस्कृती जोपासत आहोत.) 💧 💎 🍮 🕉� ✅

६. एकतेचा हा सोहळा, शेतकरी एकत्र येती, परस्परांच्या साहाय्याने, प्रगतीची स्वप्ने पाहती. बलुतेदारीची ही प्रथा, माणुसकीची ही ओढ, कृषी संस्कृतीच्या या गाण्याचे, सूर आहेत गोड. (अर्थ: या उत्सवाच्या निमित्ताने सर्व शेतकरी एकत्र येतात आणि एकमेकांना मदत करून प्रगतीचा विचार करतात. माणुसकीचा हा सण खूप गोड आहे.) 🤝 👬 📈 🎶 😊

७. समृद्ध राहो शेती आमुची, हीच चरणी प्रार्थना, बळीराजाच्या जीवनात, नसो कोणतीही यातना. अखंड लाभो तुझा आशिष, हे निसर्ग देवा, तुझ्याच कृपेने उजळो, आमुचा हा भक्तीचा मेवा. (अर्थ: आमची शेती नेहमी पिकत राहो आणि शेतकऱ्याला कधीही दुःख नसावे. निसर्ग देवाने सर्वांवर आपला आशीर्वाद कायम ठेवावा, हीच प्रार्थना.) 🌾 🙌 🕊� 🔔 🔱

📊 इमोजी सारांश (Emoji Summary)
🌿 🌍 🚜 🌾 😊 ✨ 🥥 🌾 🎖� 🙏 🏡 💰 🌳 🌈 🙌 🍃 🐦 🍒 🌌 ✨ 💧 💎 🍮 🕉� ✅ 🤝 👬 📈 🎶 😊 🌾 🙌 🕊� 🔔 🔱

🔠 शब्द सारांश (Word Summary)
कृषी संस्कृती, महाराष्ट्र, नवीन धान्य, वसंत पंचमी, बळीराजा, काळी आई, पूजन, समृद्धी, निसर्ग, मेहनत, परंपरा, आनंद.

--अतुल परब
--दिनांक-23.01.2026-शुक्रवार.
===========================================