“पेशवाईतील अतृप्त आत्मा”-🕯️👻🏰🩸🪞📜🌑👀

[Atul Kaviraje]

'भूत बंगला'
==========
ऐतिहासिक आणि पुरातन वाडे (Historical & Ancient Mansions)
या विभागात जुन्या काळातील वैभव आणि त्यासोबत जोडलेल्या गूढ कथांचा समावेश होतो.
====================================================================

पेशवाईतील अतृप्त आत्मा-

शीर्षक : "पेशवाईतील अतृप्त आत्मा"-

पुण्याच्या जुन्या रस्त्यांवर शनिवारी वाड्याजवळून जाताना नेहमीच एक वेगळा थरंग निर्माण होतो. दुपार असो की रात्री, वाड्याच्या कुजलेल्या दरवाज्यांमागे काहीतरी गूढ लपलेले असते. मी, अनिकेत कुलकर्णी, इतिहासाचा अभ्यासक, पेशवाईच्या काळातील वाड्यांचा अभ्यास करण्यासाठी इथे आलो होतो.

लोक सांगतात, या वाड्यात पेशव्यांच्या काळात अनेक राजकीय खेळ रंगले. पण एक गोष्ट नेहमीच भिती निर्माण करणारी राहिली—अतृप्त आत्म्याची कथा. "कुणीही रात्री वाड्यात प्रवेश करेल, तर ती आत्मा त्याच्यासोबत खेळ खेळेल," स्थानिक म्हटले. मी हा 'खेळ' तपासायला आलो होतो.

संध्याकाळ झाली. वाडा शांत होता, पण त्यातील दगडी भिंती, मोतीसारखी चमकणारे जुने खिडकीचे काचे, आणि आकाशात झळकणारे चंद्रप्रकाश जणू काही संकेत देत होते. टॉर्च माझ्या हातात होती; हळूहळू आत पाऊल टाकले. प्रत्येक पावलावर दगडांची घसरण, मोकळी भिंत, आणि गंध काहीतरी भिन्न अनुभव देत होते.

अचानक, हळूहळू मागून पावलांचा आवाज आला. मी वळलो, काही नव्हते. मात्र थोड्याच वेळात, खिडकीतून एक पांढऱ्या वस्त्रातली आकृती दिसली—डोळ्यात वेदना, हात थरथरलेले. मी थांबलो. ती आकृती मला पाहत राहिली. मी आपल्या श्वासावर नियंत्रण ठेवले.

मी पुढे सरकलो, आणि तिचा आवाज ऐकू आला—"कुठे जात आहेस? इतिहास फक्त लिहून ठेवायला नाही, जिवंत करायला असतो." मी थांबलो. तिने हळूच हसले, पण हसण्यात वेदना होती. ती पेशव्यांच्या काळातील एका राजकन्याची आत्मा होती, जी त्याच्या प्रियजनाच्या नाशानंतर भरत गेली होती.

वाड्याच्या अंतर्गत एका लांबलचक दालनात मी तिचा माग घेतला. तिथे जुन्या काळातील नकाशे, पत्रके आणि मोत्याच्या नक्षीने सुशोभित दरवाजे होते. त्या दरवाज्यांमागे ती आकृती धुसरली—तिच्या श्वासातून ऐतिहासिक आठवणी जाग्या झाल्या. मी लेखणी काढली, आणि प्रत्येक शब्दात ती कथा टिपली.

रातभर मी तिला पाहत राहिलो, आणि ती हळूहळू विलीन झाली. परंतु, तिचा संदेश स्पष्ट होता—इतिहास फक्त वस्तू किंवा दगड नाही, तो आत्मा, भावना आणि स्मृतीने जिवंत राहतो.

सकाळ झाली, आणि वाडा पुन्हा आपला सामान्य रांगोळीप्रमाणे शांत झाला. मी बाहेर पडलो, परंतु मनात एक गूढ आणि अद्भुत अनुभव ठेवलाय. शनिवारवाडा किंवा पेशवाईतील वाडे, जेथे एकदा राजकीय खेळी रंगल्या, तेथे अजूनही काही आत्म्यांचे पडसाद ऐकू येतात.

🕯�👻🏰🩸🪞📜🌑👀

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-12.03.2026-गुरुवार.
===========================================